Satışları Patladı, Yine de Zarar Etti: Bir Gıda Devi Olan Frigo-Pak’ın Raporundan Çıkan 5 Şaşırtıcı Gerçek

Giriş: Merak Uyandıran Bir Başlangıç

Süpermarket rafından aldığımız basit bir konserve meyvenin arkasında ne gibi fırtınaların koptuğunu genellikle düşünmeyiz. Oysa her bir kutu, bir gecelik donun milyonlarca liralık bilançoları nasıl altüst ettiğinin, kıtalararası ticaretin yerel pazardan neden daha güvenli bulunduğunun ve en zeki Ar-Ge’nin nasıl bedavaya getirildiğinin sessiz bir kanıtıdır. Türkiye’nin önemli gıda ihracatçılarından Frigo-Pak’ın yayınladığı son faaliyet raporu, bu mücadelenin ne kadar şaşırtıcı ve çelişkili dinamikler içerdiğini gözler önüne seriyor. Gelin, bu raporun satır aralarında gizlenen ve iş dünyasının derslerle dolu gerçeklerini ortaya koyan beş çarpıcı detaya yakından bakalım.

1. Büyük Çelişki: Satışlar Tavan Yaparken Kâr Neden Eridi?

İlk bakışta her şey yolunda görünüyor. Frigo-Pak, 2025’in ilk dokuz ayında satışlarını bir önceki yılın aynı dönemine göre Dolar bazında %35,7 ve TL bazında ise %62,3 gibi etkileyici bir oranda artırmış. Ancak madalyonun diğer yüzü, iş dünyasının en temel mantığına meydan okuyor: Bu devasa büyümeye rağmen şirket aynı dönemi (359.473.802) TL net dönem zararı ile kapattı.

Bu durum, bir şirketin büyümesinin her zaman kârlılık anlamına gelmediğini gösteren çarpıcı bir örnek. Peki, bu rekor satışlara rağmen gelen devasa zararın arkasındaki ana suçlu kim? Bu durum, yatırımcılar için de kritik bir ders içeriyor: Bir şirketin cirosundaki büyüme, bilançonun alt satırındaki kârlılığı garanti etmez ve operasyonel verimlilik ile risk yönetimi her şeyden önemlidir. Cevaplardan biri ise doğanın kendisinde saklı…

2. İki Ürünün Hikayesi: Konservede Patlama, Dondurulmuş Gıdada Çöküş

Rapor, şirketin üretim stratejisindeki keskin bir zıtlığı da ortaya koyuyor. Bir yanda konserve meyve üretimi %207,4 gibi inanılmaz bir artışla adeta patlama yaparken, diğer yanda dondurulmuş meyve-sebze üretimi %98,7 oranında düşerek neredeyse tamamen durma noktasına gelmiş.

Bu keskin ayrışma sadece bir tesadüf değil. Rapor, şirketin bilinçli olarak şeftali konservesi gibi katma değerli ürünlere yatırım yaptığını gösteriyor. Aynı şirket içinde, bir üretim kolunun zirveye oynarken diğerinin adeta terk edilmesi, kaynakların bu yeni ve potansiyel olarak daha kârlı alana yönlendirildiğinin güçlü bir işaretidir.

3. Görünmez Düşman: Tek Bir Don Olayı Sektörü Nasıl Sarstı?

İşte ilk bölümdeki devasa zararın arkasındaki en somut nedenlerden biri. Raporda “tarihi zirai don” olarak tanımlanan ve 9–13 Nisan 2025 tarihleri arasında yaşanan ani soğuk hava dalgası, gıda sektörünün ne kadar kırılgan olabileceğinin altını çiziyor. Bu beklenmedik don olayı, konserve sanayisinin can damarı olan kayısı, kiraz, şeftali gibi birçok temel meyvede %50 ila %80 arasında rekolte kaybına yol açtı.

Sadece birkaç gecelik soğuk hava, tüm bir sektörde zincirleme bir etki yarattı: hammadde kıtlığı, fırlayan fiyatlar ve altüst olan üretim planları. Bu olay, gıda tedarik zincirlerinin bir iklim olayı karşısında ne kadar savunmasız kaldığını acı bir şekilde gösteriyor ve bir şirketin bilançosunu tek başına nasıl negatife çevirebildiğini kanıtlıyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı, üreticinin elinde ürün kalma oranının sadece yaklaşık %10 olduğunu belirtmiştir.

4. En Akıllı Ar-Ge Bedelsiz Olanıdır: “Private Label” Stratejisi

Frigo-Pak’ın araştırma-geliştirme (Ar-Ge) yaklaşımı, geleneksel yöntemlerden oldukça farklı. Şirket, milyonlarca liralık Ar-Ge yatırımları yapmak yerine, dünyanın en büyük markaları için “özel markalı” (private label) üretim yapıyor. Bu modelde, uluslararası müşteriler ürün reçetelerini ve üretim prosedürlerini hazır olarak sağlıyor.

Bu, son derece zeki ve sermaye-verimli bir iş modeli. Şirket, dünyanın en iyi markaları için üretim yaparak onların standartlarını, kalite beklentilerini ve teknolojilerini doğrudan öğreniyor. Böylece hem maliyetten tasarruf ediyor hem de küresel pazardaki en güncel bilgi birikimine bedelsiz olarak erişim sağlıyor. Raporun da belirttiği gibi, bu stratejinin en büyük kazanımı şudur:

…şirketimiz de bu yolla bedelsiz know how ve teknoloji transferi sağlamaktadır.

5. Neden Küresel Pazar? İç Piyasanın Şaşırtıcı Riskleri

Rapor, Frigo-Pak’ın satışlarının neredeyse tamamını ihracata yönlendirdiğini ve iç piyasa payının sadece %1,1 gibi sembolik bir seviyede kaldığını gösteriyor. İlk akla gelen sebep, küresel pazarların büyüklüğü olsa da asıl neden çok daha şaşırtıcı. Rapora göre bu stratejinin arkasında, iç piyasada karşılaşılan ticari risklerden kaçınma amacı yatıyor. Daha uzun tahsilat vadeleri, daha yüksek tahsilat riski ve alım taahhüdü verilmemesi gibi faktörler, yerel pazarı şirket için daha az cazip kılıyor.

Yerli bir üreticinin, kendi iç pazarını kıtalararası ticaretten daha riskli bulması, karşı-sezgisel bir durum. Bu durum, Türkiye’nin iç pazarındaki yapısal sorunlara dair önemli bir sinyal veriyor: Uzun tahsilat vadeleri ve yüksek risk, yerel üreticileri bile döviz kuru riskine rağmen uluslararası sulara itebiliyor.

Sonuç: Kapanış Düşüncesi

Frigo-Pak’ın raporu, basit bir konserve kutusunun arkasında iklim, küresel ekonomi ve pazar risklerine karşı verilen karmaşık bir mücadele olduğunu gösteriyor. Bu sadece bir şirketin hikayesi değil; aynı zamanda gıda sektörünün ve küresel ticaretin ne kadar kırılgan ve öngörülemez olduğuna dair bir uyarıcı ders niteliğinde. Görünüşte basit olanın aslında ne kadar karmaşık olabileceğinin mükemmel bir özeti.

Bir dahaki sefe bir konserve açtığınızda, tabağınıza gelene kadar aştığı küresel yolculuğu ve görünmez zorlukları düşünecek misiniz?

Frigo-Pak Gıda A.Ş. 2025 Dokuz Aylık Faaliyet Raporu Bilgilendirme Notu

Yönetici Özeti

Bu belge, Frigo-Pak Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 01.01.2025 – 30.09.2025 dönemine ait faaliyet raporunun kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Şirket, global ekonomik durgunluğa ve gıda fiyatlarındaki artışlara rağmen, satışlarını dolar bazında %35,7 ve TL bazında %62,3 oranında artırarak güçlü bir satış performansı sergilemiştir. Bu büyümeye paralel olarak üretim hacmi de bir önceki yılın aynı dönemine göre %113 artmıştır. Ancak, dönem 359.473.802 TL net zararla kapatılmıştır.

Dönemin en kritik olayı, Nisan 2025’te yaşanan ve Türkiye genelinde tarımsal üretimi ciddi şekilde etkileyen zirai don olmuştur. Bu doğal afet, hammadde temininde zorluklara, girdi maliyetlerinde artışa ve potansiyel pazar kayıplarına yol açarak konserve sektörü üzerinde önemli bir baskı oluşturmuştur.

Stratejik olarak şirket, şeftali konservesi üretimine yönelik bahçe plantasyon yatırımlarına devam ederek kiraladığı arazi miktarını 1717 dönüme çıkarmıştır. Ayrıca, Kaja Natural Foods iştirakindeki paylarını 16 milyon TL bedelle devretmiştir. Finansal yapıyı güçlendirmek amacıyla Yönetim Kurulu, şirketin çıkarılmış sermayesini %239,9 oranında bedelli artırarak 500 milyon TL’ye çıkarma kararı almıştır. Şirketin kurumsal yönetim yapısı, Denetimden Sorumlu Komite, Kurumsal Yönetim Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi gibi yapılarla SPK ilkelerine uyumu hedeflemektedir.

Kurumsal Profil ve Yönetişim

Şirket Künyesi

Yönetim Kurulu

Yönetim Kurulu üyeleri, 25.06.2024 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul’da seçilmiş olup, görev süreleri 25.06.2027 tarihine kadar 3 yıldır.

Yönetici Biyografileri

• Alistair Baran Blake (YK Başkanı / Genel Müdür): 2004 Reading Üniversitesi Gıda Mühendisliği mezunudur. Kerry Foods ve Merko Gıda’da çeşitli görevlerde bulunmuş, 2015’ten beri Merko Gıda’da YK Başkanlığı yapmaktadır. 12 Nisan 2021’den bu yana Frigo-Pak’ta YK Başkanı ve Genel Müdür olarak görev yapmaktadır.
• İsmail Aksaç (YK Başkan Vekili / Genel Müdür Yardımcısı): Anadolu Üniversitesi İşletme ve Adalet Yüksek Okulu mezunudur. Menkul değerler sektöründe uzun yıllar yöneticilik yapmıştır. 01.09.2020’den beri Merko Gıda’da YK üyeliği yapmaktadır. 12 Nisan 2021’den itibaren Frigo-Pak’ta görevlidir. Sermaye piyasası düzey 3 ve türev araçlar lisanslarına sahiptir.
• Hüsnü Hakan Güner (YK Üyesi / Mali İşler Müdürü): 1987 İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunudur. 1990 yılından beri Frigo-Pak bünyesinde çeşitli muhasebe ve finans pozisyonlarında görev almıştır. 2013’ten beri yönetim kurulundadır. Aynı zamanda SMMM’dir ve Merko Gıda’da Genel Müdür Yardımcılığı yapmaktadır.
• Hüseyin Günhan Kayır (Bağımsız YK Üyesi): 1983 Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. Esbank, Emlak Bankası, Bank of Bahrain & Kuwait ve Park Yatırım Bankası gibi kurumlarda fon yönetimi ve hazine alanlarında yöneticilik yapmıştır. 2003-2012 arasında İnfo A ve B Tipi Yatırım Ortaklıkları’nda Genel Müdürlük görevini üstlenmiştir.
• Merve Uçar (Bağımsız YK Üyesi): 2017 Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Güven Hukuk Bürosu’nun kurucu ortaklarındandır ve TRC Grup bünyesinde avukatlık yapmaktadır.

Yönetim Kurulu Komiteleri

Yönetim Kurulu bünyesinde üç temel komite faaliyet göstermektedir. Aday Gösterme ve Ücret Komitelerinin görevleri, Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yerine getirilmektedir.

• Kurumsal Yönetim Komitesi:
  • Başkan: Merve Uçar (Bağımsız Üye)
  • Üyeler: Hüseyin Günhan Kayır (Bağımsız Üye), Özcan CAN (Yatırımcı İlişkileri Yöneticisi)
  • Amaç: Kurumsal yönetim ilkelerine uyumu denetlemek, yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunmak, yatırımcı ilişkileri ve kamuyu aydınlatma çalışmalarını yürütmek.
• Denetimden Sorumlu Komite:
  • Başkan: Merve Uçar (Bağımsız Üye)
  • Üye: Hüseyin Günhan Kayır (Bağımsız Üye)
  • Amaç: Şirketin muhasebe sisteminin, finansal bilgilerinin, iç kontrol sisteminin işleyişinin ve etkinliğinin gözetimini sağlamak. Bağımsız denetim kuruluşunu belirlemek ve performansını değerlendirmek.
• Riskin Erken Saptanması Komitesi:
  • Başkan: Hüseyin Günhan Kayır (Bağımsız Üye)
  • Üye: Merve Uçar (Bağımsız Üye)
  • Amaç: Şirketin varlığını ve gelişimini tehlikeye düşürebilecek stratejik, operasyonel, finansal ve hukuki riskleri erken tespit etmek, yönetmek ve yönetim kuruluna raporlamak. Komite, ilgili dönemde 3 adet karar almıştır.

Finansal Performans ve Sermaye Yapısı

Finansal Durum Özeti (30.09.2025)

Sermaye ve Ortaklık Yapısı

%5’ten Fazla Paya Sahip Ortaklar (30.09.2025):

Finansal Rasyolar

Planlanan Sermaye Artırımı

Şirket Yönetim Kurulu, 30.07.2025 tarihinde, kapasite artışı yatırımları ve işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak amacıyla 147.102.475 TL olan çıkarılmış sermayenin, tamamı nakden (bedelli) karşılanmak suretiyle %239,899 oranında 352.897.525 TL artırılarak 500.000.000 TL’ye yükseltilmesine karar vermiştir.

Operasyonel ve Pazar Analizi

İşletme Genel Bakışı ve Stratejisi

1984 yılında kurulan Frigo-Pak, Bursa İnegöl’de 27.000 m² kapalı alana sahip modern bir tesiste konserve ve dondurulmuş gıda, gazlı-gazsız içecekler ve meyve suyu üretmektedir. Üretiminin tamamına yakınını başta Almanya, İngiltere, Fransa, ABD ve Japonya olmak üzere 5 kıtada 30’dan fazla ülkeye ihraç etmektedir. Şirket, satışlarını ağırlıklı olarak yurt dışına yapmayı prensip edinmiştir. Bunun temel nedenleri arasında yurt dışı tahsilat vadelerinin daha kısa olması, tahsilat riskinin düşüklüğü ve yurt içi piyasada satın alma taahhüdü alınamaması bulunmaktadır. Üretim, satış kontratlarına bağlı olarak yapılmakta, bu da stok riskini minimize etmektedir.

Satış ve Üretim Performansı (İlk 9 Ay)

Global ekonomik durgunluğa rağmen şirket, satış hacmini önemli ölçüde artırmıştır.

Satışların Ürün Gruplarına Göre Dağılımı:

Üretim Miktarları (Standart Ünite):

Satışların Coğrafi Dağılımı (2025 İlk 9 Ay):

Sektördeki Temel Zorluklar: Nisan 2025 Zirai Donu

2025 yılı Nisan ayında yaşanan zirai don, konserve sektörünü ve Frigo-Pak’ın faaliyetlerini doğrudan etkileyen en önemli olay olmuştur. Bu olayın başlıca sonuçları şunlardır:

1. Tarımsal Kaynak Azalışı: Kayısı, elma, vişne, kiraz gibi temel konserve hammaddelerinde %50 ila %80 arasında rekolte kaybı yaşanmıştır. TZOB Başkanı’na göre, üreticinin elinde kalan ürün oranı yaklaşık %10’dur.
2. Fiyat Baskısı ve Girdi Maliyetleri: Hammadde kıtlığı, meyve toptan fiyatlarında %50’ye varan artış beklentisi yaratmış ve gıda enflasyonunu tetiklemiştir. Bu durum, konserve firmalarının maliyetlerini doğrudan artırmıştır.
3. Temin Sorunları ve İhracat Etkileri: Meyve arzındaki düşüş, hammadde temininde zorluklara yol açmış ve üretim planlarında değişikliklere neden olmuştur. Özellikle ihracata yönelik operasyonlar (elma konsantresi, kayısı reçeli vb.) aksamış ve Hindistan, Irak, AB gibi pazarlarda kayıp riski doğurmuştur.
4. İstihdam Etkileri: Üretim daralması, mevsimlik işçi alımlarını azaltmış ve tedarik zinciri üzerindeki dolaylı istihdamı olumsuz etkilemiştir.

Stratejik Gelişmeler ve Yatırımlar

• Kaja Natural Foods Devri: Şirket, iştiraki Kaja Natural Foods’taki 26.000 adet payını 02.05.2025 tarihinde 16.000.000 TL bedelle Öner Müfit Akülke’ye devrederek ortaklıktan ayrılmıştır.
• Şeftali Plantasyon Yatırımı: Şeftali konservesi üretimine yönelik 3000 dönümlük bahçe plantasyonu projesi kapsamında, mevcut 800 dönümlük araziye ek olarak 916.117 m² arazi daha 17.01.2025’te 20 yıllığına kiralanmıştır. Toplam kiralanan alan 1717 dönüme ulaşmıştır.
• Yatırım Harcamaları: 2025 yılının ilk 9 ayında 90.432.170 TL tutarında yatırım gerçekleştirilmiştir. Son 10 yılda (2016-2025/9) yapılan toplam yatırım tutarı 291.437.825 TL’dir.
• Ar-Ge Faaliyetleri: Şirket, mevcut ürünlerin kalitesini ve verimliliğini artırmaya yönelik sürekli Ar-Ge çalışmaları yapmaktadır. “Özel markalı” (private label) üretimler sayesinde müşterilerden bedelsiz know-how ve teknoloji transferi sağlamaktadır.

Kurumsal Tarihçe ve Kilometre Taşları

• 1984: Şirket, yerli sermaye ile Bursa İnegöl’de kuruldu.
• 1990: Gerber Foods Holding (İngiltere) şirketin hakim ortağı oldu.
• 1995: Frigo-Pak halka açıldı.
• 2010: Mandalina konservesi üretimi için makine yatırımı yapıldı. Yabancı ortak Gerber Foods’un ayrılmasıyla şirket tamamen yerli sermayeye geçti.
• 2018: İflas erteleme sürecinden çıkarak faaliyetlerine devam etti.
• 2021: Merko Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., hisselerin %25’ini alarak hakim ortak konumuna geldi.
• 2023: Sarı şeftali konservesi üretimi için makine yatırımı yapıldı.
• 2024: Üretim segmentine çanak ve kalp çeşitlerinde enginar eklendi.
• 2025: Enginar plantasyonu 785 dönüme çıkarıldı ve şeftali plantasyonu için kiralanan arazi 1717 dönüme ulaştı. Esas sözleşmenin 6, 7, 10 ve 17. maddelerinde değişiklikler yapıldı.