İnekler, Borsa ve Milyonlarca Lira: Bir Çiftlik Raporunun Anlattıkları

Giriş

Kurumsal finansal raporlar genellikle rakamlarla dolu, anlaşılması güç ve sıkıcı belgeler olarak bilinir. Ancak bazen bu raporların satır aralarında, bir şirketin ruhunu ve içinde bulunduğu sektörün şaşırtıcı dinamiklerini ortaya koyan büyüleyici hikayeler gizlidir. Borsa İstanbul’da işlem gören Yaprak Süt ve Besi Çiftliği’nin kamuya açık raporlarını incelediğimde, modern tarım ve finansın ne kadar iç içe geçtiğini gösteren, ezber bozan ve son derece ilginç gerçeklerle karşılaştım.

1. Bu Sadece Bir Çiftlik Değil: Bir Finans Uzmanının Vizyonu

Bir süt çiftliğinin kurucusunun geleneksel bir çiftçi veya ziraat mühendisi olmasını beklersiniz. Ancak Yaprak Çiftliği’nin Yönetim Kurulu Başkanı Erol Göker’in geçmişi, bu beklentinin çok dışında. Raporlara göre Göker, kariyerine 1979-1984 yılları arasında Maliye Bakanlığı’nda Hesap Uzmanı olarak başlamış, ardından 1984-1988 yılları arasında Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) Denetçi olarak çalışmıştır. Kariyerine özel sektörde devam eden Göker, 1988-1990 yılları arasında Net Holding’de Sermaye Piyasası ve Denetim koordinatörü olarak görev yapmış ve 1990 yılında kurucusu olduğu Global Menkul Değerler’de Genel Müdür olarak çalışmaya başlamıştır.

Bu finansal derinlik, çiftliğin kuruluşundan itibaren tarıma geleneksel bir üretim faaliyeti olarak değil, veriye dayalı, stratejik ve sofistike bir finans operasyonu olarak yaklaşıldığını gösteriyor. Bu vizyon, raporlardaki diğer şaşırtıcı detayların da temelini oluşturuyor.

2. İnekleriniz Aslında Değeri Sürekli Değişen Finansal Varlıklardır

Birçok insan için inek, süt veren bir çiftlik hayvanıdır. Ancak Yaprak Çiftliği’nin bilançosuna göre inekler, bundan çok daha fazlası. Şirketin finansal durum tablosunda “Canlı Varlıklar” adında devasa bir kalem bulunuyor. 30 Eylül 2025 itibarıyla, şirketin sahip olduğu 2.810 adet büyükbaş hayvanın toplam değeri tam 377.519.110 TL.

Bu değer sabit değil. “Gerçeğe uygun değer” prensibiyle, yani piyasa koşullarına göre sürekli güncelleniyor. Bu değerin belirlenmesinde Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’nin yayımladığı piyasa fiyatları bir referans noktası olarak alınıyor. Ardından bu referans değer, hayvanın sağlık kayıtları ve seçkin genetik seceresi gibi üstün özelliklerine göre yukarı yönlü ayarlanıyor.

Şirketin, dünya pedigri kayıtlarında ilk 100’de yer alan boğaları kullanmaktaki amacı sadece genetik kaliteyi artırmak değil, aynı zamanda raporlarda belirtildiği gibi “genetik özellikleri mümkün olduğunca birbirine yakın” bir sürü oluşturmaktır. Bu strateji, sürüyü finansal açıdan daha standart, öngörülebilir ve dolayısıyla değeri daha güvenilir bir varlık portföyüne dönüştürme hedefini yansıtıyor. Bu durum, bir ineği basit bir hayvandan, değeri sürekli dalgalanan bir finansal varlığa dönüştürüyor.

3. Satış Yapmadan Gelen Kâr: 83 Milyon Liranın Sırrı

Finansal raporlardaki belki de en çarpıcı nokta burası. 2025’in ilk dokuz ayında şirket, faaliyetlerinden (süt ve hayvan satışı gibi) toplam 8.426.989 TL net kâr elde etmiş. Ancak aynı dönemde kâr-zarar tablosunda çok daha büyük bir kalem göze çarpıyor: “Canlı Varlıklar Gerçeğe Uygun Değer Farkları” kalemi altında kaydedilen 83.897.861 TL’lik bir kazanç.

Basitçe söylemek gerekirse, bu, şirketin elindeki hayvan sürüsünün toplam değerinin piyasa koşulları ve biyolojik gelişim (büyüme, doğum vb.) nedeniyle artması sonucu ortaya çıkan ve henüz nakde dönüşmemiş bir kâr. Yani şirket, tek bir satış yapmadan, sadece varlıklarının değeri arttığı için kâğıt üzerinde 83 milyon TL’den fazla para kazanmış görünüyor. Bu “kâğıt üzerindeki” kâr ile operasyonel kâr arasındaki devasa fark, bu sektörün ne kadar benzersiz finansal dinamiklere sahip olduğunu gözler önüne seriyor.

4. Neredeyse Tüm Süt Tek Bir Müşteriye Gidiyor

Raporlar, tedarik zincirinin yapısına dair de önemli bir ipucu veriyor. Raporlama döneminde, şirketin toplam gelirlerinin %88,44’ü “A Müşterisi” olarak tanımlanan tek bir müşteriden gelmiş. Bu durum, iki şirket arasında güçlü ve istikrarlı bir ticari ilişki olduğunu gösterebilir. Ancak aynı zamanda, “müşteri yoğunlaşması” olarak bilinen önemli bir iş riskini de beraberinde getiriyor. Bu veri, büyük bir tarım üreticisinin, işlediği ürünü sattığı tek bir büyük alıcıya veya fabrikaya ne kadar bağımlı olabildiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.

Sonuç

Yaprak Süt Çiftliği’nin finansal raporları, dışarıdan bakıldığında basit bir tarım işletmesi gibi görünen bir yapının aslında ne kadar ileri teknolojiye sahip, genetik olarak gelişmiş ve finansal olarak karmaşık bir modern girişim olduğunu kanıtlıyor. Rakamlar, ineklerin birer biyolojik varlık olmanın ötesinde, değeri anlık olarak değişen finansal enstrümanlar olduğunu ve kârın sadece satıştan değil, bu varlıkların değerlenmesinden de gelebildiğini gösteriyor.

Bir dahaki sefere bir bardak süt içerken, bardağın arkasındaki bu karmaşık finansal ve genetik dünyayı düşünecek misiniz?

Yaprak Süt ve Besi Çiftlikleri A.Ş. – 30 Eylül 2025 Dönemi Bilgilendirme Raporu

Yönetici Özeti

Bu rapor, Yaprak Süt ve Besi Çiftlikleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Grup”) ve bağlı ortaklığı All Besicilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 1 Ocak 2025 – 30 Eylül 2025 ara hesap dönemine ait faaliyetlerini ve finansal sonuçlarını özetlemektedir. Rapor, şirketin operasyonel yapısını, finansal performansını, yönetim kadrosunu ve stratejik odak alanlarını detaylandırmaktadır. Tüm finansal veriler, Türkiye Muhasebe Standartları (TMS 29) uyarınca yüksek enflasyonlu ekonomilerde raporlama esaslarına göre 30 Eylül 2025 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.

Dönemin öne çıkan finansal sonuçları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla bir daralmaya işaret etmektedir. Grubun 9 aylık net dönem karı, 2024’ün aynı dönemindeki 25,6 milyon TL’den 8,4 milyon TL’ye gerilemiştir. Hasılat ise 271,6 milyon TL’den 236,2 milyon TL’ye düşmüştür. Bu düşüşe rağmen, şirketin nakit pozisyonu önemli ölçüde güçlenmiş, nakit ve nakit benzerleri 108,2 milyon TL’den 157,9 milyon TL’ye yükselmiştir.

Operasyonel olarak, Grup yüksek verimli ve kaliteli çiğ süt üretimi hedefine bağlı kalmaya devam etmektedir. Şirket, Avrupa Birliği standartlarında üretim yaptığını belgeleyen “Onaylı Süt Çiftliği” ve “İyi Tarım Uygulamaları” gibi önemli sertifikalara sahiptir. Hayvan varlığı, 30 Eylül 2025 itibarıyla bir miktar azalarak 2.810 baş sığır olarak kaydedilmiştir. Raporda dikkat çeken bir diğer önemli husus, hasılatın %88,44’ünün tek bir müşteriden (“A Müşterisi”) kaynaklanmasıdır; bu durum, önemli bir müşteri yoğunlaşma riskine işaret etmektedir.

1. Kurumsal Genel Bakış

1.1. Şirket Profili

Yaprak Süt ve Besi Çiftlikleri, 1994 yılında Balıkesir’in Burhaniye ilçesinde 10 adet sağmal inekle bir aile işletmesi olarak faaliyetlerine başlamıştır. 1998 yılında Almanya’dan 130 gebe düve ithal ederek profesyonel çiftlik faaliyetlerine geçen şirket, 2005 yılında Yaprak Süt ve Besi Çiftlikleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanıyla kurumsallaşmıştır. Şirketin ana faaliyet konusu, çiftlik hayvanları yetiştiriciliği yoluyla üstün verimli ve kaliteli çiğ süt üretimidir. Şirketin merkezi İstanbul Ataşehir’de, çiftlik ve üretim tesisleri ise Balıkesir Burhaniye’de yer almaktadır.

1.2. Stratejik Odak ve Sertifikasyonlar

Şirketin temel stratejisi, genetik üstünlüğe sahip bir sürü oluşturarak yüksek verimlilik ve kalite standartlarını yakalamaktır. Bu doğrultuda, dünya pedigri (secere) kayıtlarında ilk 100 arasında yer alan boğaların tohumları tercih edilmektedir. Şirketin kalite ve sağlık standartlarına olan bağlılığı, aldığı sertifikalarla belgelenmiştir:

• Tüberküloz ve Brusellos Hastalıklarından Arilik Sertifikası: 2007 yılından beri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’ndan alınmış ve korunmaktadır.
• Onaylı Süt Çiftliği Belgesi: 2010 yılında alınmış olup, Avrupa Birliği standartlarına uygun üretimi teyit etmektedir.
• İyi Tarım Uygulamaları Sertifikaları: 2016 yılında et, süt ve bitkisel üretim için alınmıştır.

1.3. Bağlı Ortaklık

Grup, kaliteli büyükbaş besi hayvanı yetiştiriciliği amacıyla 11 Kasım 2015 tarihinde Burhaniye’de kurulan All Besicilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.‘ye %100 oranında iştirak etmektedir. Bağlı ortaklığın ödenmiş sermayesi 750.000 TL olup, enflasyon düzeltmesi sonrası toplam sermayesi 4.441.797 TL’ye ulaşmıştır.

2. Sermaye ve Ortaklık Yapısı

2.1. Sermaye Bilgileri

Şirket, kayıtlı sermaye sistemine tabidir. İlgili sermaye bilgileri aşağıda özetlenmiştir:

2.2. Ortaklık Yapısı

30 Eylül 2025 itibarıyla Şirketin ortaklık yapısı ve halka açıklık durumu aşağıdaki gibidir. Şirket paylarının %28,17’si BİST Yıldız Pazar’da işlem görmektedir.

2.3. İmtiyazlı Paylar

Şirket sermayesi A ve B Grubu paylardan oluşmaktadır. A Grubu pay sahipleri, Yönetim Kurulu üyelerinin atanmasında imtiyaza sahiptir. Yönetim Kurulu üyelerinin en fazla yarısı, A Grubu pay sahiplerinin göstereceği adaylar arasından Genel Kurul tarafından seçilir.

3. Yönetim ve Organizasyon

3.1. Yönetim Kurulu

30 Mayıs 2025 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul’da seçilen ve iki yıl süreyle görev yapacak olan Yönetim Kurulu üyeleri aşağıda listelenmiştir:

3.2. Üst Düzey Yöneticiler

3.3. Personel Yapısı

30 Eylül 2025 itibarıyla Grubun toplam personel sayısı 60 kişidir. Bu sayının 5’i yönetici, 55’i ise diğer çalışanlardan oluşmaktadır. Bu, 31 Aralık 2024’teki 59 kişilik personel sayısına göre bir artışı temsil etmektedir.

4. Finansal Performans Analizi (01.01.2025 – 30.09.2025)

4.1. Temel Finansal Göstergeler

Aşağıdaki tablo, Grubun 2025 ve 2024 yıllarının ilk dokuz aylık dönemlerine ait karşılaştırmalı temel finansal performans göstergelerini sunmaktadır.

4.2. Bilanço Analizi

Grubun 30 Eylül 2025 ve 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal durum tablosundan önemli kalemler aşağıda karşılaştırılmıştır.

4.3. Nakit Akış Analizi

Dönem sonunda Grubun nakit ve nakit benzerleri 71,7 milyon TL’lik net artışla 157,9 milyon TL’ye ulaşmıştır. Bu artışta, yatırım faaliyetlerinden elde edilen 66,4 milyon TL’lik nakit girişi ve finansman faaliyetlerindeki nakit çıkışının geçen yıla göre (7,1 milyon TL temettü ödemesi nedeniyle) önemli ölçüde azalması etkili olmuştur.

• İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışı: 6.881.573 TL
• Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışı: 66.408.095 TL
• Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışı: -5.079.210 TL

5. Operasyonel Faaliyetler ve Riskler

5.1. Faaliyet Segmentleri

Grup, faaliyetlerini iki ana segment altında raporlamaktadır: Çiğ Süt ve Besi Hayvanı. Varlıklar, yükümlülükler ve hasılatın büyük çoğunluğu Çiğ Süt segmentinde yoğunlaşmaktadır.

5.2. Hayvan Varlığı

30 Eylül 2025 itibarıyla Grubun toplam büyükbaş hayvan varlığı 2.810 adettir. Bu, 31 Aralık 2024 tarihindeki 2.922 adetlik sürüye göre hafif bir düşüşü göstermektedir. Sürü dağılımı aşağıdaki gibidir:

5.3. Müşteri Yoğunlaşması

Raporda belirtildiği üzere, 30 Eylül 2025’te sona eren dönemde Grubun hasılatının %88,44‘ü tek bir müşteriden (“A Müşterisi”) elde edilmiştir. Bu durum, şirketin gelir akışı için önemli bir yoğunlaşma riski taşımaktadır.

5.4. Devlet Teşvikleri

Grup, faaliyetleri kapsamında çeşitli devlet teşviklerinden yararlanmaktadır. 2025 yılının ilk dokuz ayında alınan toplam teşvik tutarı 12.650.743 TL‘dir. Bu destekler temel olarak aşağıdaki alanları kapsamaktadır:

• Büyükbaş hayvancılık destekleri (buzağı desteği)
• Çiğ süt desteği
• Yem bitkileri ve mazot desteği

6. Önemli Notlar ve Muhasebe Politikaları

6.1. Yüksek Enflasyon Muhasebesi (TMS 29)

Finansal tablolar, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun (KGK) kararı uyarınca, TMS 29 “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” standardına uygun olarak hazırlanmıştır. Bu kapsamda tüm tutarlar, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) kullanılarak 30 Eylül 2025 tarihindeki paranın satın alma gücüne göre düzeltilmiştir.

6.2. Kar Dağıtımı

Şirketin 30 Mayıs 2025 tarihli Genel Kurul toplantısında, 2024 yılı karından karşılanmak üzere toplam 5.680.000 TL (hisse başına brüt 0,40 TL) nakit kar payı dağıtılmasına karar verilmiştir. Kar payı dağıtımı 1 Temmuz 2025 tarihinden itibaren gerçekleştirilmiştir.

6.3. Teminat ve İpotekler

Şirketin, T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’den kullandığı kredilere karşılık, Balıkesir’deki tarlaları üzerinde banka lehine 200.000.000 TL tutarında birinci derece ipotek bulunmaktadır. Bu, şirketin finansal yükümlülükleri için önemli bir teminat teşkil etmektedir.