Bir Faaliyet Raporunun Perde Arkası: Çemaş Döküm’ün Dikkat Çeken 5 Çarpıcı Gerçeği

Giriş: Rakamların Ardındaki Hikaye

Kurumsal faaliyet raporları, genellikle jargonla dolu, rakamların ardı ardına sıralandığı sıkıcı dokümanlar olarak bilinir. Ancak bazen bu raporların satır aralarında, bir şirketin karşılaştığı zorlukları, yaşadığı iç çatışmaları ve geleceğe yönelik stratejilerini anlatan sürükleyici hikayeler gizlidir. Çemaş Döküm Sanayi A.Ş.’nin son ara dönem faaliyet raporu, tam olarak böyle bir örnek. Şirketin mevcut durumunu çarpıcı bir netlikle ortaya koyan, şaşırtıcı ve bir o kadar da önemli beş gerçeği gözler önüne seriyor.

1. Finansal Tablolardaki Sert Düşüş ve Kâr Payı Kararı

Çemaş’ın 2025 yılı ilk 9 aylık performansı, ciddi bir ekonomik fırtınanın ortasında olduğunu gözler önüne seriyor. Şirketin konsolide satış gelirleri, 2024’ün aynı dönemine kıyasla %30’luk bir düşüşle 1.894.060.333 TL‘den 1.314.697.045 TL‘ye geriledi. Ancak bu ciro kaybından çok daha endişe verici olan, kârlılıktaki mutlak çöküştür. Bir önceki yılın aynı döneminde 172.530.709 TL brüt kâr açıklayan şirket, bu yıl (343.523.811) TL brüt zarara uğradı. Bu dramatik dönüşüm, sorunun sadece düşen satışlar olmadığını, aynı zamanda maliyet yapısında veya fiyatlandırma stratejisinde acil müdahale gerektiren derin bir operasyonel krize işaret etmektedir.

Bu olumsuz finansal sonuçların hissedarlar için doğrudan bir yansıması oldu. Şirketin 2024 yılı konsolide finansal tablolarında -490.094.913 TL net zarar açıklaması nedeniyle, Yönetim Kurulu kâr dağıtımı yapılmamasına karar verdi. Bu sert finansal geri dönüş, raporda öne çıkan diğer stratejik kararların arkasındaki temel ekonomik baskıyı oluşturuyor.

2. Krizin İnsani Bedeli: Üretim Durgunluğu ve Toplu İşten Çıkarma Kararı

Finansal tablolardaki çöküşün operasyonel ve insani bedeli ağır oldu. Yönetim, sektörel durgunluk, piyasa belirsizliği, dış pazar kaybı ve siparişlerdeki azalma gibi nedenlerle üretimde frene basmak zorunda kaldığını belirtiyor. Rakamlar bu yavaşlamayı doğruluyor: 2025’in ilk dokuz ayında fiili üretim bir önceki yıla göre %16 azalarak 16.833 tondan 14.144 tona, satışlar ise %18 düşerek 17.765 tondan 14.487 tona geriledi. Operasyonel olarak bu, dökümhane bölümündeki dört üretim hattından birinin kapatılması ve 57 CNC makinesinden 20’sinde üretimin durması anlamına geliyordu. Bu durum, doğrudan bir istihdam krizini tetikledi; ana ortaklık Çemaş Döküm’ün çalışan sayısı 2024 sonunda 633 iken, 30 Eylül 2025 itibarıyla 417’ye düşerek iş gücünde %34’lük şok bir daralmaya yol açtı.

Alınan tasarruf tedbirlerinin yetersiz kalması, şirketi daha zorlu bir karara itti. Yönetim Kurulu, şirketin devamlılığını sağlamak amacıyla İş Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca toplu işçi çıkarma kararı aldı. Yönetimin bu kararı gerekçelendirdiği ifadeler, durumun ciddiyetini ortaya koyuyor:

“Bu süre zarfında üretim giderleri ve maliyetlerinin de artışı nedeniyle, üretimde kısıtlamaya gidilmiş ve Şirketimiz nezdinde mevcut iş gücü ihtiyacımız azalmış, piyasalardaki ekonomik belirsizliğin halen devam etmesi, 2024 yılı Aralık ayından beri uygulanan küçülme ve tasarruf tedbirlerinin alınmasını da zaruri hale getirmiştir… yapılan değerlendirmeler sonucunda, mevcut kadronun daraltılması ve istihdamı azaltma gerekliliği ortaya çıkmış, operasyonel anlamda daha fonksiyonel bir yapılandırmaya geçilmesi gerekli görüldüğünden, İş Kanunu m.29 uyarınca toplu işçi çıkarılmasına… karar verilmiştir.”

Bu karar, finansal rakamların arkasındaki insani maliyeti ve krizin çalışanlar üzerindeki doğrudan etkisini somut bir şekilde gözler önüne seriyor.

3. Hissedar Savaşları: Ertelenen Genel Kurullar ve Davalar

Çemaş’ın karşılaştığı zorluklar sadece ekonomik ve operasyonel değil, aynı zamanda yönetimsel düzeyde de kendini göstererek derin bir yönetişim krizine işaret ediyor. Şirket içinde yaşanan gerilim, hem olağan hem de olağanüstü genel kurul süreçlerinde gün yüzüne çıktı.

İlk olarak, 2024 Yılı Olağan Genel Kurul süreci, ender rastlanan bir erteleme zincirine sahne oldu. Toplantı:

• İlk olarak 25 Nisan 2025 tarihinde planlandı,
• Azlık pay sahiplerinin talebiyle 28 Mayıs 2025‘e ertelendi,
• Bu tarihte ise “katılımın çok yüksek olması, salonun fiziken yetersiz kalması ve güvenlik açısından sıkıntı taşıması” gibi gerekçelerle 2 Temmuz 2025‘e bir kez daha ertelendi,
• Son olarak 2 Temmuz’daki toplantı da sağlıklı yürütülemediği için tekrar ileri bir tarihe atıldı.

Yönetimsel kriz bununla sınırlı kalmadı. Şirketin en büyük ortaklarından Işıklar Holding A.Ş. ile Naz Işık, 01.10.2025 tarihinde, 03.07.2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının iptali için dava açtı. Dava dilekçesinde “Yetkisiz katılım / geçersiz vekâlet” ve “Nisap İhlali” gibi ciddi iddialar yer aldı. Her iki kurul türünde de yaşanan bu kadar aleni ve tekrar eden mücadeleler, büyük hissedarlar arasında derin bir anlaşmazlık olduğunu ve şirketin stratejik yönü üzerinde sert bir güç savaşı yaşandığını düşündürüyor.

4. Beklenmedik Bir Hamle: Döküm Sanayinde Kripto Varlık Yatırımı

Şirketin bilançosu incelendiğinde, geleneksel bir sanayi şirketinden beklenmeyecek, oldukça modern bir yatırım kalemi dikkat çekiyor. Konsolide finansal durum tablosunda, “Maddi Olmayan Duran Varlıklar” altında “Kripto Varlıklar” adında bir kalem bulunuyor. 31 Aralık 2024‘te 12.649.706 TL olan bu varlıkların değeri, 30 Eylül 2025 itibarıyla 11.753.019 TL‘ye gerilemiş durumda.

Bu hamle, şirketin ağır sanayi kimliğiyle taban tabana zıt bir stratejiye işaret etmesi ve şimdiye kadar zarar etmiş olması nedeniyle özellikle dikkat çekici. Ağır sanayinin bir kolu olan döküm şirketinin, volatilitesi yüksek bu modern varlık sınıfına yatırım yapması, şirketin risk iştahı ve sermaye tahsisi öncelikleri hakkında ciddi soruları gündeme getiriyor.

5. Zorlukların Ortasında Bir Umut Işığı: Yeni Güneş Enerjisi Santrali

Rapor, tüm bu çalkantılara rağmen şirketin geleceğe yönelik stratejik adımlar attığını da gösteriyor. Bu adımların en somutu, Kırşehir’de kurulan 11.20 MWe gücündeki Güneş Enerjisi Santrali (GES). Tesisin TEDAŞ tarafından kabulünün yapıldığı ve elektrik üretimine başladığı belirtiliyor. Bu yatırım, şirketin uzun vadede enerji maliyetlerini düşürme ve sürdürülebilirlik alanında değer yaratma potansiyeli taşıyor.

Bunun yanı sıra, şirket içinde bulunduğu finansal krize karşı likiditesini ve esnekliğini artıracak adımlar da atıyor. 14.08.2025 tarihinde Kırşehir’deki fabrika binaları ve arazisi üzerindeki toplam 188.875.000 TL tutarındaki ipotekler kaldırıldı (fek edildi). Bu hamle, şirketin borç baskısını azaltarak mali manevra alanını genişletmeyi amaçlayan stratejik bir adım olarak yorumlanabilir. Ayrıca, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 20.02.2025 tarihli onayıyla 2025-2029 dönemi için kayıtlı sermaye tavanının 1.000.000.000 TL‘den 2.000.000.000 TL‘ye çıkarılması, gelecekteki finansman ihtiyaçlarına yönelik bir hazırlık olarak öne çıkıyor. Bu hamleler, mevcut kargaşanın ortasında bile şirketin uzun vadeli hedeflerine odaklandığını gösteren umut ışıkları olarak parlıyor.

Sonuç: Fırtınanın Ortasında Rota Arayışı

Çemaş Döküm’ün faaliyet raporu, bir şirketin aynı anda ne kadar farklı cephede savaş verebileceğini gösteren bir vaka analizi niteliğinde. Şirket bir yandan sert piyasa koşulları, üretim daralması ve iç hissedar çatışmalarıyla mücadele ederken, diğer yandan yeşil enerji ve kripto varlıklar gibi alanlarda geleceğe dönük stratejik yatırımlar yapıyor. Bu tablo, Çemaş’ın tam anlamıyla bir yol ayrımında olduğunu gösteriyor. Akıllardaki en büyük soru ise şu: Piyasa baskıları ve iç çekişmeler devam ederken, Çemaş’ın teknoloji ve sürdürülebilirlik alanındaki bu stratejik hamleleri, şirketi bu zorlu fırtınadan çıkarmak için yeterli olacak mı?

Çemaş Döküm Sanayi A.Ş. 2025 Üçüncü Çeyrek Faaliyet ve Finansal Durum Raporu

Yönetici Özeti

Bu brifing, Çemaş Döküm Sanayi A.Ş. ve bağlı ortaklıklarının 01 Ocak 2025 – 30 Eylül 2025 ara dönemine ait faaliyet raporu ve finansal tablolarını sentezlemektedir. Şirket, bu dönemde operasyonel ve finansal açıdan önemli zorluklarla karşılaşmıştır. Üretim ve satış hacimlerinde sırasıyla %16 ve %18’lik ciddi düşüşler yaşanmış, bu durum konsolide satış gelirlerinin geçen yılın aynı dönemine göre %30 azalarak 1,31 milyar TL’ye gerilemesine neden olmuştur. Şirket, 172,5 milyon TL brüt kâr elde ettiği 2024’ün ilk dokuz ayının aksine, bu dönemde 343,5 milyon TL brüt zarar açıklamış ve dönemi 515,1 milyon TL’lik ana ortaklık net zararıyla kapatmıştır.

Bu olumsuz performansa yanıt olarak yönetim, sektördeki durgunluk, ekonomik kriz ve talep azlığını gerekçe göstererek üretimde kısıtlamaya gitmiş ve İş Kanunu uyarınca toplu işçi çıkarma kararı almıştır. Bu süreçte şirketin personel sayısı önemli ölçüde azalmıştır. Kurumsal yönetim alanında ise, 2024 yılı Olağan Genel Kurul toplantısının azlık pay sahibi talebi, salon yetersizliği ve güvenlik endişeleri gibi nedenlerle defalarca ertelenmesi ve bir Olağanüstü Genel Kurul kararının ana hissedarlardan Işıklar Holding A.Ş. tarafından mahkemeye taşınması, hissedarlar arasında belirgin bir anlaşmazlık olduğunu göstermektedir.

Bununla birlikte, dönem içinde olumlu gelişmeler de kaydedilmiştir. Kırşehir’deki 11,20 MWe gücündeki Güneş Enerjisi Santrali projesi TEDAŞ tarafından kabul edilerek elektrik üretimine başlamıştır. Ayrıca, fabrika arazisi üzerindeki 188,9 milyon TL tutarındaki ipotekler kaldırılmıştır. Şirket yönetimi, kayıtlı sermaye tavanını 1 milyar TL’den 2 milyar TL’ye yükseltme kararı almış ve bu karar Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanmıştır.

1. Kurumsal Yapı ve Yönetim

Yönetim Kurulu

25 Haziran 2024 tarihli genel kurul toplantısında, şirketin Yönetim Kurulu’nun üç yıl süreyle görev yapmak üzere altı üyeden oluşmasına karar verilmiştir. Bu üyelerden ikisi bağımsızdır.

Sermaye Yapısı

30 Eylül 2025 itibarıyla şirketin çıkarılmış sermayesi 791.000.000 TL’dir. %5’ten büyük paya sahip ortakların dağılımı aşağıdaki gibidir:

2. Operasyonel Faaliyetler ve Temel Gelişmeler

Üretim ve Satış Performansı

2025 yılının ilk dokuz aylık döneminde şirketin üretim ve satış metrajlarında bir önceki yılın aynı dönemine göre belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir.

• Fiili Üretim: 2024’ün ilk dokuz ayında 16.833 ton olan üretim, 2025’in aynı döneminde %16 azalarak 14.144 tona gerilemiştir.
• Satışlar: 2024’ün ilk dokuz ayında 17.765 ton olan satışlar, 2025’in aynı döneminde %18 düşüşle 14.487 tona inmiştir.

Operasyonel Kısıtlamalar ve Toplu İşçi Çıkarma Kararı

Yönetim Kurulu, operasyonel daralma ve maliyet artışları nedeniyle önemli kararlar almıştır. Bu kararların gerekçeleri; sektördeki durgunluk, piyasa koşullarındaki belirsizlik, ekonomik kriz, dış pazar kaybı, talep ve sipariş azlığı ile oluşan stok fazlalığı olarak sıralanmıştır. Alınan tedbirler şunlardır:

• Dökümhane bölümündeki dört üretim hattından biri kapatılmış, diğer hatlarda üretim önemli ölçüde azaltılmıştır.
• Talaşlı imalat bölümündeki 57 CNC tezgahından 20’sinde üretim yapılamamaktadır.
• Fabrika genelindeki tüm bölümlerde iş gücü fazlalığı ortaya çıkmış, bu durum Aralık 2024’ten beri uygulanan küçülme ve tasarruf tedbirlerinin yetersiz kalması sonucu İş Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca toplu işçi çıkarılması kararını zorunlu kılmıştır.
• Finansal dipnotlara göre, Çemaş Döküm Sanayi A.Ş. bünyesindeki personel sayısı 31 Aralık 2024’te 633 iken, 30 Eylül 2025 itibarıyla 417’ye düşmüştür.

Stratejik Gelişmeler ve Yatırımlar

• Sermaye Tavanı Artırımı: Yönetim Kurulu, 20 Ocak 2025’te şirketin kayıtlı sermaye tavanının 1.000.000.000 TL’den 2.000.000.000 TL’ye çıkarılmasına ve geçerlilik süresinin 2025-2029 yılları olarak belirlenmesine karar vermiştir. Bu başvuru, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından 20 Şubat 2025’te uygun bulunmuştur. Bu doğrultuda 4 Eylül 2025’te SPK’ya tekrar başvuru yapılmıştır.
• Yenilenebilir Enerji Yatırımı: Kırşehir’de kurulan 11,20 MWe gücündeki Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesisi projesi, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tarafından kabul edilerek elektrik üretimine başlamıştır.
• İpoteklerin Kaldırılması: Kırşehir’deki fabrika binaları ve arazisi üzerinde QNB Bank tarafından 2015-2022 yılları arasında konulan toplam 188.875.000 TL tutarındaki ipotekler, 14 Ağustos 2025 itibarıyla fek edilmiştir (kaldırılmıştır).

3. Finansal Performans Analizi

Şirketin 30 Eylül 2025 itibarıyla finansal performansı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla önemli ölçüde kötüleşmiştir. Finansal tablolar, TMS 29 standardı uyarınca enflasyon muhasebesine göre düzeltilmiştir.

Konsolide Finansal Sonuçlar Özeti

Kâr Payı Dağıtım Politikası

Şirketin 01.01.2024 – 31.12.2024 hesap dönemine ait bağımsız denetimden geçmiş konsolide finansal tablolarında -490.094.913 TL net zarar bulunmaktadır. Bu nedenle, 24 Mart 2025 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla 2024 yılı için kâr dağıtımı yapılmamasına ve dönem zararının geçmiş yıl zararlarına eklenmesine karar verilmiştir.

Bölümlere Göre Performans

Finansal dipnotlar, Grubun zararının ana kaynağının Döküm segmenti olduğunu göstermektedir. 30 Eylül 2025 itibarıyla Döküm segmenti, yaklaşık 1,99 milyar TL net satış gelirine karşılık 2,33 milyar TL satışların maliyeti kaydederek tek başına yaklaşık 345 milyon TL brüt zarar yaratmıştır. Diğer segmentler olan Taahhüt ve Enerji’nin finansal etkisi bu segmente kıyasla çok daha sınırlıdır.

4. Kurumsal Yönetim ve Hissedar İlişkileri

Dönem, hissedarlar arasındaki gerilimlerin ve kurumsal yönetimdeki aksaklıkların öne çıktığı bir süreç olmuştur.

Genel Kurul Toplantılarındaki Ertelemeler

Şirketin 2024 yılı Olağan Genel Kurul toplantısı, bir dizi erteleme ile sonuçlanmıştır:

1. 25 Nisan 2025: Toplantı, azlık pay sahibinin TTK 420. madde kapsamındaki talebi üzerine ertelendi.
2. 28 Mayıs 2025: Toplantı, katılımın çok yüksek olması, salonun fiziken yetersiz kalması ve güvenlik sorunları nedeniyle tekrar ertelendi.
3. 2 Temmuz 2025: Bakanlık temsilcileri gözetiminde yapılan toplantı, sağlıklı bir şekilde yürütülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle ve ilgili tarafların ortak kararıyla en az bir ay sonraya ertelendi.
4. Yeni Tarih: Ertelenen toplantının 16 Ekim 2025 tarihinde Kırşehir’de yapılması kararlaştırılmıştır.

Olağanüstü Genel Kurul ve Hukuki Süreç

• Toplantı: 3 Temmuz 2025 tarihinde, Esas Sözleşme’nin “Genel Kurul” başlıklı 12. maddesinin değiştirilmesi gündemiyle bir Olağanüstü Genel Kurul toplantısı yapılmıştır.
• Dava: Şirket ortaklarından Işıklar Holding A.Ş. ve Naz Işık tarafından, 1 Ekim 2025 tarihinde Kırşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne bu genel kurul toplantısının iptali için dava açılmıştır. Davanın gerekçeleri arasında yetkisiz katılım, geçersiz vekâlet, nisap ihlali ve gündem dışı madde eklenmesi gibi usulsüzlük iddiaları bulunmaktadır.