Bir Kimya Devi Hakkında Muhtemelen Bilmediğiniz 4 Şaşırtıcı Gerçek

Giriş: Merak Uyandıran Başlangıç

Bir kimya şirketi denildiğinde akla genellikle endüstriyel tesisler ve ağır sanayi gelir. Ancak bu geleneksel algıyı temelden sarsan Mercan Kimya, bir sanayi devinin kendini nasıl yeniden konumlandırdığını ve geleceği nasıl şekillendirdiğini gösteren dört stratejik sütun üzerine kurulu bir vizyon uyguluyor. Bu yazıda, Mercan Kimya’nın geleneksel bir endüstri oyuncusunun ötesine geçerek bir enerji üreticisi, teknoloji yatırımcısı ve küresel bir güç merkezine dönüşümünün arkasındaki stratejik hamleleri inceleyeceğiz.

——————————————————————————–

1. Sadece Tüketici Değil, Aynı Zamanda Bir Yeşil Enerji Üreticisi

Mercan Kimya, sektöründeki enerji tüketim kalıplarını yıkarak, kendini büyük ölçekli bir yeşil enerji üreticisi olarak yeniden konumlandırıyor. Bu stratejik pivotun merkezinde, Romanya’daki bağlı ortaklığı Rowax Global SRL aracılığıyla yürüttüğü ve 3 yıl içinde 40 MW kurulu güce ulaşma hedefi koyduğu Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi yer alıyor.

Bu vizyoner projenin Rowax Alpha ve Rowax Beta fazları için alınan 400.000 Euro’luk Avrupa Birliği fonu hibesi, girişimin uluslararası alandaki önemini tescilliyor. Ancak bu yatırımın stratejik dehası, yalnızca ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) hedeflerini karşılamanın çok ötesindedir. Ağır sanayi için kritik bir kırılganlık olan enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı operasyonel bir kalkan oluşturan bu hamle, şirkete uzun vadeli bir rekabet avantajı ve operasyonel özerklik sağlayarak sürdürülebilir bir gelecek inşa ediyor.

——————————————————————————–

2. Geleneksel Sanayiden E-İhracat ve Sürdürülebilir Ambalaj Teknolojilerine

Mercan Kimya, fabrika duvarlarının ötesine geçerek geleceğin ekonomisini şekillendiren iki temel alana odaklanan “çift motorlu” bir büyüme stratejisi uyguluyor: dijital ekonomi ve döngüsel ekonomi. Bu stratejinin ilk adımı, uluslararası e-ticaret pazarlarında markalar satın alıp büyüten Fevup Brands’e 1.2 milyon USD bedelle %51 oranında ortak olunmasıdır. Bu hamle, şirketin geleneksel B2B üretim modelinden, yüksek marjlı dijital varlıkları da içeren çeşitlendirilmiş bir portföye stratejik geçişini simgeliyor. Bu vizyonu tamamlayan ikinci hamle ise Pamukkale Üniversitesi Teknokent’inde kurulmuş, doğada çözünebilen ve karbon ayak izini azaltan yeni nesil ambalajlar üreten start-up Theca Ambalaj’a yapılan 1 milyon USD’lik yatırımla %30’luk iştiraktir. Bu iki yatırım, birbirinden bağımsız fırsatlar değil, geleceğin kaçınılmaz iki gerçeğine, yani dijitalleşme ve sürdürülebilirliğe aynı anda cevap veren bütünsel bir stratejinin parçalarıdır.

——————————————————————————–

3. Nano Teknoloji ile Sektörde Çığır Açan Ar-Ge Gücü

Mercan Kimya’nın rekabet gücünün ardındaki en önemli itici güçlerden biri, güçlü Ar-Ge ile katma değer yaratan çözümler üretme kabiliyetidir. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanan ve Türkiye’de kendi sektöründeki ilk Ar-Ge Merkezi’ne sahip olan şirket, inovasyonu iş modelinin merkezine yerleştirmiştir. Bu merkezde yürütülen çalışmaların en somut çıktısı, parafin emülsiyonlarında parçacık boyutlarını nano ölçeğe indirerek elde edilen devrim niteliğindeki başarılardır.

Bu teknolojik atılım, pazarda somut ve ölçülebilir avantajlar yaratmıştır:

• Müşterilerin maliyetlerinde %60’a varan avantaj sağlanması.
• Ürün bazlı karbon ayak izinin azaltılması.
• Geleneksel emülsiyonlara göre yüzey alanının en az 4 kat artırılması.

Bu başarılar, inovasyonun sadece bir slogan değil, şirketin pazar liderliğini pekiştiren stratejik bir silah olduğunu kanıtlamaktadır.

Mercan Kimya’nın en güçlü yönlerinden biri de ürün geliştirme faaliyetleridir.

——————————————————————————–

4. Denizli’den 5 Kıtaya Uzanan Küresel Bir Oyuncu

Mercan Kimya’nın bugünkü küresel gücü, köklerine sıkı sıkıya bağlı bir yerel başlangıçla derin bir tezat oluşturuyor. 1977 yılında Denizli’de Türkiye’nin parafin üreten ilk şirketlerinden biri olarak %100 yerli ve milli sermaye ile kurulan şirket, bugün endüstriyel bir üreticiden çok daha fazlasını temsil ediyor.

O mütevazı başlangıçtan bu yana Mercan Kimya, stratejik bir vizyonla küresel bir oyuncuya dönüştü ve bugün 5 kıtada 85 ülkeye ihracat yapan bir güç haline geldi. Bu devasa ihracat operasyonlarının, grup şirketlerinden Dermokim tarafından profesyonelce yönetilmesi, şirketin sadece üretimde değil, aynı zamanda küresel pazar dinamiklerini yönetmedeki yapısal gücünü ve operasyonel mükemmelliğini de ortaya koyuyor. Bu, yerel bir şampiyonun küresel bir lidere dönüşümünün stratejik bir öyküsüdür.

——————————————————————————–

Sonuç: Geleceğe Yön Veren Bir Vizyon

Mercan Kimya örneği, bir şirketin sadece kimyasal madde üreticisi olmadığını; aynı zamanda bir enerji üreticisi, teknoloji yatırımcısı ve küresel bir stratejist olabileceğini kanıtlıyor. Şirketin uyguladığı bu çok yönlü ve ileri görüşlü model, onu sadece bugünün zorluklarına karşı dayanıklı kılmakla kalmıyor, aynı zamanda geleceğin fırsatlarını yakalamak için proaktif bir şekilde konumlandırıyor.

Bu örnekten yola çıkarak şu soruyu sormak yerinde olacaktır: Geleneksel sanayi kollarındaki diğer şirketlerin de bu kadar çeşitli ve geleceğe dönük bir iş modelini benimsemesi için ne gibi adımlar atılması gerekir?

Mercan Kimya 2025 Üçüncü Çeyrek Faaliyet Raporu Brifingi

Yönetici Özeti

Bu brifing, Mercan Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 1 Ocak 2025 – 30 Eylül 2025 ara hesap dönemine ait faaliyet raporunu analiz ederek şirketin stratejik konumunu, finansal performansını ve gelecek hedeflerini özetlemektedir. 48 yıllık tecrübesiyle Türkiye’nin ilk parafin üreticilerinden olan Mercan Kimya, %100 yerli ve milli sermayeyle faaliyet gösteren, 5 kıtada 85 ülkeye ihracat yapan global bir ham madde tedarikçisi konumundadır.

2025’in ilk dokuz ayında şirket, 2,05 milyar TL hasılat elde etmiş ve geçen yılın aynı dönemindeki 194 milyon TL’lik zarara karşılık, ana ortaklık payına düşen 101,2 milyon TL’lik net kâra ulaşarak finansal performansında önemli bir iyileşme kaydetmiştir. Bu dönemde brüt kâr marjı %22,46’dan %30,88’e, esas faaliyet kâr marjı ise %10,24’ten %18,97’ye yükselmiştir.

Şirketin stratejisi, dört ana sütun üzerine inşa edilmiştir:

1. Yenilenebilir Enerjiye Agresif Genişleme: Romanya’daki bağlı ortaklığı Rowax Global SRL aracılığıyla toplam 40 MW’lık Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesine başlanmıştır. 5 MW’lık ilk fazı üretime geçme aşamasındadır ve Avrupa Birliği’nden 400.000 Euro’luk hibe alınmıştır. Bu yatırım, şirketin sürdürülebilirlik hedeflerini ve finansal verimliliğini desteklemektedir.
2. Stratejik Kapasite Artışı: Gebze’de 9.411 m²’lik bir alanda inşaatı devam eden yeni lojistik ve üretim üssü, grubun kozmetik ve deterjan ham maddeleri üretim kapasitesini yıllık 10.000 ton artıracaktır.
3. İnovasyon ve Ar-Ge Liderliği: Sektöründe Türkiye’nin ilk ve tek Ar-Ge merkezine sahip olan şirket, nanoteknoloji kullanarak geliştirdiği emülsiyonlarla müşterilerine %60’a varan maliyet avantajı sağlarken, ürünlerin karbon ayak izini de düşürmektedir.
4. Pazar Çeşitlendirmesi ve Büyüme: E-ihracat alanında Fevup Brands (%51) ve sürdürülebilir ambalaj sektöründe Theca Ambalaj (%30 iştirak) gibi start-up yatırımlarıyla yeni büyüme alanları yaratılmaktadır. Cosmer Kimya’nın halka arzı için SPK onayı alınmış olması, grubun finansal yapısını daha da güçlendirme potansiyeli taşımaktadır.

Mercan Kimya, güçlü finansal yapısı, stratejik yatırımları ve inovasyon odaklı yaklaşımıyla hem yurt içi pazardaki liderliğini pekiştirmekte hem de küresel pazarlardaki konumunu güçlendirmektedir.

——————————————————————————–

1. Kurumsal Genel Bakış ve Stratejik Konumlandırma

1977 yılında Denizli’de kurulan Mercan Kimya, Türkiye’nin parafin üreten ilk şirketlerinden biridir. 48 yıllık sektör tecrübesi ve %100 yerli ve milli sermaye yapısıyla, parafin, emülsiyon, vazelin ve likit parafin gibi ham maddeleri üreterek ambalaj, ziraat, tekstil, kozmetik ve otomotiv dahil onlarca farklı sektöre hizmet vermektedir.

• Misyon: Daha fazla sektöre çözüm sağlamak ve uluslararası pazarlarda tercih edilen bir ham madde üreticisi olmak.
• Üretim Kapasitesi: Denizli’de 20.000 m² arazi üzerine kurulu tesislerinde yıllık toplam 88.127 ton üretim kapasitesine sahiptir.
  • Parafin ve Vazelin Üretim Kapasitesi: 38.000 ton/yıl
  • Emülsiyon ve Likit Parafin Üretim Kapasitesi: 50.000 ton/yıl
• Küresel Erişim: Ürünlerini 5 kıtada 85 ülkeye ihraç ederek Türkiye’nin en çok ihracat yapan ikinci sektörü olan kimya sektörüne önemli katkı sağlamaktadır.
• Kalite Standartları: 2000 yılından bu yana İngiliz Akreditasyon Kurumu Global Certification Limited tarafından verilen Kalite Güvence Belgesi’ne sahiptir.
• Ar-Ge Gücü: 2018 yılında T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanan, sektöründeki ilk Ar-Ge Merkezi’ne sahiptir.

2. Finansal Performans (01.01.2025 – 30.09.2025)

Mercan Kimya’nın 2025 yılının ilk dokuz ayına ait konsolide finansal sonuçları, satış gelirlerindeki düşüşe rağmen kârlılıkta önemli bir artış yaşandığını göstermektedir.

Kâr veya Zarar Tablosu Önemli Kalemler

Kârlılık Oranları

Satış Dağılımı ve Finansal Durum

• Satışlar: 30.09.2025 itibarıyla toplam satışların %84,64’ü yurt içi, %15,36’sı yurt dışı pazarlardan elde edilmiştir. Önceki yılın aynı dönemine kıyasla yurt içi satışlar %16,09, yurt dışı satışlar ise %31,32 oranında azalmıştır.
• Bilanço: 30 Eylül 2025 itibarıyla şirketin toplam varlıkları 3.679.540.796 TL, ana ortaklığa ait özkaynakları ise 2.247.202.104 TL olarak gerçekleşmiştir.

3. Faaliyet Alanları ve Stratejik Yatırımlar

Mercan Kimya, ana faaliyet alanlarındaki gücünü korurken yenilenebilir enerji, lojistik ve teknoloji odaklı start-up’lar gibi alanlarda stratejik yatırımlar yapmaktadır.

a. Yenilenebilir Enerji Yatırımları (GES)

Sürdürülebilirlik ve finansal verimlilik hedefleri doğrultusunda, Romanya’daki bağlı ortaklığı Rowax Global SRL aracılığıyla büyük ölçekli GES projeleri yürütülmektedir.

• Ana Proje: Toplam 40 MW kurulu güce ulaşması hedeflenen GES projesi başlatılmıştır.
• Mevcut Durum: 5 MW’lık ilk fazın saha kurulumu tamamlanmış ve enerjilendirme beklenmektedir. Diğer 5 MW’lık fazlar için sözleşme aşamasına geçilmiştir.
• AB Hibesi: Rowax Beta ve Rowax Alpha projeleri için 400.000 Euro değerinde Avrupa Birliği fonu hibesi alınmıştır.
• Proje Detayları:
  • Bratovoesti: 4.7 MW AC – 4.83 MW DC, kurulum tamamlandı.
  • Rowax Beta: 2.65 MW AC – 3.5 MW DC, lisans alımı tamamlandı.
  • Rowax Alpha: 1.575 MW AC – 1.8 MW DC, lisans alımı tamamlandı.
  • ARAD Projesi: 3.24 MW AC – 4.74 MW DC, izinler bekleniyor.

b. Gebze Lojistik ve Üretim Üssü

İstanbul’a yakın stratejik bir konumda, grubun lojistik ve üretim kabiliyetlerini artıracak önemli bir yatırım yapılmaktadır.

• Konum ve Alan: Gebze, Tavşanlı Mahallesi’nde 9.411,47 m²’lik arazi üzerinde.
• Yatırım Durumu: Duran varlık yatırımının tamamlanma oranı %80’dir. İnşaat çalışmaları 2023’te başlamıştır.
• Kapasite ve Ürünler: Yıllık 10.000 ton kapasite ile kozmetik ve deterjan sektörlerine yönelik ham maddeler (Koko Dietanol Amin, Betain, Esterquat vb.) üretilecektir. Bu yatırımın maliyeti 4.015 milyon USD olup, geri dönüş süresi 7 yıl olarak öngörülmektedir.

c. Ar-Ge ve İnovasyon Faaliyetleri

Mercan Kimya, sektöründeki ilk ve tek Ar-Ge merkeziyle katma değerli ürünler geliştirmeye odaklanmıştır.

• Ar-Ge Gideri: 2025’in ilk 9 ayında 16.045.539 TL‘lik araştırma ve geliştirme harcaması yapılmıştır.
• Proje Sayısı: 2018’den bu yana 35 Ar-Ge projesi yürütülmüş, bunların 26’sı tamamlanmıştır.
• Nanoteknoloji Başarıları:
  • Emülsiyonların parçacık boyutu nano ölçeğe indirilmiştir.
  • Parafin emülsiyonlarında aktif madde içeriği %50 azaltılarak ürün bazlı karbon ayak izi düşürülmüştür.
  • Nano emülsiyonlar, müşterilerin maliyetlerinde %60’a varan avantaj sağlamıştır.

4. Grup Yapısı: Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler

Mercan Kimya, büyüme stratejisini dört bağlı ortaklık ve bir iştirak üzerinden yürütmektedir.

5. Kurumsal Yönetim ve Yapılanma

• Ortaklık Yapısı: Şirket sermayesinin %60,96’sı SALGAR Ailesi’ne, %39,04’ü ise halka açık kısma aittir.
• Sermaye: Şirketin kayıtlı sermaye tavanı 1.000.000.000 TL, ödenmiş sermayesi ise 190.370.946 TL’dir.
• Pay Yapısı: Sermaye, imtiyazlı (A Grubu) ve imtiyazsız (B Grubu) paylardan oluşmaktadır.
  • A Grubu (Nama): 36.000.000 adet. Yönetim kuruluna aday gösterme ve genel kurulda her pay için 5 oy hakkı imtiyazına sahiptir.
  • B Grubu (Hamiline): 154.370.946 adet. İmtiyazı yoktur.
• Yönetim Kurulu: Gültekin Okay Salgar (Başkan), Berkin Salgar (Başkan Yrd.), Sinan Salgar, Orhun Kutevu ile bağımsız üyeler Bülent Uygun ve Sözer Şimşek’ten oluşmaktadır.
• Komiteler: Kurumsal yönetim ilkelerine uyum kapsamında Denetimden Sorumlu Komite, Riskin Erken Saptanması Komitesi, Kurumsal Yönetim Komitesi ve Sürdürülebilirlik Komitesi aktif olarak faaliyet göstermektedir.