Geleceği Bugün Yaşamak: Karsan’ın 2025 Yolculuğundan İlham Veren 5 Şaşırtıcı Gerçek
1. Giriş: Şehirlerin Sessiz Dönüşümü
Sabah pencerenizi açtığınızda, alışık olduğunuz o hırıltılı motor gürültüsünün ve genzinizi yakan egzoz kokusunun yerini derin bir sessizliğe bıraktığını hayal edin. Bu bir ütopya değil; şehirlerin merkezinde sessizce gerçekleşen teknolojik bir dikey entegrasyonun ayak sesleri. Türk otomotiv sanayisinin 60 yıllık köklü mirasını modern mobilite vizyonuyla birleştiren Karsan, bu değişimin tam merkezinde bir “oyun kurucu” olarak yer alıyor. Şirketin 2025 Entegre Faaliyet Raporu’ndan süzülen veriler, sadece bir üretim başarısını değil, yerli mühendisliğin küresel arenada nasıl bir “disruptive” (ezber bozan) güce dönüştüğünü kanıtlıyor.
2. İhracatın Gizli Devi: Türkiye’nin Elektrikli Gücünün %80’i Tek Bir Çatı Altında
Karsan, sadece araç üretmiyor; Türkiye’nin yeşil ulaşım dönüşümünde bir Ar-Ge merkezi ve teknoloji ihraç üssü görevini üstleniyor. 2025 verileri, şirketin pazar penetrasyonu konusunda ulaştığı noktayı çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor: Türkiye’nin toplam elektrikli toplu taşıma aracı ihracatının tam %80’i Bursa’daki tek bir çatı altından çıkıyor.
Bugün 2.130 adedi aşan küresel elektrikli araç parkı ve Avrupa pazarındaki %5’lik payı ile 7. sıraya yükselen Karsan, küresel devlerle rekabet ederek “yerelden globale” köprüsünü sağlamlaştırdı. Bu stratejik genişleme, sadece Avrupa ile sınırlı kalmayıp Japonya (pazara giren ilk Avrupa otobüs üreticisi olarak), İngiltere ve İrlanda gibi sağdan direksiyonlu (RHD) pazarlara yapılan başarılı girişlerle de perçinleniyor. CEO Okan Baş, bu yüksek katma değerli operasyonu şu sözlerle analiz ediyor:
“Türkiye’den gerçekleştirilen elektrikli toplu taşıma aracı ihracatının %80’ini tek başımıza gerçekleştirerek ülkemizin yüksek katma değerli ihracatına güçlü katkı sağladık.”
3. Otonom Devrim: Sürücüsüz Otobüslerin Amerika Seferi
Karsan, otonom mobiliteyi bir “gelecek vaadi” olmaktan çıkarıp ölçeklenebilir bir iş modeline dönüştürdü. Şirketin donanım gücü ile yerli teknoloji ortağı ADASTEC’in yazılım dehasının birleşimi, dünyada bir ilk olan Seviye 4 sürücüsüz otobüs teknolojisini doğurdu. Otonom e-ATAK’ın hali hazırda 7 ülkede sürdürdüğü 9 projenin 5’inin aktif olarak hayata geçmesi, teknolojinin olgunluk seviyesini gösteriyor.
Bu yolculukta 2025’in en büyük kırılma noktası ise okyanus ötesinden geldi. ABD pazarından alınan ilk 10 adetlik Otonom e-JEST siparişi, Karsan’ın otonom yazılımlarının küresel standartlarda kabul gördüğünün bir tescili niteliğinde. Bu, sadece bir satış başarısı değil; Türkiye’nin yüksek teknoloji liginde ulaştığı bir dönüm noktasıdır.
4. Avrupa’nın Tek “Tam Kadro” Oyuncusu: 6 Metreden 18 Metreye Sıfır Emisyon
Pazardaki rakipler genellikle spesifik segmentlere odaklanırken, Karsan Avrupa’nın 6 metreden 18 metreye kadar uzanan “tam kadro” elektrikli ürün gamı sunan ilk ve tek üreticisi olma unvanını elinde tutuyor. Üstelik bu çeşitlilik sadece bataryalı elektrikli araçlarla sınırlı değil; Toyota hidrojen teknolojisine sahip e-ATA HYDROGEN ile sıfır emisyon vizyonu en üst seviyeye taşınıyor.
Analizler, Karsan’ın segment liderliğinde de dominasyonunu sürdürdüğünü gösteriyor. e-JEST ve e-ATAK modellerinin üst üste 6 yıldır süregelen Avrupa liderliğine, 2025 yılında 10 metre elektrikli segmentinde e-ATA 10m modelinin de katılması, markanın her kategoride nasıl liderliğe oynadığının kanıtı.
5. Sadece Araç Değil, Üretim de Yeşil: %100 Yenilenebilir Enerji
Karsan’ın “karbonsuz değer zinciri” vizyonu, aracın egzozundan çıkan dumanın kesilmesinden çok daha fazlasını kapsıyor. Şirket, 2025’te tamamlanan devasa çatı GES (Güneş Enerji Santrali) yatırımı ile üretim tesislerinde %100 yenilenebilir enerji kullanımına geçerek üretim süreçlerini de tamamen “yeşil” bir dikeyde kurguladı.
Teknolojik şeffaflık konusunda da çıtayı yükselten şirket; e-ATAK, e-ATA 10m, 12m ve 18m modelleri için aldığı Çevresel Ürün Beyanı (EPD) belgeleriyle, araçların ham maddeden geri dönüşüme kadar olan tüm yaşam döngüsünü veriyle takip edilebilir kılıyor. Bu durum, Karsan’ı sadece bir üretici değil, sürdürülebilirlik mimarı konumuna yerleştiriyor.
6. Teknolojiye İnsan Dokunuşu: ILO İş Birliği ve “Engelsiz Gelecek”
Modern bir teknoloji şirketi için başarı, sadece finansal tablolarla değil, sosyal ekosisteme yapılan yatırımla ölçülür. Karsan, ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) ile yaptığı stratejik iş birliği sayesinde kadın istihdamını kurumsal kültürünün merkezine alarak “Kadın Çalışanlara Değer Veren Şirket” ödülünü kazandı.
Fabrika içindeki kapsayıcılığı işitme engelliler için geliştirilen “Engelsiz Gelecek Projesi” ile güçlendiren şirket, insan odaklı bu dönüşümü 2025 yılında aldığı “Great Place to Work” sertifikasıyla mühürledi. Bu tescil, Karsan’ın teknolojik ilerlemeyi nitelikli ve mutlu insan kaynağıyla nasıl ölçeklediğinin en net göstergesidir.
7. Sonuç: Yarının Rotasını Kim Çiziyor?
Karsan, 2025 Entegre Faaliyet Raporu ile otomotiv dünyasının geleneksel sınırlarını çoktan aştığını kanıtlıyor. İhracat payındaki ezici üstünlükten otonom yazılım ortaklıklarına, hidrojen teknolojisinden %100 yeşil üretime kadar atılan her adım, Türkiye’nin küresel mobilite ligindeki yerini sağlamlaştırıyor.
Şehirlerimizin geleceği otonom ve hidrojen teknolojileriyle şekillenirken, biz bu dönüşümün ne kadar farkındayız?_
Karsan 2025 Entegre Faaliyet Raporu: Stratejik Analiz ve Bilgilendirme Raporu
Yönetici Özeti
Karsan’ın 2025 yılı Entegre Faaliyet Raporu, şirketin küresel mobilite dönüşümündeki öncü rolünü, sürdürülebilirlik odaklı büyüme stratejisini ve teknolojik liderliğini kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır. 60 yıllık tecrübesiyle Türk otomotiv sanayisinin tek bağımsız çok markalı araç üreticisi olan Karsan, 2025 yılında özellikle Avrupa elektrikli toplu ulaşım pazarındaki konumunu %5 pazar payı ile 7. sıraya yükselterek pekiştirmiştir.
Şirketin “Geleceği Taşıyan Otonom Sistemler” vizyonu doğrultusunda, Seviye 4 otonom sürüş teknolojisine sahip Otonom e-JEST’in lansmanı yapılmış ve Amerika pazarından ilk 10 adetlik sipariş alınmıştır. Karsan, Türkiye’nin elektrikli toplu taşıma aracı ihracatının %80’ini tek başına gerçekleştirerek ulusal ekonomiye yüksek katma değerli bir katkı sağlamıştır. Operasyonel başarısını sürdürülebilirlik hedefleriyle birleştiren şirket, 2025 yılında üretim tesislerinde çatı GES kurulumunu tamamlayarak %100 yenilenebilir enerji kullanımına geçmiş ve stratejik ürünleri için Çevresel Ürün Beyanı (EPD) belgelerini almıştır.
——————————————————————————–
1. Kurumsal Profil ve Stratejik Konumlanma
Karsan, otomotiv değer zincirinin tamamını “fikirden pazara” anlayışıyla yöneten, esnek üretim kabiliyetine sahip bir sanayi kuruluşudur.
- Üretim Gücü: Bursa Hasanağa fabrikası, 203.000 m² toplam alanda (99.000 m² kapalı) tek vardiyada yıllık 20.000 araç üretim kapasitesine sahiptir.
- İş Modeli: Şirket dört ana kolda faaliyet göstermektedir:
- Ana Üretici (OEM): Karsan markalı ürünlerin geliştirilmesi ve satışı.
- Stratejik Ortaklıklar: BMW ve Toyota gibi devlerle teknolojik iş birlikleri.
- Kontrat Bazlı Üretim: Renault (Megane Sedan) gibi markalar için üretim.
- Endüstriyel Hizmetler: Traktör kabini üretimi (Eylül 2025’e kadar) ve kataforez hizmetleri.
- Sermaye Yapısı: 900.000.000 TL çıkarılmış sermayeye sahip olan şirketin %58,51’i Kıraça Holding A.Ş.’ye aittir.
——————————————————————————–
2. Pazar Performansı ve Küresel Genişleme
Karsan, 2025 yılında elektrikli mobilite alanında Avrupa ve dünya genelinde önemli kilometre taşlarına ulaşmıştır.
Avrupa ve Küresel Pazar Liderliği
- Segment Liderliği: e-JEST ve e-ATAK modelleri, üst üste 6 yıldır Avrupa’nın en çok tercih edilen elektrikli minibüs ve midibüsleri olmuştur.
- e-ATA Başarısı: Şehir içi toplu taşımada e-ATA 10 metre modeli kendi segmentinde liderliği elde etmiştir.
- Araç Parkı: Dünya yollarındaki Karsan elektrikli araç parkı 2.130 adedi aşmıştır.
- İhracat Dominansı: Türkiye’den yapılan elektrikli toplu taşıma ihracatının %80’i Karsan tarafından gerçekleştirilmiştir.
Yeni Pazarlar ve Genişleme
- Kuzey Amerika: Otonom e-JEST modeliyle Amerika pazarına giriş yapılmış ve ilk 10 adetlik sipariş alınmıştır.
- Sağdan Direksiyonlu Pazarlar: Japonya pazarındaki varlığın ardından, Kasım 2024 itibarıyla İngiltere ve İrlanda pazarlarına e-JEST modeliyle giriş yapılmıştır.
——————————————————————————–
3. Yenilikçi Mobilite Çözümleri: Otonom ve Hidrojen
Şirketin Ar-Ge stratejisi; elektrifikasyon, otonom sürüş ve hidrojen teknolojileri üzerine kurgulanmıştır.
- Otonom Teknolojiler: Yerli teknoloji şirketi ADASTEC ile geliştirilen Otonom e-ATAK, 7 ülkede 9 farklı projede yer almaktadır. Seviye 4 otonom teknolojisi 2025 yılında e-JEST modeline de entegre edilmiştir.
- Hidrojen Vizyonu: Toyota hidrojen teknolojisine sahip 12 metrelik e-ATA HYDROGEN modeli pazara sunulmuştur. Bu, Karsan’ı 6 metreden 18 metreye kadar tam elektrikli ürün gamı sunan Avrupa’daki tek şirket konumuna taşımıştır.
- Ar-Ge Merkezi: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı akreditasyonuna sahip merkez, prototip atölyesi ve elektrik-elektronik laboratuvarı ile inovasyonun kalbini oluşturmaktadır.
——————————————————————————–
4. Sürdürülebilirlik ve Karbonsuz Değer Zinciri
Karsan, sürdürülebilirliği bir söylemden öteye taşıyarak iş modelinin merkezine yerleştirmiştir.
| Alan | Uygulama ve Başarı |
| Enerji Yönetimi | 2025 yılında çatı GES kurulumu tamamlanmıştır; üretimde %100 yenilenebilir enerji kullanılmaktadır. |
| Ürün Şeffaflığı | e-ATAK ve e-ATA serisi (10, 12, 18m) için Çevresel Ürün Beyanı (EPD) belgeleri alınmıştır. |
| Emisyon Hedefi | Üretimden kaynaklanan emisyonların yapısal olarak azaltılması hedeflenmektedir. |
| Döngüsel Ekonomi | Tasarım aşamasında geri dönüşüm oranı yüksek malzemeler önceliklendirilmektedir. |
——————————————————————————–
5. İnsan Odaklı Kapsayıcılık ve Yönetişim
Karsan, kurumsal dayanıklılığını “insan odaklı” bir ekosistem üzerine inşa etmektedir.
- Çalışan Deneyimi: 2025 yılında “Great Place to Work” sertifikası alınmıştır.
- Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: ILO iş birliği ile kadın istihdamı desteklenmekte, şirket “Kadın Çalışanlara Değer Veren Şirket” ödülü ile tanınmaktadır.
- Sosyal Sorumluluk:
- Engelsiz Gelecek Projesi: İşitme engelli çalışanlar için erişilebilir üretim ve eğitim çözümleri.
- Elektrikli Araçlar Teknoloji Laboratuvarı: Gençlerin teknik eğitimine yatırım.
- Pati Dostu Fabrika: Canlı yaşamını kapsayan bütüncül yaklaşım.
- Yönetişim: Giancarlo Boschetti başkanlığındaki Yönetim Kurulu, etik ve şeffaf bir modelle şirketi yönetmektedir. Yıllık faaliyet raporu PwC tarafından bağımsız denetime tabi tutulmuş ve finansal bilgilerin tutarlılığı onaylanmıştır.
——————————————————————————–
6. Önemli Alıntılar
“Türkiye’den gerçekleştirilen elektrikli toplu taşıma aracı ihracatının %80’ini tek başımıza gerçekleştirerek ülkemizin yüksek katma değerli ihracatına güçlü katkı sağladık.” — Okan Baş, CEO
“Mobilitenin geleceğinde bir adım önde olmak vizyonuyla hareket ediyoruz.” — Kurumsal Vizyon Bildirgesi
“e-JEST ve e-ATAK modellerimizle üst üste altı yıldır Avrupa’nın en çok tercih edilen markası olarak liderliğimizi sürdürüyoruz.” — 2025 Faaliyet Raporu Verisi
——————————————————————————–
Sonuç
Karsan, 2025 yılı itibarıyla sadece bir araç üreticisi değil, aynı zamanda küresel bir teknoloji ve mobilite çözüm ortağı olduğunu kanıtlamıştır. Elektrikli araçlardaki pazar liderliği, otonom sürüşteki teknolojik atılımları ve karbonsuz değer zinciri taahhütleri ile şirket, sürdürülebilir bir geleceğin inşasında kritik bir rol oynamaya devam etmektedir.