Amazon’un Finansal Raporundan Çıkan 5 Şaşırtıcı Gerçek: Şirketin Kimsenin Konuşmadığı Sırları

Giriş: Amazon’un Finansallarındaki Gizli Sırlar

Çoğumuz Amazon’u kapımıza paketler getiren devasa bir çevrimiçi mağaza olarak tanıyoruz. Ancak, şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) sunduğu üç aylık finansal raporlar (Form 10-Q), çok daha karmaşık ve büyüleyici bir tablo ortaya koyuyor. Bu raporlar, Amazon’un sadece bir perakendeci olmadığını, aynı zamanda bir teknoloji devi, kurnaz bir yatırımcı ve geleceği inşa eden bir altyapı imparatorluğu olduğunu kanıtlıyor. Bu yazının amacı, Amazon’un 2025 üçüncü çeyrek raporunun rakamları arasına gizlenmiş en şaşırtıcı ve etkili çıkarımları gün yüzüne çıkarmak. Bu rakamlar, Amazon’un perakende köklerinden nasıl uzaklaşıp bulut bilişim, yapay zeka yatırımları ve hizmet platformlarından oluşan çok yönlü bir teknoloji devine dönüştüğünü gözler önüne seriyor. Gelin, bu kurumsal devin “kaputunun altına” birlikte bakalım.

1. Amazon Bir E-Ticaret Şirketi Değil, Bir Bulut Bilişim Devi ve Asıl Parayı Oradan Kazanıyor

Amazon Web Services (AWS) adını duymuş olabilirsiniz, ancak bu birimin şirketin perakende operasyonları üzerindeki finansal hakimiyetinin boyutu gerçekten şaşırtıcı. Rakamlar, Amazon’un kâr motorunun aslında e-ticaret değil, bulut bilişim olduğunu net bir şekilde gösteriyor. 2025’in üçüncü çeyreğine ait veriler bu durumu çarpıcı bir şekilde özetliyor:

• AWS Net Satışları: AWS, 33,0 milyar dolar net satış gerçekleştirerek şirketin toplam 180,2 milyar dolarlık net satışlarının yaklaşık %18’ini oluşturdu.
• AWS Faaliyet Kârı: AWS, 11,4 milyar dolar faaliyet kârı elde ederek şirketin toplam 17,4 milyar dolarlık faaliyet kârının yaklaşık %66’sını tek başına sağladı.

Başka bir deyişle, kapınıza gelen her paketin arkasındaki devasa operasyon, kârlılık açısından, Amazon’un şirketlere sunduğu ve gözle görülmeyen bulut hizmetlerinin gölgesinde kalıyor.

2. Yapay Zekaya Yapılan Devasa Bir Yatırım, Şimdiden Kâğıt Üzerinde Milyarlarca Dolar Kazandırdı

Amazon’un 2025 üçüncü çeyrek net kârının önemli bir kısmı, ana ticari faaliyetlerinden gelmedi. Rapor, şirketin Anthropic adlı yapay zeka (AI) şirketine yaptığı stratejik bir yatırımın, tek bir çeyrekte nasıl milyarlarca dolarlık bir kazanca dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Rapordaki ‘Diğer Gelir (Gider), Net’ (Not 1) bölümüne göre, Amazon’un Anthropic yatırımıyla ilgili iki büyük finansal hareket göze çarpıyor. Şirket, 2025’in üçüncü çeyreğinde Anthropic’e ait konvertibl tahvillerinin bir kısmını hisse senedine dönüştürerek yaklaşık 2,3 milyar dolarlık bir kazanç kaydetti.

Daha da büyük olan rakam ise aynı çeyrekte Anthropic hisselerinin değerinde gözlemlenebilir fiyat değişikliklerine dayalı olarak yapılan 7,2 milyar dolarlık “yukarı yönlü düzeltme” oldu. Bu, Amazon’un tek bir yapay zeka yatırımının, sadece bir çeyrekte vergi öncesi kârına yaklaşık 9,5 milyar dolar katkıda bulunduğu anlamına geliyor. Bu durum, şirketin stratejik finansal yatırımlarının, operasyonel iş kolları kadar önemli hale geldiğini gösteriyor.

3. Geleceği İnşa Etmek İçin Benzeri Görülmemiş Miktarda Para Harcıyor

Amazon’un geleceğe yönelik ne kadar ciddi yatırım yaptığını anlamak için sermaye harcamalarına bakmak yeterli. Nakit Akış Tablosu’nun ‘YATIRIM FAALİYETLERİ’ bölümüne göre, Amazon 2025’in üçüncü çeyreğinde “Maddi duran varlık alımları” için 35,1 milyar dolar harcadı. Yılın ilk dokuz ayındaki toplam harcama ise dudak uçuklatan bir rakam olan 92,3 milyar dolara ulaştı.

Bu devasa harcamanın doğrudan yapay zeka yarışı ile bağlantılı olduğu, ‘Not 1 — MUHASEBE POLİTİKALARI’ bölümündeki bir detayla ortaya çıkıyor. Rapora göre Amazon, sunucularının ve ağ ekipmanlarının faydalı ömür tahminini altı yıldan beş yıla indirdi. Şirket, bu değişikliğin nedenini şu şekilde açıklıyor:

“Daha kısa kullanım ömürleri, özellikle yapay zeka ve makine öğrenmesi alanında artan teknoloji geliştirme hızından kaynaklanmaktadır.”

Bu, sadece rutin bir harcama değil; yapay zekanın getirdiği taleplerle altyapısını kasıtlı olarak hızlandırılmış bir şekilde yenilediğinin açık bir kanıtıdır. Amazon, liderliğini korumak için ne kadar ciddi yatırım yaptığını bu adımla gösteriyor.

4. Amazon Artık Bir Perakende Mağazası Değil, Resmen Bir Hizmet İmparatorluğu

Finansal raporlar, Amazon’un iş modelindeki temel bir dönüşümü doğruluyor. Şirket artık öncelikli olarak ürün satan bir perakendeci değil, hizmet satan bir platform. KONSOLİDE FAALİYET TABLOLARI’na göre, 2025’in üçüncü çeyreğinde “Net hizmet satışları” 106,1 milyar dolara ulaşarak “Net ürün satışları” olan 74,1 milyar doları önemli ölçüde geride bıraktı.

Peki “hizmet satışları” neleri kapsıyor? Raporda belirtilen ana bileşenler şunlar:

• AWS (bulut bilişim hizmetleri)
• Üçüncü taraf satıcı komisyonları ve ücretleri
• Reklamcılık hizmetleri
• Prime gibi abonelik hizmetleri

Bu veri, Amazon’un bir ürün satıcısından, devasa altyapısına ve müşteri tabanına erişim satan bir hizmet sağlayıcısına dönüştüğünü resmen teyit ediyor.

5. Cezalar, İşten Çıkarmalar ve “Çılgın Projeler”deki Gizli Milyarlar

Rapor, Amazon’un liderliğinin ve devasa ölçeğinin bedelini de gözler önüne seriyor. Bu bedel; pazar gücünü korumak için yapılan yasal savaşlar, verimliliği artırmak için yapılan zorlu yeniden yapılanma hamleleri ve gelecekteki hakimiyeti güvence altına almak için yapılan cüretkar teknoloji bahisleri şeklinde milyarlarca dolara ulaşıyor.

• 2,5 milyar dolarlık bir harcama: Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ile bir davanın uzlaşmasıyla ilgili olarak 2025’in üçüncü çeyreğinde kaydedildi. Bu, pazar gücünü korumanın yasal maliyetini temsil ediyor.
• 1,8 milyar dolarlık tahmini kıdem tazminatı maliyeti: 2025’in üçüncü çeyreğinde planlanan işten çıkarmalarla ilgili olarak kaydedildi. Bu, şirketin verimlilik ve stratejik yeniden yapılanma için ödediği bedeli gösteriyor.
• “Küresel geniş bant hizmeti için bir uydu ağının geliştirilmesi” için devam eden harcamalardan bahsedilmesi, şirketin Project Kuiper gibi geleceğe yönelik, milyarlarca dolarlık iddialı bir projeyi finanse ettiğini gösteriyor. Bu ise gelecekteki büyüme için yapılan devasa bir bahistir.

Bu bilgiler, etkileyici büyüme rakamlarının ardında yatan gerçekleri gösteriyor: Düzenleyici kurumlarla yapılan yasal savaşlar, kurumsal yeniden yapılanma ve iddialı, uzun vadeli projelerin finansmanı gibi kalemler, şirketin bilançosunda milyarlarca dolarlık bir yer tutuyor.

Sonuç: Bir Çevrimiçi Mağazadan Çok Daha Fazlası

Finansal veriler, Amazon’un çok yönlü bir dev olduğunu açıkça ortaya koyuyor: baskın bir bulut sağlayıcısı, zeki bir teknoloji yatırımcısı, küresel bir altyapı inşaatçısı ve bir hizmet platformu. Bu rapor, şirketin sadece ne sattığıyla değil, aynı zamanda neye dönüştüğüyle ilgili güçlü ipuçları veriyor. Bu da akıllara şu soruyu getiriyor: Tek bir şirket perakende ve bulut bilişimden yapay zeka ve uydu internetine kadar bu kadar çok kritik sektörde bu ölçekte faaliyet gösterdiğinde, bu durum teknolojinin ve rekabetin geleceği için ne anlama geliyor?

Amazon.com, Inc. Üçüncü Çeyrek 2025 Finansal Raporu Brifingi

Yönetici Özeti

Amazon.com, Inc. için 30 Eylül 2025’te sona eren üçüncü çeyrek (Q3 2025), güçlü gelir artışı, Anthropic yatırımından kaynaklanan önemli kazançlar ve tek seferlik önemli maliyetler ile karakterize edilmektedir. Şirket, bir önceki yılın aynı dönemine göre %13 artışla 180,2 milyar dolarlık net satış bildirmiştir. Bu büyüme, başta %20’lik artışla AWS segmenti olmak üzere tüm segmentlerdeki güçlü performanstan kaynaklanmıştır.

Net gelir, Anthropic yatırımının yeniden değerlemesinden elde edilen kayda değer kazançların etkisiyle 21,2 milyar dolara ulaşmıştır. Özellikle, bu çeyrekte Anthropic’in imtiyazlı hisse senetlerindeki gözlemlenebilir fiyat değişikliklerinden dolayı 7,2 milyar dolarlık bir yukarı yönlü düzeltme ve dönüştürülebilir senetlerin hisse senedine çevrilmesinden kaynaklanan 2,3 milyar dolarlık bir yeniden sınıflandırma kazancı kaydedilmiştir.

Ancak, faaliyet geliri, önemli tek seferlik masraflardan etkilenmiştir. Şirket, Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ile bir dava anlaşması için 2,5 milyar dolar ve planlanan görevden çıkarmalarla ilgili olarak yaklaşık 1,8 milyar dolar kıdem tazminatı maliyeti kaydetmiştir. Bu masraflara rağmen, faaliyet geliri 17,4 milyar dolar ile bir önceki yılın aynı seviyesinde kalmıştır. Sermaye harcamaları, özellikle AWS iş büyümesini ve yapay zeka altyapısını desteklemeye yönelik yatırımlar nedeniyle önemli ölçüde artmaya devam etmiştir. Şirket, 2025’in dördüncü çeyreği için 206,0 milyar dolar ile 213,0 milyar dolar arasında net satış ve 21,0 milyar dolar ile 26,0 milyar dolar arasında faaliyet geliri öngören güçlü bir beklenti açıklamıştır.

2025 Üçüncü Çeyrek Finansal Performansı

Q3 2025, hem satışlarda hem de net gelirde önemli bir büyüme göstermiştir. Net gelirdeki artış, büyük ölçüde faaliyete ilişkin olmayan gelirlerden kaynaklanırken, faaliyet geliri büyük masraflar nedeniyle sabit kalmıştır.

• Net Satışlar: %13’lük artış, tüm segmentlerdeki büyümeden kaynaklanmıştır. Döviz kuru değişiklikleri, net satışlara 1,5 milyar dolarlık olumlu bir etki yapmıştır.
• Faaliyet Geliri: Faaliyet geliri, FTC ile yapılan 2,5 milyar dolarlık anlaşma ve 1,8 milyar dolarlık kıdem tazminatı maliyetlerinin etkisiyle neredeyse sabit kalmıştır. Bu masraflar olmasaydı, faaliyet geliri önemli ölçüde artacaktı.
• Net Gelir: Net gelirdeki güçlü artış, Anthropic yatırımından kaynaklanan 10,2 milyar dolarlık “Diğer Gelir (Gider), Net” kaleminden kaynaklanmaktadır. Bu, bir önceki yıl aynı dönemdeki 27 milyon dolarlık zarara kıyasla önemli bir iyileşmedir.

Segmentlere Göre Performans

Tüm segmentler, gelir büyümesi kaydetmiştir. AWS, en hızlı büyüyen segment olmaya devam ederken, Kuzey Amerika segmenti faaliyet geliri FTC anlaşması nedeniyle düşüş göstermiştir.

Kuzey Amerika

• Satış büyümesi, artan birim satışları, reklam satışları ve abonelik hizmetlerinden kaynaklanmıştır.
• Faaliyet geliri, FTC anlaşmasına ilişkin 2,5 milyar dolarlık masraf ve kıdem tazminatı maliyetleri nedeniyle düşmüştür. Bu masraflar hariç tutulduğunda, artan birim ve reklam satışları sayesinde faaliyet geliri artmıştır.

Uluslararası

• Satış büyümesi, Kuzey Amerika ile benzer şekilde artan birim satışları ve hizmetlerden kaynaklanmıştır.
• Döviz kurları, uluslararası net satışlara 1,5 milyar dolar, faaliyet gelirine ise 302 milyon dolar olumlu katkı sağlamıştır.
• Faaliyet geliri, kıdem tazminatı maliyetleri de dahil olmak üzere artan sevkiyat ve operasyonel maliyetler nedeniyle hafifçe düşmüştür.

AWS

• Satış büyümesi, artan müşteri kullanımı ile desteklenmiştir.
• Faaliyet geliri, artan satışlar sayesinde yükselmiş, ancak AWS iş büyümesini ve yapay zekayı desteklemek için yapılan teknoloji altyapısı harcamaları ve kıdem tazminatı maliyetleri tarafından kısmen dengelenmiştir.

Önemli Finansal Gelişmeler ve Notlar

Anthropic Yatırımı

Amazon’un Anthropic’e yaptığı yatırım, şirketin finansal sonuçları üzerinde önemli bir etki yaratmıştır.

• Dönüşüm Kazancı: Q3 2025’te, Amazon’un Anthropic’teki dönüştürülebilir senetlerinin bir kısmı oy hakkı olmayan imtiyazlı hisse senetlerine dönüştürülmüştür. Bu işlem, birikmiş diğer kapsamlı gelirden 2,3 milyar dolarlık bir kazancın yeniden sınıflandırılarak “Diğer Gelir (Gider), Net” kalemine kaydedilmesiyle sonuçlanmıştır.
• Yeniden Değerleme: Amazon, Anthropic’in oy hakkı olmayan imtiyazlı hisse senetlerinin değerinde gözlemlenebilir fiyat değişikliklerini yansıtmak üzere 7,2 milyar dolarlık bir yukarı yönlü ayarlama kaydetmiştir.
• Değerleme: 30 Eylül 2025 itibarıyla, Amazon’un bilançosunda Anthropic’teki imtiyazlı hisselerin kayıtlı değeri yaklaşık 14,8 milyar dolar, dönüştürülebilir senetlerin tahmini gerçeğe uygun değeri ise yaklaşık 23,7 milyar dolardır.

Tek Seferlik Masraflar

• FTC Anlaşması: Q3 2025’te, Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ile bir davanın çözümü için 2,5 milyar dolarlık bir masraf kaydedilmiştir. Bu masraf, “Diğer faaliyet gideri (geliri), net” olarak kaydedilmiş ve Kuzey Amerika segmentini etkilemiştir.
• Kıdem Tazminatı Maliyetleri: Planlanan görevden çıkarmalarla ilgili olarak, Q3 2025’te yaklaşık 1,8 milyar dolar tutarında tahmini kıdem tazminatı maliyeti kaydedilmiştir. Bu masraflar, tüm segmentleri etkilemiş ve öncelikli olarak “Teknoloji ve altyapı”, “Satış ve pazarlama” ve “Genel ve idari” giderleri altında raporlanmıştır.

Muhasebe Tahmin Değişikliği

• 1 Ocak 2025’ten itibaren şirket, özellikle yapay zeka ve makine öğrenimi alanındaki teknolojik gelişmelerin hızlanması nedeniyle, belirli sunucu ve ağ ekipmanlarının tahmini faydalı ömürlerini altı yıldan beş yıla indirmiştir.
• Bu değişiklik, Q3 2025 için amortisman giderini 392 milyon dolar artırmış ve net geliri 298 milyon dolar (hisse başına 0,03 dolar) azaltmıştır. Bu etki, öncelikli olarak AWS segmentini ilgilendirmiştir.

2025 Vergi Yasası

• 4 Temmuz 2025’te imzalanan “One Big Beautiful Bill Act of 2025”, ABD kurumlar vergisinde değişiklikler getirmiştir. Bu yasa, nitelikli mülkler için %100 hızlandırılmış amortisman kesintisi ve yurtiçi araştırma ve geliştirme maliyetlerinin anında gider yazılması gibi seçenekleri geri getirmiştir.
• Yasa, 30 Eylül 2025’te sona eren dokuz aylık dönem için vergi karşılığını artırmış olsa da, 2025 yılı boyunca ödenecek nakit vergileri önemli ölçüde azaltması beklenmektedir.

Nakit Akışı ve Sermaye Harcamaları

Şirket, operasyonlarından güçlü nakit akışı yaratmaya devam ederken, teknoloji altyapısına yönelik sermaye harcamalarını önemli ölçüde artırmıştır.

• Faaliyet Nakit Akışı: Son on iki aydaki artış, net gelirdeki artış ve işletme sermayesindeki değişikliklerden kaynaklanmıştır.
• Sermaye Harcamaları: Tesis ve ekipman alımları, son on iki ayda 120,1 milyar dolara ulaşarak bir önceki yılın aynı dönemindeki 69,8 milyar dolara kıyasla önemli bir artış göstermiştir. Bu artış, büyük ölçüde AWS iş büyümesini ve yapay zeka girişimlerini desteklemek için teknoloji altyapısına yapılan yatırımları yansıtmaktadır.
• Serbest Nakit Akışı: Sermaye harcamalarındaki keskin artış nedeniyle, son on iki aydaki serbest nakit akışı bir önceki yıla göre azalmıştır.

Yasal Süreçler ve Risk Faktörleri

Amazon, faaliyet gösterdiği alanların genişlemesiyle artan yasal incelemeler ve risklerle karşı karşıyadır.

Yasal Süreçler

• Antitröst Davaları: Şirket, ABD, Kanada ve Birleşik Krallık’ta fiyat sabitleme, tekelcilik ve hakim durumun kötüye kullanılması iddialarıyla özel davacılar, eyalet başsavcıları ve Federal Ticaret Komisyonu (FTC) tarafından açılan davalarla karşı karşıyadır. Bu davalar, milyarlarca dolarlık tazminat, yapısal çözümler ve para cezaları talep etmektedir.
• İtalyan Rekabet Kurumu (ICA): ICA’nın 1,13 milyar avroluk para cezası, İtalyan İdare Mahkemesi (TAR) tarafından Eylül 2025’te 752 milyon avroya indirilmiş, ancak karar onanmıştır. Amazon, kararın haksız olduğunu belirterek temyiz sürecini devam ettireceğini açıklamıştır.
• Vergi İhtilafları: Şirket, Hindistan ve Lüksemburg da dahil olmak üzere birçok yargı alanında vergi otoriteleriyle ihtilaf halindedir. Hindistan vergi otoritesi, ABD’deki Amazon’a ödenen bulut hizmetleri ücretlerine vergi uygulanması gerektiğini iddia etmektedir.

Başlıca Risk Faktörleri

• Yoğun Rekabet: E-ticaret, bulut bilişim, dijital içerik ve reklamcılık gibi çeşitli sektörlerde yoğun bir rekabetle karşı karşıyadır.
• Mevzuat ve Yasal İncelemeler: Antitröst, tüketici koruma, veri gizliliği ve vergilendirme alanlarında artan devlet düzenlemeleri ve soruşturmaları önemli riskler teşkil etmektedir. Özellikle “gatekeeper” (eşik bekçisi) olarak nitelendirilen şirketlere yönelik düzenlemeler, uyum maliyetlerini artırabilir ve iş operasyonlarını sınırlayabilir.
• Uluslararası Operasyon Riskleri: Şirketin Çin ve Hindistan’daki faaliyetleri, yerel mülkiyet ve lisanslama gereklilikleri nedeniyle benzersiz riskler taşımaktadır. Bu ülkelerdeki düzenleyici değişiklikler, operasyonları olumsuz etkileyebilir.
• Tedarik Zinciri ve Envanter Yönetimi: Özellikle yarı iletkenler ve yapay zeka altyapı bileşenleri gibi ürünlerde sınırlı sayıda tedarikçiye bağımlılık, tedarik zincirinde aksama riskleri yaratmaktadır.
• Veri Güvenliği: Büyük miktarda kişisel ve ticari verinin işlenmesi, siber saldırı, veri sızıntısı ve diğer güvenlik ihlallerine karşı şirketi savunmasız bırakmaktadır.

Dördüncü Çeyrek 2025 Beklentileri

Amazon, 30 Ekim 2025’te yayınladığı kazanç raporunda 2025’in dördüncü çeyreği için aşağıdaki beklentileri sunmuştur:

• Net Satışlar: 206,0 milyar dolar ile 213,0 milyar dolar arasında olması beklenmektedir. Bu, dördüncü çeyrek 2024’e kıyasla %10 ile %13 arasında bir büyümeye işaret etmektedir. Bu beklenti, döviz kurlarından yaklaşık 190 baz puanlık olumlu bir etki öngörmektedir.
• Faaliyet Geliri: 21,0 milyar dolar ile 26,0 milyar dolar arasında olması beklenmektedir. Dördüncü çeyrek 2024’te faaliyet geliri 21,2 milyar dolardı.
• Bu beklentiler, ek iş satın alımları, yeniden yapılandırmalar veya yasal anlaşmaların yapılmayacağı varsayımına dayanmaktadır.