Bakırın Sessiz Devinden Dünya Sahnesine: Sarkuysan 2025 Raporundan 5 Şaşırtıcı Çıkarım

1. Giriş: Hayatımızın Görünmez İletkeni

Modern yaşamın her anında, cebimizdeki akıllı telefonlardan garajımızdaki elektrikli araçlara kadar, bakırın görünmez ama hayati iletkenliğine güveniyoruz. Bu kızıl metal, dijital devrimin ve yeşil enerji dönüşümünün damarlarında akan kan gibidir. Ancak bu küresel teknoloji ağının merkezinde, 1972 yılında mütevazı adımlarla yola çıkan ve bugün NASA’nın kritik bileşen tedarikçisi konumuna yükselen bir Türk sanayi devinin hikâyesi yatıyor. Sarkuysan’ın 2025 yılı faaliyet raporu, sadece bir bilanço dökümü değil; bir şirketin nasıl “halkın sanayi kalesi” haline geldiğinin ve küresel belirsizliklere karşı nasıl bir direnç mimarisi inşa ettiğinin stratejik manifestosudur.

2. NASA’nın Kalbine Dokunmak: Bir Türk Sanayi Başarısı

Sarkuysan’ın havacılık ve uzay sanayisindeki rolü, sıradan bir tedarik zinciri ilişkisinin çok ötesindedir. Havacılık dünyasında “sıfır hata” bir tercih değil, mutlak bir zorunluluktur. Şirketin ürettiği “oksijensiz bakır” ve “nikel kaplı tel” gibi yüksek teknoloji ürünleri, ekstrem sıcaklıklarda bile üstün performans sergileyerek bu zorlu bariyeri aşmıştır. Bu durum, Sarkuysan’ın sadece hacimsel bir üretici değil, aynı zamanda yüksek teknoloji nişlerini domine eden bir “güvenilirlik markası” olduğunu kanıtlıyor.

Bu stratejik başarının kapsamı, raporun tarihçe bölümünde şu çarpıcı ifadelerle yer buluyor:

“Bugün Avrupa’da üretilen binek ve ticari araçlarda çoğunlukla Sarkuysan teli kullanılmakta, uzun yıllardır ABD’deki Uzay Araştırma Merkezi NASA’nın, son yıllarda da uçak sanayilerinin tedarikçi kuruluşlarına oksijensiz bakırdan üretilen tel ile nikel kaplı bakır tel verilmektedir.”

Sarkuysan’ın bu dual spektrumlu başarısı, bir yandan Avrupa otomotiv devlerinin yüksek hacimli taleplerini karşılayabilen endüstriyel disiplini, diğer yandan NASA gibi kurumların aşırı hassas teknolojik gereksinimlerini karşılayan mühendislik derinliğini aynı potada eritebildiğini gösteriyor.

3. “Halka Tamamen Açık” Olmak: Bir Demokratik Sermaye Örneği

Türkiye’nin holding yapılarının ve aile şirketlerinin domine ettiği sanayi ikliminde Sarkuysan, radikal bir “profesyonel yönetim” başarısı sergiliyor. Yaklaşık 36.000 ortağa sahip ve %100 halka açık olan bu yapı, hiçbir grubun mutlak hâkimiyetine dayanmıyor. Bu demokratik sermaye modeli, profesyonelliği tabana yayarken yatırımcısına da somut bir değer sunuyor. Şirketin verimlilik odaklı yapısını destekleyen en önemli veri ise insan kaynağı kalitesi; üretim personelinin %90’ı lise ve teknik lise düzeyinde eğitimli uzmanlardan oluşuyor.

2025 yılının finansal ve operasyonel karnesi bu modelin başarısını özetler nitelikte:

• Sermaye Gücü: Çıkarılmış sermaye, 2025 yılında 600 milyon TL’den 1 milyar TL’ye yükseltilerek büyüme iştahı teyit edildi.
• Yatırımcı Verimi: Ortaklara brüt %41,1765 oranında temettü dağıtıldı; bu rakam 1 TL nominal değerli pay başına net 0,35 TL nakit kazanç anlamına geliyor.
• Halka Açıklık ve Şeffaflık: Fiili dolaşımdaki pay oranının %83,85 seviyesinde olması, şirketin piyasa dinamikleriyle tam entegrasyonunu simgeliyor.

4. Üç Teknolojiyi Tek Çatı Altında Birleştiren Dünyadaki Yegâne Tesis

Sarkuysan’ı küresel rakiplerinden ayıran en büyük teknik üstünlük, sunduğu “stratejik esneklik” kabiliyetidir. Gebze, Tuzla ve Darıca bölgesindeki devasa tesisler; bakır döküm teknolojisinin zirvesi sayılan Upcast, Southwire ve Contirod sistemlerinin üçünü birden bünyesinde barındıran dünyadaki tek kuruluştur. Bu teknolojik üçleme, şirketin farklı bakır sınıfları ve 8 mm’den 25 mm’ye kadar değişen çaplarda üretim yaparak küresel talebe anında yanıt vermesini sağlıyor.

Bu teknik kas gücü, 2025 yılında yaşanan tüm küresel olumsuzluklara rağmen 900 milyon dolarlık bir ihracat başarısını da beraberinde getirdi:

• Sark Wire (ABD): Albany (New York) ve Toccoa (Georgia) fabrikalarıyla Amerikan pazarında doğrudan yerel güç haline gelindi.
• Sark Bulgaria: Shumen’deki tesis ile Avrupa Birliği’nin lojistik ve ticari avantajları optimize edildi.
• Küresel Erişim: 5 kıtada 70’ten fazla ülkeye yayılan ihracat ağı, yıllık 220.000 tonu aşan üretim kapasitesiyle besleniyor.

5. Afrika’dan Gebze’ye: Sorumluluğun Küresel Boyutu

Bir sanayi devinin gücü, sadece ürettiği tonajla değil, dokunduğu hayatlarla ölçülür. Sarkuysan, sosyal sorumluluk vizyonunu yerel köklerinden alıp küresel bir sorumluluk bilincine dönüştürmüş durumda.

Bu dengeyi şu kıyaslama net bir şekilde ortaya koyuyor: Şirket bir yandan “Sen de Gel Derneği” iş birliğiyle Afrika’nın Sifulasuna köyünde 350 kişiyi temiz içme suyuna kavuştururken, diğer yandan Türkiye’de kendi burs fonu ve eğitim kurumları aracılığıyla 150 öğrenciye aktif burs veriyor. Bugüne kadar eğitimini tamamlayan 424 mezun ise bu yerel köklerin yarattığı toplumsal katma değerin en büyük kanıtı. “Küresel sorumluluk, yerel aidiyet” prensibi, Sarkuysan’ın endüstriyel kimliğine insani bir imza atıyor.

6. 2026 Öngörüleri: “Örselenen Kurallar” ve Bakırın Geleceği

2025 raporu, 2026 yılı için oldukça direkt ve gerçekçi bir jeopolitik tablo çiziyor. Rapor, küresel ekonominin yerleşik kurallarının “örselendiği” bir döneme işaret ederken, geleneksel kurumların (BM, NATO, WHO) işlevsizleşme riskine dikkat çekiyor.

• Siyasi ve Ekonomik Baskı: Trump’ın gümrük politikalarının bir “siyasi baskı aracına” dönüşmesi ve korumacı politikaların küresel büyümeyi sınırlaması en büyük risk olarak görülüyor.
• Jeopolitik Türbülans: İsrail-İran çatışması ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi gerilimler risk algısını körüklese de, bakıra olan talep direncini koruyor.
• Pazar Hedefi: Tüm bu belirsizliklere rağmen, Türkiye rafine bakır pazarının 2026 yılında %3 artışla 600.000 tona ulaşması hedefleniyor.

7. Sonuç: Gelecek Hangi İletkenle Şekillenecek?

Sarkuysan, yarım asrı aşan tecrübesini sadece gelenekle değil, Ar-Ge Merkezi bünyesinde geliştirdiği inovatif ürünlerle geleceğe taşıyor. Güneş panellerinin verimliliğini artıran PV Ribbon Teli ve yüksek hassasiyetli üretim gerektiren CNC makineleri için üretilen EDM Teli, şirketin yeşil enerji ve ileri mühendislik vizyonunun en somut çıktılarıdır.

Küresel belirsizliklerin arttığı bir çağda, Türkiye’den çıkan bir sanayi devinin bu denli dirençli kalmasının arkasındaki gerçek güç; sadece sahip olduğu teknolojik üçleme mi, yoksa 36 bin ortağın paylaştığı o eşsiz ortaklık kültürü mü? Belki de cevap, her iki gücün de kusursuz bir bakır tel gibi birbirine dolanmış olmasında gizlidir.

SARKUYSAN A.Ş. 2025 FAALİYET DÖNEMİ BİLGİLENDİRME NOTU

Yönetici Özeti

Bu belge, Sarkuysan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 2025 mali yılı faaliyet raporuna dayalı kapsamlı bir analiz sunmaktadır. 1972 yılında kurulan ve sanayileşme tarihimizde tamamı halka açık ilk başarılı kuruluş olma özelliği taşıyan Sarkuysan, 2025 yılı itibarıyla üretimdeki 50. yılını geride bırakmıştır. Şirket, 200.000 ton/yıl aşan kapasitesi, 5 kıtada 70’ten fazla ülkeye yayılmış ihracat ağı ve 79,1 milyar TL’lik net satış hasılatı ile elektrolitik bakır sektöründe küresel bir oyuncu konumundadır.

2025 yılındaki en kritik gelişmelerden biri, çıkarılmış sermayenin %66,6 oranında artırılarak 1 milyar TL’ye yükseltilmesidir. Şirket, jeopolitik risklerin ve küresel ekonomik belirsizliklerin arttığı bir dönemde, ihracatını 900 milyon dolara ulaştırmayı başarmış ve yenilenebilir enerji gibi stratejik alanlara yönelik yüksek katma değerli ürün (PV Ribbon teli vb.) yatırımlarına ağırlık vermiştir.

——————————————————————————–

1. Kurumsal Kimlik ve Sermaye Yapısı

Sarkuysan, yaklaşık 36.000 ortağı ve profesyonel yönetim kadrosuyla modern bir dünya kuruluşu olarak tanımlanmaktadır.

Şirket Künyesi

• Kuruluş Tarihi: 03.05.1972
• Merkez: Darıca / Kocaeli
• Üretim Alanı: Gebze, Tuzla ve Darıca bölgelerinde 200.000 m²’yi aşan açık, 90.000 m²’ye yakın kapalı alan.
• Personel Sayısı: 1.353 (453 beyaz yaka, 900 mavi yaka).

Sermaye Yapısı (31.12.2025 İtibarıyla)

Şirket sermayesinin %100’ü halka açık olup, fiili dolaşımdaki pay oranı %83,85’tir.

Önemli Ortaklar ve Payları:

• Hayrettin Çaycı: %7,68
• Şükrü Kilimci: %7,20
• İbrahim Kilimci: %6,00
• Diana Manuş Urun: %3,96

——————————————————————————–

2. Mali ve Operasyonel Performans

Sarkuysan, 2025 yılında küresel dalgalanmalara rağmen operasyonel gücünü korumuştur.

Temel Finansal Göstergeler (Bin TL)

Mali Rasyolar

• Cari Oran: 1,45 (2024: 1,47)
• Likidite (Asit-Test) Oranı: 0,89 (2024: 0,91)
• Öz Sermaye Verimi: %9,41
• Stok Devir Hızı: 8,72

——————————————————————————–

3. İştirakler ve Bağlı Ortaklıklar

Sarkuysan, dökümden makine imalatına kadar geniş bir dikey entegrasyona sahiptir.

• Demisaş A.Ş. (%44,44): Bilecik’te kurulu, yıllık 80.000 ton kapasiteli pik ve sfero döküm tesisleri. Otomotiv ve beyaz eşya sektörlerine hizmet vermektedir.
• Sarmakina A.Ş. (%99): Tel ve kablo sektörü için makine imalatı ve enerji sektörü için bara çözümleri sunmaktadır.
• Sark Wire Corp. (%73,34): ABD (Albany-NY ve Toccoa-GA) tesislerinde katma değerli elektrolitik bakır tel üretimi.
• Sark Bulgaria AD (%90): Bulgaristan Shumen’de kurulu, AB pazarına yönelik üretim yapan stratejik tesis.
• Bemka Kupferlackdraht GMBH (%99,60): Almanya merkezli pazarlama ve satış odaklı bağlı ortaklık.
• CRW Metal A.Ş. (%42,50): Metal üretimi ve satışı amacıyla kurulan yeni iştirak.

——————————————————————————–

4. Üretim ve Teknoloji Stratejisi

Şirket, “sks” markasıyla dünya standartlarında girdi sağlamaktadır.

Üretim Kapasitesi ve Tesisler

• Rafinasyon: Anot dökümhanesi ve elektroliz ünitesi ile elektrolitik saflıkta bakır katot üretimi.
• Sürekli Döküm: Dünyada üç farklı sistemi (Upcast, Southwire, Contirod) tek çatı altında bulunduran yegâne kuruluştur.
• Ürün Yelpazesi: Bakır filmaşin, çubuk, tel, boru, lama, emaye bobin teli ve özel alaşımlı teller.

Yüksek Katma Değerli Ürünler

• PV Ribbon Teli: Güneş panelleri için yüksek iletkenlikli bağlantı telleri.
• EDM Teli: CNC elektro tel erozyon makineleri için hassas pirinç alaşımlı teller.
• CTC (Continuously Transposed Conductor): Güç trafoları ve jeneratörler için özel sargı çözümleri.
• Uzay ve Havacılık: NASA ve uçak sanayii tedarikçileri için nikel kaplı ve oksijensiz bakır teller.

——————————————————————————–

5. Risk Yönetimi ve 2026 Beklentileri

2025 Yılı Küresel Etkiler

2025 yılı; ABD gümrük vergileri, Trump’ın korumacı politikaları, Haziran 2025’teki 12 günlük İsrail-İran çatışması ve 5. yılına giren Rusya-Ukrayna savaşı gibi jeopolitik risklerin gölgesinde geçmiştir. Bu durum altın ve gümüş gibi güvenli limanlara kaçışı rekor seviyeye ulaştırmıştır.

2026 Bakır Pazarı Öngörüleri

• Küresel Rafine Bakır Üretimi: 2026’da %4,2 artışla 30,337 milyon tona ulaşması beklenmektedir.
• Türkiye Pazarı: Rafine bakır tüketiminin 2026’da %3 artışla 600.000 tona çıkacağı tahmin edilmektedir.
• Büyüme Hedefi: Gelişmekte olan ülkeler için %4,2 büyüme beklentisi mevcuttur.

Finansal Risk Yönetimi

Şirket; likidite, faiz, döviz kuru ve hammadde fiyat değişim risklerine karşı aktif yönetim uygulamaktadır. Bakır, kalay ve nikel fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı fiyat sabitleme ve riskten korunma (hedging) modelleri kullanılmaktadır.

——————————————————————————–

6. Sosyal Sorumluluk ve İnsan Kaynakları

Sarkuysan, ekonomik değer üretimini toplumsal katkı ile birleştirmektedir.

• Eğitim: 2025 yılında 150 öğrenciye burs sağlanmıştır. Şirketin kurduğu burs fonlarından bugüne kadar toplam 835 öğrenci yararlanmıştır. Ayrıca “Sarkuysan Yüksek Başarı Ödülü” başlatılmıştır.
• Sağlık: 31 yıldır sürdürülen gelenekle Gebze Fatih Devlet Hastanesi’ne tıbbi cihaz ve altyapı desteği (arşiv dolapları vb.) verilmiştir.
• Uluslararası Yardım: “Sen de Gel Derneği” aracılığıyla Afrika’daki Sifulasuna köyünde 350 kişinin temiz suya erişimi sağlanmıştır.
• Kültür-Sanat: Sarkuysan Türk Sanat Müziği Korosu faaliyetlerine devam etmektedir.
• Bağışlar: 2025 döneminde belediyeler, dernekler ve eğitim kurumlarına toplam 1.543.150 TL tutarında bağış yapılmıştır.

Sonuç

Sarkuysan, 50 yıllık tecrübesi, güçlü sermaye yapısı ve Ar-Ge odaklı büyüme stratejisiyle 2026 yılına hazırlıklıdır. Şirket, küresel pazardaki yerini sağlamlaştırırken, yeşil dönüşüm ve yenilenebilir enerji teknolojilerine yaptığı yatırımlarla sürdürülebilir büyüme hedefini korumaktadır.