{"id":745,"date":"2025-12-30T22:11:44","date_gmt":"2025-12-30T19:11:44","guid":{"rendered":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/?p=745"},"modified":"2026-01-03T04:00:07","modified_gmt":"2026-01-03T01:00:07","slug":"borsa-istanbulda-manipulasyon-teknikleri-tez-incelemesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/745","title":{"rendered":"\ud83d\udd34\ud83c\uddf9\ud83c\uddf7 Borsa \u0130stanbul&#8217;da Manip\u00fclasyon Teknikleri &#8211; Tez \u0130ncelemesi"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Borsa \u0130stanbul&#039;da Manip\u00fclasyon Teknikleri - Tez \u0130ncelemesi\" width=\"858\" height=\"483\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/pc2-51psdSA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<h1>T\u00fcrk Borsas\u0131n\u0131n Perde Arkas\u0131: K\u00fc\u00e7\u00fck Yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n Bilmesi Gereken 4 \u015eok Edici Ger\u00e7ek<\/h1>\n<p>Merhaba, borsaya yat\u0131r\u0131m yapmak, finansal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden yolda heyecan verici bir ad\u0131m olabilir. Hisse senetleri, do\u011fru stratejilerle b\u00fcy\u00fck bir zenginle\u015fme potansiyeli sunarken, ayn\u0131 zamanda ciddi kay\u0131plara da yol a\u00e7abilecek \u00f6nemli riskler bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Ancak g\u00f6r\u00fcnenin ard\u0131nda, \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n pek de fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131, kendine \u00f6zg\u00fc kurallar\u0131 olan bamba\u015fka bir &#8220;oyun sahas\u0131&#8221; yatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131n\u0131n amac\u0131, \u0130stanbul Menkul K\u0131ymetler Borsas\u0131&#8217;n\u0131n (\u0130MKB) i\u00e7 dinamikleri \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f derinlemesine bir \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00e7\u0131kar\u0131lan en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve sars\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleri sizinle payla\u015fmakt\u0131r. Bu ger\u00e7ekler, piyasaya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z\u0131 sonsuza dek de\u011fi\u015ftirebilir.<\/p>\n<h3><b>1. Ger\u00e7ek: Piyasa, K\u00f6pekbal\u0131klar\u0131yla Dolu Bir Havuzdur<\/b><\/h3>\n<p>Borsay\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ak\u0131lda tutulmas\u0131 gereken ilk ve en \u00f6nemli benzetme \u015fudur: <b>&#8220;\u0130MKB, i\u00e7i k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131 ile dolu bir havuzdur.&#8221;<\/b> Bu, kula\u011fa sert gelse de piyasan\u0131n ac\u0131mas\u0131z do\u011fas\u0131n\u0131 en net \u015fekilde \u00f6zetler. Bu d\u00fc\u015fmanca ortam, bilin\u00e7li yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in ilk \u015fok edici ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Peki bu ne anlama geliyor? Bu, piyasan\u0131n, meslekleri spek\u00fclatif ve manip\u00fclatif hareketlerle para kazanmak olan profesyonel &#8220;oyuncular&#8221; i\u00e7in bir avlanma alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelir. Geli\u015fmi\u015f ve derin piyasalar\u0131n aksine, \u0130MKB&#8217;nin <b>&#8220;s\u0131\u011f&#8221;<\/b> yap\u0131s\u0131, onu i\u015flem bazl\u0131 manip\u00fclasyonlara kar\u015f\u0131 son derece savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131r. B\u00fcy\u00fck oyuncular, piyasan\u0131n bu s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan faydalanarak, \u015firket haberleri veya temel veriler gibi bilgiye dayal\u0131 i\u015flemlerle u\u011fra\u015fmak zorunda bile kalmadan, sadece al\u0131m-sat\u0131m hareketleriyle fiyatlar\u0131 istedikleri y\u00f6ne \u00e7ekebilirler.<\/p>\n<p>Bu durum, sizin dikkatli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131za dayanarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir &#8216;al\u0131m&#8217; sinyalinin, asl\u0131nda fiyat\u0131 tam tersi y\u00f6ne \u00e7ekmek \u00fczere olan bir avc\u0131n\u0131n kurdu\u011fu bir tuzaktan ba\u015fka bir \u015fey olmayabilece\u011fi anlam\u0131na gelir. \u015eirketlerin temellerine, bilan\u00e7olar\u0131na ve gelecek potansiyellerine g\u00fcvenerek yat\u0131r\u0131m yapan <b>&#8220;ger\u00e7ek yat\u0131r\u0131mc\u0131lar&#8221;<\/b> i\u00e7in devasa bir dezavantaj yarat\u0131r. Onlar uzun vadeli de\u011fer ararken, k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131 k\u0131sa vadeli dalgalanmalardan beslenir.<\/p>\n<h3><b>2. Ger\u00e7ek: Halka Arzlar \u00c7o\u011funlukla \u00dc\u00e7 Perdelik Bir Oyundur<\/b><\/h3>\n<p>K\u00f6pekbal\u0131klar\u0131yla dolu bir havuza girdi\u011finizi \u00f6\u011frendiniz. Peki bu oyunun daha en ba\u015f\u0131ndan nas\u0131l aleyhinize kuruldu\u011funu biliyor musunuz? Halka arzlar (IPO), k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in genellikle &#8220;voliyi vurma&#8221; f\u0131rsat\u0131 olarak pazarlan\u0131r. Ancak perde arkas\u0131nda, kontrol\u00fcn daha ilk g\u00fcnden b\u00fcy\u00fck oyuncular\u0131n eline ge\u00e7mesini sa\u011flayan \u00fc\u00e7 perdelik bir oyun sahnelenir. Bu oyunun kilit mekanizmas\u0131 ise <b>&#8220;prorata sistemi&#8221;<\/b> yani oransal da\u011f\u0131t\u0131m y\u00f6ntemidir.<\/p>\n<p>Bu sistemin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 basit bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m: Bir halka arzda, talebin arzdan 5 kat fazla geldi\u011fini varsayal\u0131m. Bu durumda, her yat\u0131r\u0131mc\u0131 talep etti\u011finin %20&#8217;sini alacakt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>B\u00fcy\u00fck paras\u0131 olan bir <b>&#8220;oyuncu yat\u0131r\u0131mc\u0131&#8221;<\/b> 2.000.000 lot talep eder ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda <b>400.000 lot<\/b> hisse al\u0131r.<\/li>\n<li>M\u00fctevaz\u0131 birikimiyle kat\u0131lan <b>k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131<\/b> ise 20 lot talep eder ve sadece <b>4 lot<\/b> hisse alabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu &#8220;prorata sistemi&#8221;, asl\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesine bile izin verilmeden \u00f6nce havuzun k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131na ait olmas\u0131n\u0131 garanti eden mekanizman\u0131n ta kendisidir. Daha hisse i\u015flem g\u00f6rmeye ba\u015flamadan, arz\u0131n ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla hissenin kontrol\u00fc b\u00fcy\u00fck oyuncular\u0131n eline ge\u00e7er. Bu durum, k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 daha oyunun ba\u015f\u0131nda 1-0 yenik duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve halka arz sonras\u0131 ya\u015fanan ani ve sert d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerin arkas\u0131ndaki en temel nedenlerden birini olu\u015fturur.<\/p>\n<h3><b>3. Ger\u00e7ek: Oyuncular Gizli Bir Dil Konu\u015fur: Trendler ve Ortalamalar<\/b><\/h3>\n<p>Ortam d\u00fc\u015fmanca, oyun ba\u015flang\u0131\u00e7ta hileli. Peki bu kadar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oyuncu, sanki tek bir beyinmi\u015f gibi nas\u0131l bu kadar koordineli hareket edebiliyor? Cevap \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131: Piyasaya y\u00f6n veren b\u00fcy\u00fck oyuncular\u0131n anla\u015fmak i\u00e7in her zaman telefonda konu\u015fmalar\u0131na veya gizli toplant\u0131lar yapmalar\u0131na gerek yoktur. Onlar\u0131n ortak bir &#8220;dili&#8221; vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu dilin ad\u0131 <b>&#8220;TREND&#8221;<\/b> ve **&#8221;ORTALAMALAR&#8221;**d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sadece bir teknik analiz meselesi de\u011fil; bu, kendi kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanetler yaratma sanat\u0131d\u0131r. D\u00fczinelerce b\u00fcy\u00fck oyuncu, 50 g\u00fcnl\u00fck hareketli ortalamay\u0131 bir &#8216;al\u0131m&#8217; sinyali olarak kabul etme konusunda z\u0131mnen anla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, onlar\u0131n koordineli al\u0131mlar\u0131, \u015firketin ger\u00e7ek performans\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hissenin y\u00fckselmesini <i>sa\u011flar<\/i>. Onlar gelece\u011fi tahmin etmiyorlar; gelece\u011fi bizzat yarat\u0131yorlar. Bir hisse fiyat\u0131 belirli bir trend deste\u011fine geldi\u011finde bu, di\u011fer oyuncular i\u00e7in bir &#8220;al\u0131m&#8221; sinyali olabilir. Belirli bir ortalaman\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ise toplu bir &#8220;sat\u0131\u015f&#8221; sinyali olarak alg\u0131lanabilir.<\/p>\n<p>Bu &#8220;gizli dilin&#8221; varl\u0131\u011f\u0131, d\u0131\u015far\u0131dan bakan bir yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in piyasay\u0131 tamamen anla\u015f\u0131lmaz ve rastgele hareket ediyormu\u015f gibi g\u00f6sterirken, asl\u0131nda perde arkas\u0131nda son derece organize hareketlerin ger\u00e7ekle\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n<h3><b>4. Ger\u00e7ek: Ciddi Yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u0130\u00e7in Borsa Bir T\u0131marhanedir<\/b><\/h3>\n<p>D\u00fc\u015fmanlarla dolu, kurallar\u0131 en ba\u015f\u0131ndan aleyhinize i\u015fleyen ve oyuncular\u0131n gizli bir dille anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir arenada akl\u0131n\u0131 ve paras\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n psikolojisi ne hale gelir? Borsa, farkl\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar i\u00e7in \u00e7ok farkl\u0131 anlamlar ta\u015f\u0131r. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma, bu durumu son derece \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ifadeyle \u00f6zetliyor ve her yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n bu ger\u00e7e\u011fi akl\u0131n\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde tutmas\u0131 gerekiyor:<\/p>\n<p>Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, \u0130MKB politikac\u0131lar\u0131n atad\u0131klar\u0131 m\u00fcd\u00fcrler i\u00e7in bir karhanedir, g\u00fcn\u00fc birlik al\u0131m-sat\u0131mc\u0131lar i\u00e7in bir kumarhane, ciddi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in ise bir t\u0131marhanedir.<\/p>\n<p>Bu al\u0131nt\u0131, piyasan\u0131n ac\u0131mas\u0131z katmanlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Al\u0131nt\u0131n\u0131n ilk k\u0131sm\u0131 olan <b>&#8220;karhane&#8221;<\/b> ifadesi, piyasan\u0131n tepesindeki politik atamalar\u0131n, borsay\u0131 ki\u015fisel bir \u00e7\u0131kar kap\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret ederek i\u015fin siyasi boyutunu da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer ve durumu daha da endi\u015fe verici hale getirir. G\u00fcn\u00fcbirlik al-sat yapanlar i\u00e7in bir <b>kumarhane<\/b> olan borsa, s\u00fcrekli ya\u015fanan manip\u00fclatif oyunlar ve a\u015f\u0131r\u0131 oynakl\u0131k nedeniyle uzun vadeli, temel analize dayal\u0131 yat\u0131r\u0131m yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan bilin\u00e7li yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in bir <b>t\u0131marhaneye<\/b> d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. De\u011fer odakl\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n sabr\u0131 ve ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, rasyonel olmayan bu piyasa ko\u015fullar\u0131nda s\u00fcrekli olarak test edilir ve bu durum ciddi bir psikolojik y\u0131pranmaya neden olur.<\/p>\n<h3><b>Sonu\u00e7: Bu Oyunda Kurallar Farkl\u0131ysa, Oyuncu Nas\u0131l Kazan\u0131r?<\/b><\/h3>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi borsa, sadece rakamlardan, bilan\u00e7olardan ve grafiklerden ibaret bir yer de\u011fildir. Arkas\u0131nda insan psikolojisi, karma\u015f\u0131k stratejiler, gizli diller ve ne yaz\u0131k ki bazen kural d\u0131\u015f\u0131 &#8220;oyunlar\u0131n&#8221; yatt\u0131\u011f\u0131 bir arenad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n bu ger\u00e7eklerin fark\u0131nda olmadan sadece iyi niyetle ve temel bilgilerle bu arenada ayakta kalmas\u0131 olduk\u00e7a zordur.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ekler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, her yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n kendine \u015fu soruyu sormas\u0131 gerekir: &#8220;Peki, bu kadar karma\u015f\u0131k ve bazen ac\u0131mas\u0131z bir oyun sahas\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten bir \u015fans\u0131 var m\u0131?&#8221;<\/p>\n<p>Cevab\u0131 ne olursa olsun, unutulmamas\u0131 gereken son bir s\u00f6z var:<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc, Kumar s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr, i\u00e7ki-sigara \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, Borsa ise s\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1><span style=\"color: #0000ff;\">\u0130stanbul Menkul K\u0131ymetler Borsas\u0131&#8217;nda Spek\u00fclasyon ve Manip\u00fclasyon \u00dczerine Brifing Notu<\/span><\/h1>\n<h2>Y\u00f6netici \u00d6zeti<\/h2>\n<p>Bu brifing, \u0130stanbul Menkul K\u0131ymetler Borsas\u0131&#8217;nda (\u0130MKB) yayg\u0131n olan spek\u00fclatif ve manip\u00fclatif faaliyetleri, bu faaliyetlerin alt\u0131nda yatan nedenleri, kullan\u0131lan teknikleri ve piyasa \u00fczerindeki etkilerini kapsaml\u0131 bir \u015fekilde analiz etmektedir. Analiz edilen kaynak metin, \u0130MKB&#8217;nin s\u0131\u011f ve geli\u015fmekte olan bir piyasa olmas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi yap\u0131sal zafiyetlerin, &#8220;oyuncu&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan ki\u015fi ve gruplar taraf\u0131ndan nas\u0131l istismar edildi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f piyasalarda yayg\u0131n olan bilgi bazl\u0131 manip\u00fclasyonun aksine, \u0130MKB&#8217;de i\u015flem bazl\u0131 manip\u00fclasyonlar\u0131n \u00e7ok daha kolay uygulanabildi\u011fi ve s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma, bu manip\u00fclatif hareketlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in hisse senedi grafikleri ve i\u015flem listelerindeki anormal de\u011fi\u015fiklikleri incelemekte; hem bas\u0131na yans\u0131m\u0131\u015f hem de yarg\u0131ya intikal etmi\u015f \u00e7ok say\u0131da vakay\u0131 analiz etmektedir. &#8220;Oyun&#8221; olarak nitelendirilen bu faaliyetler, ger\u00e7ek yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n piyasadan uzakla\u015fmas\u0131na ve s\u00fcrekli bir &#8220;kan kayb\u0131&#8221; ya\u015fanmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Belgede, manip\u00fclasyon t\u00fcrleri, hukuki \u00e7er\u00e7evesi, yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan teknikler ve bu tekniklerin uyguland\u0131\u011f\u0131 spesifik vaka analizleri detayland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 bu t\u00fcr faaliyetlerden korumak amac\u0131yla kaynak metinde sunulan 34 alt ba\u015fl\u0131ktaki tavsiyelerin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilmektedir. Bu belge, \u0130MKB&#8217;deki sistemik sorunlar\u0131 ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu riskleri anlamak i\u00e7in temel bir kaynak niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<h2>1. Giri\u015f: \u0130MKB&#8217;nin Yap\u0131s\u0131 ve Temel Sorunlar<\/h2>\n<p>1986 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk ay\u0131nda faaliyete ba\u015flayan \u0130stanbul Menkul K\u0131ymetler Borsas\u0131 (\u0130MKB), yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131 o g\u00fcnden bu yana hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratan bir yer olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f ekonomilerde borsalar\u0131n uzun vadeli bir yat\u0131r\u0131m alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesinin aksine, bu konsept T\u00fcrkiye i\u00e7in tam olarak ge\u00e7erli de\u011fildir. \u0130MKB&#8217;nin temel sorunlar\u0131, s\u0131\u011f bir piyasa olmas\u0131 ve yasal d\u00fczenlemelerdeki eksiklikler ile mevcut d\u00fczenlemelerdeki uygulama zorluklar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu durum, borsan\u0131n bir &#8220;oyun sahas\u0131na&#8221; d\u00f6n\u00fc\u015fmesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Piyasan\u0131n S\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131:<\/b> \u0130MKB, s\u0131\u011f bir piyasa oldu\u011fu i\u00e7in &#8220;oyuncular&#8221; taraf\u0131ndan i\u015flem bazl\u0131 manip\u00fclasyonlara olduk\u00e7a a\u00e7\u0131kt\u0131r. Uluslararas\u0131 alanda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu bilgi bazl\u0131 manip\u00fclasyon \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131rken, \u0130MKB&#8217;de i\u015flem bazl\u0131 teknikler \u00e7ok daha kolay uygulanabilmektedir.<\/li>\n<li><b>Kan Kayb\u0131n\u0131n Nedenleri:<\/b> Piyasadaki kan kayb\u0131n\u0131n temel nedenleri olarak, yasal mevzuat\u0131n a\u011f\u0131r i\u015fleyi\u015fi ve destekleyici d\u00fczenlemelerin i\u015flerlik kazanmamas\u0131 g\u00f6sterilmektedir. Bu durum, sermaye piyasalar\u0131n\u0131n &#8220;\u00fcvey evlat&#8221; muamelesi g\u00f6rmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><b>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Amac\u0131:<\/b> Bu \u00e7al\u0131\u015fma, \u0130MKB&#8217;de yat\u0131r\u0131m yapan veya yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ger\u00e7ek yat\u0131r\u0131mc\u0131lara rehber olmay\u0131, finans ve ekonomi teorilerinin pratikte kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 dengesizlikleri ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ve yasal bo\u015fluklardan yararlanan illegal d\u00fczenlemeleri tespit etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma, \u0130MKB&#8217;yi &#8220;i\u00e7i k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131 ile dolu bir havuz&#8221; olarak tan\u0131mlamakta ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lara bu havuzda nas\u0131l korunacaklar\u0131na dair yol g\u00f6stermeyi hedeflemektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>2. Piyasa Akt\u00f6rleri ve Demografik Yap\u0131<\/h2>\n<p>\u0130MKB&#8217;deki yat\u0131r\u0131mc\u0131 yap\u0131s\u0131, piyasan\u0131n manip\u00fclasyona ne kadar a\u00e7\u0131k oldu\u011funu g\u00f6steren \u00f6nemli veriler sunmaktad\u0131r. Piyasa, az say\u0131da b\u00fcy\u00fck oyuncunun yo\u011fun etkiye sahip oldu\u011fu bir yap\u0131 sergilemektedir.<\/p>\n<p><b>Yat\u0131r\u0131mc\u0131 Demografisi ve Portf\u00f6y Yap\u0131s\u0131 (Eyl\u00fcl 2004 itibar\u0131yla):<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Piyasa De\u011ferine G\u00f6re Da\u011f\u0131l\u0131m:<\/b>\n<ul>\n<li>Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131mc\u0131: %50,74<\/li>\n<li>Yerli Yat\u0131r\u0131mc\u0131: %47,98<\/li>\n<li>\u0130simsiz: %1,28<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>M\u00fclkiyet Yo\u011funla\u015fmas\u0131:<\/b>\n<ul>\n<li>\u0130lk 10 yat\u0131r\u0131mc\u0131, borsan\u0131n %13,2&#8217;sini elinde tutmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130lk 100 yat\u0131r\u0131mc\u0131, borsan\u0131n %38&#8217;ini elinde tutmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130lk 1000 yat\u0131r\u0131mc\u0131, borsan\u0131n %67,4&#8217;\u00fcn\u00fc elinde tutmaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>\u0130lk 10 Yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n Profili:<\/b> Bu grubun 8&#8217;i yabanc\u0131 kurumsal, 1&#8217;i yerli kurumsal ve 1&#8217;i yerli bireysel yat\u0131r\u0131mc\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, bireysel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n portf\u00f6y b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerine g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu tablo, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck portf\u00f6ylere sahip oldu\u011funu, ancak az say\u0131da yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n piyasadaki toplam de\u011ferin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kontrol etti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<table border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>Portf\u00f6y De\u011feri (Milyar TL)<\/td>\n<td>Bireysel Yat\u0131r\u0131mc\u0131 Say\u0131s\u0131<\/td>\n<td>Portf\u00f6y De\u011feri (Milyon $)<\/td>\n<td>Toplam Piyasa \u0130\u00e7indeki Pay\u0131 (%)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>0 &#8211; 10 Milyar<\/td>\n<td>783.878<\/td>\n<td>854<\/td>\n<td>4,96<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>11-50 Milyar<\/td>\n<td>94.391<\/td>\n<td>1.423<\/td>\n<td>8,27<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>51-100 Milyar<\/td>\n<td>13.857<\/td>\n<td>685<\/td>\n<td>3,98<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>101-500 Milyar<\/td>\n<td>10.144<\/td>\n<td>1.418<\/td>\n<td>8,24<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>501-1 Trilyon<\/td>\n<td>1.018<\/td>\n<td>500<\/td>\n<td>2,91<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>1 Trilyon \u00dcst\u00fc<\/td>\n<td>742<\/td>\n<td>1.798<\/td>\n<td>10,45<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>Toplam<\/b><\/td>\n<td><b>1.667.690<\/b><\/td>\n<td><b>6.678<\/b><\/td>\n<td><b>38,81<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><i>Kaynak: Takasbank verileri<\/i><\/p>\n<h3>Piyasa Halk\u0131 S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131<\/h3>\n<ul>\n<li><b>Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar:<\/b>\n<ul>\n<li><b>Tasarruf Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131:<\/b> Orta ve uzun vadeli, bilin\u00e7li yat\u0131r\u0131m yapan ger\u00e7ek yat\u0131r\u0131mc\u0131lard\u0131r.<\/li>\n<li><b>Yat\u0131r\u0131m Fonlar\u0131:<\/b> Bilgisi olmayan veya piyasay\u0131 takip edemeyen yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n birikimlerini y\u00f6netirler. Ancak fon y\u00f6neticilerinin yetersizli\u011fi veya k\u00f6t\u00fc niyeti nedeniyle yeterli ilgiyi g\u00f6rememektedirler.<\/li>\n<li><b>Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar:<\/b> Genellikle \u0130MKB&#8217;nin %50&#8217;sini ellerinde tutarlar. Ekonomik ve siyasi verilere g\u00f6re pozisyon al\u0131rlar. &#8220;B\u0131y\u0131kl\u0131 yabanc\u0131&#8221; olarak tan\u0131mlanan yerli oyuncular da bu s\u0131n\u0131fta yer al\u0131r.<\/li>\n<li><b>Devlet:<\/b> Kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n hisselerini \u00f6zelle\u015ftirme kapsam\u0131nda borsaya kote ettirerek piyasada yer al\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Spek\u00fclat\u00f6rler:<\/b> Yasal ve yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla kazan\u00e7 elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerdir. Beklenti yaratabilecek her t\u00fcrl\u00fc habere (Insider Trading) yat\u0131r\u0131mc\u0131lardan \u00f6nce ula\u015fma kapasitesine sahiptirler.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>3. Manip\u00fclasyon T\u00fcrleri ve Hukuki \u00c7er\u00e7eve<\/h2>\n<p>Manip\u00fclasyon, rekabetin normal i\u015fleyi\u015fini bozan ve kanun taraf\u0131ndan yasaklanan ara\u00e7larla normalin \u00fcst\u00fcnde kar elde etme su\u00e7u olarak tan\u0131mlan\u0131r. SPK mevzuat\u0131, manip\u00fclasyonu iki ana kategoriye ay\u0131rmaktad\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li><b>\u0130\u015flem Bazl\u0131 Manip\u00fclasyon (SPK md. 47\/A-2):<\/b> Yapay olarak sermaye piyasas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131n arz ve talebini etkilemek, aktif bir piyasa izlenimi uyand\u0131rmak veya fiyatlar\u0131 belirli bir seviyede tutmak, art\u0131rmak ya da azaltmak amac\u0131yla yap\u0131lan al\u0131m ve sat\u0131m i\u015flemleridir. Bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in fiili bilerek ve isteyerek ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ifade eden &#8220;genel kast&#8221; ile birlikte, kanunda say\u0131lan ama\u00e7lara y\u00f6nelik &#8220;\u00f6zel kast&#8221;\u0131n da varl\u0131\u011f\u0131 aran\u0131r.<\/li>\n<li><b>Bilgi Bazl\u0131 Manip\u00fclasyon (SPK md. 47\/A-3):<\/b> Sermaye piyasas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011ferini etkileyebilecek nitelikteki yalan, yanl\u0131\u015f, yan\u0131lt\u0131c\u0131 veya mesnetsiz bilgi, haber veya yorumlar\u0131 yaymakt\u0131r. Bu su\u00e7, bir &#8220;tehlike su\u00e7u&#8221; olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir; yani zarar\u0131n do\u011fmas\u0131 \u015fart olmay\u0131p, tehlikeli davran\u0131\u015f\u0131n kendisi cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin &#8220;Market Abuse&#8221; direktifi de benzer \u015fekilde \u00fc\u00e7 t\u00fcr manip\u00fclatif fiil tan\u0131mlamaktad\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Arz ve talebi yanl\u0131\u015f veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 \u015fekilde etkileyen emir veya i\u015flemler.<\/li>\n<li>Fiyatlar\u0131n yapay veya anormal \u015fekilde olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan emir veya i\u015flemler.<\/li>\n<li>Yanl\u0131\u015f veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 etki yaratan bilgilerin yay\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>4. Yayg\u0131n Manip\u00fclasyon Teknikleri ve Analizi<\/h2>\n<p>&#8220;Oyuncular&#8221;, piyasan\u0131n s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan ve yasal bo\u015fluklardan faydalanarak \u00e7e\u015fitli teknikler kullanmaktad\u0131r. Bu teknikler, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 yan\u0131ltarak haks\u0131z kazan\u00e7 elde etmeyi ama\u00e7lar.<\/p>\n<h3>Temel \u0130\u015flem Bazl\u0131 Y\u00f6ntemler<\/h3>\n<ul>\n<li><b>M\u00fclkiyette De\u011fi\u015fiklik Yaratmayan \u0130\u015flemler (Wash Sale):<\/b> Menkul k\u0131ymetlerin m\u00fclkiyetinde ger\u00e7ek bir de\u011fi\u015fiklik yaratmayan, yapay hacim ve fiyat hareketleri olu\u015fturan i\u015flemlerdir.<\/li>\n<li><b>Fiyat Ad\u0131mlar\u0131n\u0131 Y\u00fckselterek Seri Halde Yap\u0131lan Tek Lotluk \u0130\u015flemler:<\/b> D\u00fc\u015f\u00fck maliyetle fiyat\u0131 etkileme amac\u0131 ta\u015f\u0131yan bu i\u015flemler, genellikle kapan\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131 veya teminat de\u011ferini y\u00fcksek g\u00f6stermek i\u00e7in yap\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li><b>Arz\u0131 K\u0131s\u0131tlama:<\/b> Bir menkul k\u0131ymetin arz\u0131n\u0131 kontrol ederek fiyat \u00fczerinde yapay bir bask\u0131 kurmakt\u0131r.<\/li>\n<li><b>Fiktif Hesaplar Kullanma (Parking and Warehousing):<\/b> As\u0131l kimli\u011fi gizlemek i\u00e7in ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f hesaplar \u00fczerinden i\u015flemler yapmakt\u0131r.<\/li>\n<li><b>A\u00e7\u0131\u011fa Sat\u0131\u015f:<\/b> Sahip olunmayan menkul k\u0131ymetin, fiyat\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fece\u011fi beklentisiyle sat\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Operasyonel ve Teknik Analiz Odakl\u0131 Y\u00f6ntemler<\/h3>\n<ul>\n<li><b>Endeksi Etkilemeden G\u00fcn \u0130\u00e7i Mal Toplama\/Satma:<\/b> Endeks \u00fczerinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek hisselerde sat\u0131\u015f yap\u0131l\u0131rken, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck hisselerde al\u0131m yap\u0131larak endeks seviyesi korunur ve bu s\u0131rada istenen hisselerde pozisyon al\u0131n\u0131r veya pozisyondan \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r. 04.01.2005 tarihli &#8220;E.D.G.\u0130.M.S Operasyonu&#8221; bu tekni\u011fe bir \u00f6rnektir.<\/li>\n<li><b>Manip\u00fclatif Trend ve Ortalamalar:<\/b> Spek\u00fclat\u00f6rler, standart teknik analiz ara\u00e7lar\u0131n\u0131 (trend \u00e7izgileri, hareketli ortalamalar) yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar 5 ve 21 g\u00fcnl\u00fck ortalamalar\u0131 takip ederken, spek\u00fclat\u00f6rler 50 ve 200 g\u00fcnl\u00fck ortalamalar\u0131 baz alarak kendi operasyonlar\u0131n\u0131 planlayabilir. Spek\u00fclat\u00f6rler genellikle &#8220;2&#8221; yerine &#8220;4&#8221; farkl\u0131 ortalama kullanarak her vadeye uygun destek\/diren\u00e7 seviyeleri belirler.<\/li>\n<li><b>Regresyon Bantlar\u0131:<\/b> Az bilinen ancak olduk\u00e7a etkili bir teknik analiz arac\u0131d\u0131r. Bu indikat\u00f6r, orta vadede en \u00e7ok prim yapacak hisseleri tespit etmede do\u011fru sonu\u00e7lar verebilmektedir. Oyuncular, regresyon band\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 takip ederek b\u00fcy\u00fck fiyat hareketlerinden \u00f6nce pozisyon al\u0131rlar.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>5. Vaka Analizleri: \u0130MKB&#8217;deki &#8220;Oyunlar&#8221;<\/h2>\n<p>Kaynak metin, \u0130MKB&#8217;de ya\u015fanan ve k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 ma\u011fdur eden \u00e7ok say\u0131da manip\u00fclatif olay\u0131 &#8220;oyun&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda incelemektedir.<\/p>\n<ul>\n<li><b>K\u00fcst\u00fcren Oyunlar:<\/b>\n<ul>\n<li><b>Petrol Ofisi \u00d6zelle\u015ftirmesi:<\/b> &#8220;Alt\u0131n hisse&#8221;nin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0130\u015f-Do\u011fan grubuna yap\u0131lan sat\u0131\u015f s\u00fcrecinde, birle\u015fme bilgisinin yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lara \u00f6nceden s\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131p yerli yat\u0131r\u0131mc\u0131lardan saklanmas\u0131 sonucunda k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ma\u011fdur edilmi\u015ftir.<\/li>\n<li><b>Yap\u0131 Kredi Bankas\u0131 &#8211; IMF Ba\u011flant\u0131s\u0131:<\/b> Pamukbank ve YKB birle\u015fme s\u00fcrecinde, olumlu haberler resmi olarak a\u00e7\u0131klanmadan \u00f6nce YKB hisselerinde %18.5&#8217;lik bir de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bilgiler kamuoyuna dengesiz bir \u015fekilde yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><b>Batan Arac\u0131 Kurumlar:<\/b> SPK&#8217;n\u0131n kararlar\u0131 ile kapat\u0131lan arac\u0131 kurumlarda hesab\u0131 bulunan 30 bin civar\u0131nda yat\u0131r\u0131mc\u0131 ma\u011fdur olmu\u015ftur.<\/li>\n<li><b>\u00c7ukurova ve Kepez Elektrik:<\/b> Bu iki \u015firketin hisse senetlerine el konulmas\u0131, \u0130MKB&#8217;nin yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcvenilirli\u011fini zedelemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Oyun Sahas\u0131 Hisseler:<\/b>\n<ul>\n<li><b>Finansbank (25 Milyon Lot):<\/b> Bir g\u00fcn i\u00e7inde 25 milyon lot hissenin (%22,73) fiziki olarak kay\u0131tlardan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, yabanc\u0131 ortakl\u0131k s\u00f6ylentilerinin oldu\u011fu bir d\u00f6nemde \u015f\u00fcphe \u00e7ekmi\u015ftir.<\/li>\n<li><b>Bosch Fren:<\/b> %6.594 oran\u0131nda bedelsiz sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 sonras\u0131 &#8220;b\u00f6l\u00fcnme sonras\u0131 1 milyon liraya kadar ta\u015f\u0131yacak oyuncu&#8221; s\u00f6ylentileri ile hissede a\u015f\u0131r\u0131 spek\u00fclatif hareketler ya\u015fanm\u0131\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar zarar etmi\u015ftir.<\/li>\n<li><b>Duran Ofset Birle\u015fmesi:<\/b> \u00dclker Grubu ile birle\u015fme s\u00fcrecinde, iki arac\u0131 kurumun (Deniz Yat\u0131r\u0131m ve Form Menkul) bir ay i\u00e7inde hisse senedindeki paylar\u0131n\u0131 %16.3&#8217;ten %38.2&#8217;ye \u00e7\u0131karmas\u0131, i\u00e7eriden \u00f6\u011frenenlerin ticareti \u015f\u00fcphesini do\u011furmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Halka Arzlar: Yeni Oyun Sahas\u0131:<\/b>\n<ul>\n<li>Halka arzlarda &#8220;klasik&#8221; da\u011f\u0131t\u0131m y\u00f6nteminden, b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 kay\u0131ran &#8220;prorata&#8221; sistemine ge\u00e7ilmesi, halka arzlar\u0131 yeni bir manip\u00fclasyon alan\u0131na \u00e7evirmi\u015ftir.<\/li>\n<li><b>Bur\u00e7elik Vana:<\/b> &#8220;Arz\u0131n 8 misli talep topland\u0131&#8221; haberlerine ra\u011fmen, hisse senedi ilk i\u015flem g\u00fcn\u00fcnde tavan fiyattan a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra iki seans taban yaparak g\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015f ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck zarara u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><b>Do\u011fu\u015f Otomotiv:<\/b> Halka arz edilen 38 milyon lot hissenin 21.5 milyonu 24 bin ki\u015fiye sat\u0131lm\u0131\u015f, ancak en b\u00fcy\u00fck al\u0131m\u0131 422 bin lot ile tek bir ki\u015fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk i\u015flem g\u00fcn\u00fcnde, halka arz fiyat\u0131n\u0131n bir kademe alt\u0131ndan Do\u011fu\u015f Grubu taraf\u0131ndan 5.5 milyon lotluk (33 trilyon TL) al\u0131m emri girilerek &#8220;hissemizin arkas\u0131nday\u0131z&#8221; mesaj\u0131 verilmi\u015f, ancak k\u0131sa bir s\u00fcre sonra bu emrin kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla hisse taban fiyata gerilemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>6. Yasal S\u00fcre\u00e7ler ve \u0130statistikler<\/h2>\n<p>SPK ve \u0130MKB, manip\u00fclasyonla m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da, veriler sorunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve m\u00fccadelenin zorlu\u011funu g\u00f6stermektedir. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, SPK&#8217;n\u0131n son 5 y\u0131ldaki faaliyetlerine ili\u015fkin bir \u00f6zet sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><b>SPK Su\u00e7 Duyurular\u0131 ve Yarg\u0131 S\u00fcre\u00e7leri (2000-2004)<\/b><\/p>\n<table border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>Y\u0131l<\/td>\n<td>Toplam Su\u00e7 Duyurusu<\/td>\n<td>Insider Trading<\/td>\n<td>Manip\u00fclasyon<\/td>\n<td>Di\u011fer<\/td>\n<td>Savc\u0131l\u0131k A\u015famas\u0131nda<\/td>\n<td>Yarg\u0131 A\u015famas\u0131nda<\/td>\n<td>Karara Ba\u011flanan<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>2000<\/b><\/td>\n<td>103<\/td>\n<td>0<\/td>\n<td>22<\/td>\n<td>81<\/td>\n<td>7<\/td>\n<td>56<\/td>\n<td>40<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>2001<\/b><\/td>\n<td>120<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>78<\/td>\n<td>40<\/td>\n<td>6<\/td>\n<td>33<\/td>\n<td>81<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>2002<\/b><\/td>\n<td>124<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>78<\/td>\n<td>45<\/td>\n<td>33<\/td>\n<td>43<\/td>\n<td>48<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>2003<\/b><\/td>\n<td>158<\/td>\n<td>1<\/td>\n<td>93<\/td>\n<td>64<\/td>\n<td>67<\/td>\n<td>84<\/td>\n<td>7<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>2004<\/b><\/td>\n<td>124<\/td>\n<td>2<\/td>\n<td>77<\/td>\n<td>45<\/td>\n<td>78<\/td>\n<td>46<\/td>\n<td>0<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>TOPLAM<\/b><\/td>\n<td><b>629<\/b><\/td>\n<td><b>5<\/b><\/td>\n<td><b>349<\/b><\/td>\n<td><b>275<\/b><\/td>\n<td><b>191<\/b><\/td>\n<td><b>262<\/b><\/td>\n<td><b>176<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><i>Kaynak: SPK 2003-2004 Raporu<\/i><\/p>\n<p>Bu veriler, manip\u00fclasyonun en s\u0131k rastlanan su\u00e7 t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu (toplam 349 ba\u015fvuru) ve yarg\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinin uzun s\u00fcrerek cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130MKB&#8217;nin kendi manip\u00fclasyon inceleme istatistikleri de sorunun devam etti\u011fini teyit etmektedir. 2004 y\u0131l\u0131na devreden inceleme say\u0131s\u0131 182&#8217;dir. Bu rakamlar, \u0130MKB&#8217;nin bir &#8220;spek\u00fclasyon ve manip\u00fclasyon cenneti&#8221; oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/p>\n<p>Tez K\u00fcnyesi (Bibliography)<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e:<br \/>\n\u2022 Yazar: \u0130brahim Cem Kogen<br \/>\n\u2022 Ba\u015fl\u0131k: \u0130MKB&#8217;de Spek\u00fclasyon ve Manip\u00fclasyon Teknikleri<br \/>\n\u2022 T\u00fcr: Y\u00fcksek Lisans Tezi<br \/>\n\u2022 Kurum: T.C. Do\u011fu\u015f \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc<br \/>\n\u2022 Dan\u0131\u015fman: Do\u00e7. Dr. Al\u00f6vsat M\u00fcsl\u00fcmov<br \/>\n\u2022 Yer \/ Tarih: \u0130stanbul, Haziran 2005<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<button class=\"simplefavorite-button\" data-postid=\"745\" data-siteid=\"1\" data-groupid=\"1\" data-favoritecount=\"0\" style=\"\">Favorile <i class=<\/button>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu kaynaklar, \u0130stanbul Menkul K\u0131ymetler Borsas\u0131\u2019n\u0131n (\u0130MKB) tarihsel geli\u015fimini, yap\u0131sal aksakl\u0131klar\u0131n\u0131 ve piyasada ger\u00e7ekle\u015fen spek\u00fclatif faaliyetleri kapsaml\u0131 bir \u015fekilde incelemektedir. Metinler, yetersiz yasal d\u00fczenlemeler ve denetim bo\u015fluklar\u0131 nedeniyle borsan\u0131n ger\u00e7ek bir yat\u0131r\u0131m alan\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p nas\u0131l bir manip\u00fclasyon sahas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc detayland\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6zellikle halka arz y\u00f6ntemlerindeki de\u011fi\u015fikliklerin, \u015firket birle\u015fmelerinin ve i\u00e7eriden \u00f6\u011frenenlerin ticaretinin bireysel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 ma\u011fduriyetler somut \u00f6rneklerle aktar\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma, T\u00fcrkiye\u2019deki sermaye piyasalar\u0131n\u0131n derinle\u015fememe nedenlerini ekonomik krizler, siyasi istikrars\u0131zl\u0131k ve teknik analiz y\u00f6ntemleri \u00fczerinden analiz eder. Sonu\u00e7 olarak, borsa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015femedi\u011fi bu ortamda k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 korumak ad\u0131na rehberlik sunmay\u0131 ve piyasa dinamiklerini de\u015fifre etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Tez K\u00fcnyesi (Bibliography)<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e:<br \/>\n\u2022 Yazar: \u0130brahim Cem Kogen<br \/>\n\u2022 Ba\u015fl\u0131k: \u0130MKB&#8217;de Spek\u00fclasyon ve Manip\u00fclasyon Teknikleri<br \/>\n\u2022 T\u00fcr: Y\u00fcksek Lisans Tezi<br \/>\n\u2022 Kurum: T.C. Do\u011fu\u015f \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc<br \/>\n\u2022 Dan\u0131\u015fman: Do\u00e7. Dr. Al\u00f6vsat M\u00fcsl\u00fcmov<br \/>\n\u2022 Yer \/ Tarih: \u0130stanbul, Haziran 2005<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":746,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[180],"tags":[],"class_list":["post-745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tezozetleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=745"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":804,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745\/revisions\/804"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tabildot.com.tr\/marketrisk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}