Bir Holding Raporunun Perde Arkası: Türkiye’nin Ekonomisi ve Toplumu Hakkında 4 Şaşırtıcı Gerçek

Giriş: Rakamların Ardındaki Hikayeler

Merhaba! Kurumsal faaliyet raporları denince aklınıza ne geliyor? Muhtemelen sayfalar dolusu rakamlar, karmaşık tablolar ve genellikle pek de heyecan verici olmayan finansal analizler… Çoğumuz için bu belgeler, okunmadan rafa kaldırılan sıkıcı evrak yığınından ibarettir. Ancak bazen, bu rakamların arasına gizlenmiş öyle şaşırtıcı bilgiler bulunur ki, bir ülkenin ekonomik ve toplumsal dinamikleri hakkında bildiğimizi sandığımız her şeyi sorgulatır.

İşte bu yazıda, tam da bunu yapacağız. Avrupa Yatırım Holding’in (AVHOL) 2025’in ilk dokuz ayını kapsayan faaliyet raporunun derinliklerine dalarak, Türkiye’ye dair ezber bozan, pek bilinmeyen ve üzerinde düşünmeye değer dört önemli gerçeği gün yüzüne çıkaracağız. Hazırsanız, rakamların ardındaki hikayeleri keşfetmeye başlayalım.

İstanbul’un Sağlık Paradoksu: Megakent Ortalamanın Gerisinde

Türkiye’nin en büyük, en kalabalık ve ekonomik olarak en güçlü şehri İstanbul’un, her alanda ülkenin geri kalanına liderlik ettiği düşünülür. Ancak AVHOL raporundaki sağlık verileri, bu genel kanıyı sarsacak nitelikte bir paradoksu ortaya koyuyor: İstanbul, bazı kritik sağlık altyapısı göstergelerinde Türkiye ortalamasının gerisinde kalıyor.

• Rapora göre, İstanbul’da 10.000 kişiye düşen hastane yatak sayısı 29,9 iken, Türkiye ortalaması 31,2.
• Daha da çarpıcı olanı ise “nitelikli yatak” oranında. Türkiye genelinde hastanelerdeki yatakların %82,5’i nitelikli (tek veya iki kişilik, tuvaletli, banyolu odalar) iken, bu oran İstanbul’da sadece %76.

Bu veriler, İstanbul’un devasa nüfusuna kıyasla sağlık altyapısı yatırımlarının orantısal olarak yetersiz kalmış olabileceğine işaret ediyor. Aynı zamanda, Anadolu’nun farklı bölgelerinde yapılan yeni şehir hastaneleri gibi büyük yatırımların Türkiye ortalamasını yukarı çekerek İstanbul’u göreceli olarak geride bırakmış olabileceğini de düşündürüyor. Bu durum, ülkenin ekonomik motorunun bile karşılaştığı bir “ölçek zorluğunu” gözler önüne seriyor.

Geri Dönüşümde Sınıfta Kaldık: Türkiye ve Avrupa Arasındaki Derin Uçurum

Çevre bilinci ve sürdürülebilirlik konularının giderek daha fazla önem kazandığı bir dünyada, Türkiye’nin geri dönüşüm karnesi maalesef pek de parlak değil. Rapor, bu alanda Avrupa’nın lider ülkeleri ile aramızdaki derin uçurumu net bir şekilde gözler önüne seriyor.

• Avrupa’nın öncü ülkelerinden Almanya, ürettiği tüm atıkların %65‘ini geri dönüştürüyor. Bu oran Avusturya‘da %63.
• Peki ya Türkiye? Ülkemizde üretilen yıllık yaklaşık 23 milyon ton atığın sadece ve sadece %7‘si geri dönüştürülüyor.

Bu devasa fark, sadece bir istatistikten ibaret değil. Bu, aynı zamanda doğal kaynaklarımızın korunması, enerji tasarrufu ve ülke ekonomisi için kaçırılmış muazzam bir fırsat anlamına geliyor. Rapor, atıkların büyük bir bölümünün geri dönüştürülmek yerine depolama sahalarına gömülmesinin altında yatan nedenler olarak “yeterli çevre bilincinin olmayışını” ve “çevre politikalarının yetersizliğini” gösteriyor.

Enerjide Ezber Bozan Tablo: Devletin Rolü Azalırken Şaşırtıcı Ticaret Ortakları Ortaya Çıkıyor

Türkiye’nin enerji sektörü, son on yılda sessiz ama köklü bir dönüşüm geçirdi. Devletin üretimdeki baskın rolü azalırken, özel sektörün ağırlığı arttı. Rapor, bu dönüşümü net rakamlarla ortaya koyarken, dış ticaretteki ortaklarımız konusunda ise oldukça şaşırtıcı bir tablo çiziyor.

• Devlete ait Elektrik Üretim Anonim Şirketi’nin (EÜAŞ) kurulu güçteki payı 2010 yılında %48,9 iken, bu oran 2024 itibarıyla %19,5‘e kadar gerilemiş durumda. Bu, özel sektör ve lisanssız santrallerin sektörde ne kadar hızlı büyüdüğünün en somut kanıtı.
• Gelelim en şaşırtıcı kısma: 2024’ün ilk yarısında Türkiye’nin en çok elektrik ithal ettiği ülke, toplam ithalatın %68‘ini tek başına karşılayan Gürcistan. En çok elektrik ihraç ettiğimiz ikinci ülke ise toplam ihracatın %31‘ini oluşturan Suriye.

Bu veriler, Türkiye’nin enerji üretiminde serbest piyasa dinamiklerine ne kadar hızlı adapte olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda Gürcistan ve Suriye gibi, kamuoyunun genel beklentisinin dışında kalan ülkelerle kurulan bu yoğun elektrik ticareti, bölgesel enerji dinamiklerinin ne kadar karmaşık ve şaşırtıcı olabileceğini kanıtlıyor.

İki Farklı Turist, İki Farklı Hikaye: Harcama Alışkanlıkları Ne Anlatıyor?

Türkiye, her yıl milyonlarca turisti ağırlayan bir turizm cenneti. Ancak “turist” dediğimizde aklımıza tek bir profil mi gelmeli? Rapor, aslında iki farklı ziyaretçi grubunun ülkeye geldiğini ve bu gruplar arasında harcama alışkanlıklarından seyahat amaçlarına kadar büyük farklar olduğunu gösteriyor.

• 2025’in ikinci çeyreğinde, ülkeyi ziyaret eden genel turistlerin gecelik ortalama harcaması 110 dolar. Yurt dışında yaşayan ve ülkeye gelen Türk vatandaşlarının gecelik ortalama harcaması ise sadece 73 dolar.
• Ziyaret amacı bu farkı daha da netleştiriyor: Genel ziyaretçilerin %71,1‘i “gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler” için gelirken, yurt dışında ikamet eden vatandaşlarımızın %60,7‘si “akraba ve arkadaş ziyareti” amacıyla geliyor.

Bu veriler, Türkiye turizminin iki farklı motorla çalıştığını gösteriyor. Bir yanda ülkeye döviz kazandıran, otellerde konaklayan ve turistik aktivitelere para harcayan klasik turist profili var. Diğer yanda ise daha çok sosyal bağlara dayalı, konaklamasını ve yeme-içmesini büyük oranda kendi evinde veya akrabalarında çözen, dolayısıyla daha düşük bir harcama profiline sahip olan “gurbetçi” ziyaretçi kitlesi bulunuyor. Bu ayrım, turizm gelirlerini artırmaya yönelik stratejiler geliştirilirken dikkate alınması gereken en önemli verilerden biri.

Sonuç: Verilerin Fısıldadığı Gerçekler

Bu dört örnek, bir holding raporunun soğuk ve mesafeli görünen rakamlarının ardında ne kadar canlı, dinamik ve bazen de şaşırtıcı bir ülke portresi sakladığını gösteriyor. İstanbul’un sağlık altyapısından enerji ticaretimizin beklenmedik ortaklarına, geri dönüşümdeki eksiklerimizden turizmdeki çift yönlü dinamiğe kadar her veri, bize daha büyük bir hikayenin parçasını anlatıyor.

Peki, gündelik hayatın akışında gözden kaçırdığımız rakamlar, bize daha ne gibi şaşırtıcı hikayeler anlatıyor olabilir?

Avrupa Yatırım Holding A.Ş. 2025 Üçüncü Çeyrek Faaliyet Raporu Brifingi

Yönetici Özeti

Bu brifing, Avrupa Yatırım Holding A.Ş.’nin (AVHOL) 01 Ocak 2025 – 30 Eylül 2025 dönemine ait faaliyet raporu ve finansal tablolarını sentezleyerek şirketin stratejik yönü, operasyonel performansı ve mali durumu hakkında kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Holding, altı ana sektörde (Sağlık, Enerji, Turizm, Tarım, Pazarlama ve Geri Dönüşüm) faaliyet gösteren çeşitlendirilmiş bir portföyü yönetmektedir.

Dönemin öne çıkan gelişmeleri arasında, Holding’in Romanya’da 9,5 milyon EURO değerinde 10 MWh kapasiteli bir Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesine başlaması yer almaktadır. Bu yatırım, şirketin yenilenebilir enerji alanındaki büyüme stratejisinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Sağlık sektöründe, bağlı ortaklıklar Avrupa Hospital ve Global Dr. Göz Tıp Merkezi aracılığıyla hizmet sunumuna devam edilmiştir. Rapor, Türkiye’deki sağlık altyapısı ve harcamalarındaki büyümeye dikkat çekerek bu alandaki potansiyeli vurgulamaktadır.

Finansal olarak, Holding’in konsolide varlıkları 30 Eylül 2025 itibarıyla 3 milyar TL’yi aşarak bir önceki yıl sonuna göre önemli bir artış göstermiştir. Ana ortaklığa ait dönem net kârı 831,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu sonuçlar, özellikle yatırım faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin güçlü etkisini yansıtmaktadır. Risk yönetimi, şirketin sürdürülebilirliği için kritik bir unsur olup, bu amaçla kurulan Riskin Erken Saptanması Komitesi aktif olarak görev yapmaktadır.

1. Genel Bilgiler ve Kurumsal Yapı

Avrupa Yatırım Holding A.Ş., yurt içi ve yurt dışındaki şirketlerin sermaye ve yönetimine katılarak ekonomik dalgalanmalara karşı yatırımların güvenliğini artırmayı ve bu şirketlerin gelişimini desteklemeyi amaçlayan bir holding şirketidir.

1.1. Şirket Künyesi

1.2. Yönetim ve Komiteler

Şirket yönetimi, 20.06.2025 tarihli Olağan Genel Kurul’da 2028 yılına kadar üç yıllık süre için seçilen Yönetim Kurulu tarafından yürütülmektedir.

Yönetim Kurulu (2025-2028)

• Şirketi temsil ve ilzam yetkisi, Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Burak TELLİ’ye münferit imza ile verilmiştir.

Komiteler (2025-2028)

1.3. Sermaye ve Ortaklık Yapısı

Şirketin kayıtlı sermayesi 37.250.000 TL’dir.

İmtiyazlı Paylar: Şirket sermayesi, A Grubu imtiyazlı ve B Grubu imtiyazsız paylardan oluşmaktadır. A Grubu paylar, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu seçimlerinde aday gösterme imtiyazına sahiptir. Ayrıca, kâr dağıtımında %10’luk bir imtiyazları bulunmaktadır (Madde 16).

2. Faaliyetler ve Sektörel Değerlendirmeler

Holding, altı ana faaliyet alanında toplanan çeşitli şirketler aracılığıyla operasyonlarını sürdürmektedir. Bu şirketler operasyonel olarak otonom olmakla birlikte, finansman, denetim, hukuk ve insan kaynakları gibi konularda merkezi koordinasyona tabidir.

2.1. Holding Bünyesindeki Şirketler

2.2. Sağlık Sektörü

Sektör Analizi:

• Küresel Durum: COVID-19 pandemisi, küresel yaşam beklentisinde on yıldan fazla süren kazanımları tersine çevirmiştir. Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH) dünya genelinde önde gelen ölüm nedeni olmaya devam etmektedir.
• Türkiye Değerlendirmesi: Türkiye’de sağlık harcamaları 2023’te bir önceki yıla göre %105 artarak 1,24 trilyon TL’ye ulaşmıştır. Toplam harcamaların %77,5’i genel devlet bütçesinden finanse edilmektedir. Kişi başı sağlık harcaması 14.582 TL’ye yükselmiştir.
• Altyapı: 2023 itibarıyla Türkiye’de 1.566 hastane ve 266.594 yatak kapasitesi bulunmaktadır. 10.000 kişiye düşen yatak sayısı 33,7 ile OECD (44,5) ve AB (42,5) ortalamalarının altındadır. Nitelikli yatak oranı ise 2002’de %11,7 iken 2023’te %82,5’e ulaşmıştır.

Holding Faaliyetleri:

• Armed Sağlık Hizmetleri A.Ş. (Avrupa Hospital): 1996’da kurulan ve 2013’te Holding bünyesine katılan hastane, İstanbul Arnavutköy’de genel cerrahi, dahiliye, kadın doğum gibi 15 farklı bölümde 128 personel ile hizmet vermektedir. %100 bağlı ortaklıktır.
• Seren Sağlık Hizmetleri A.Ş. (Özel Global Dr. Göz Tıp Merkezi): 2018’de İstanbul Fatih’te kurulan merkez, göz hastalıkları tanı ve tedavisinde (retina, katarakt, lazer) uzmanlaşmıştır. Seren Sağlık, Holding’in %100 bağlı ortaklığıdır.

2.3. Enerji Sektörü

Sektör Analizi:

• Talep ve Tüketim: Türkiye’de elektrik talebi 2000-2023 arasında yıllık %4,2 büyümüştür. 2024’ün ilk yarısında tüketim, bir önceki yıla göre %5,9 artmıştır. Tüketimde %41 ile en büyük pay sanayinindir.
• Arz ve Kaynaklar: Haziran 2024 sonu itibarıyla Türkiye’nin kurulu gücü 110.539 MW olup, bunun %57,3’ü yenilenebilir kaynaklardan oluşmaktadır. Yerli kaynakların üretimdeki payı %66’ya ulaşmıştır. Devletin (EÜAŞ) kurulu güçteki payı %19,5’e gerilemiştir.

Holding Faaliyetleri:

• Holding, Avren Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi çatısı altında faaliyet göstermektedir.
• ALS Yenilenebilir Enerji A.Ş.: Afyon’da bir güneş enerji tesisi işletmek amacıyla kurulmuştur.
• Meken Invest S.R.L.: Romanya’daki yenilenebilir enerji yatırımları için kurulmuştur. Bu kapsamda, Romanya’da 10 MWh’lik bir GES projesi için Aldo Energy S.R.L. ile 9.500.000 EURO bedelle anahtar teslim kurulum sözleşmesi imzalanmıştır. İnşaatın Temmuz 2024’te başlayıp Aralık 2025’te tamamlanarak enerji satışına başlanması hedeflenmektedir.

2.4. Turizm Sektörü

Sektör Analizi:

• 2025 II. Çeyrek Verileri: Türkiye’nin turizm geliri, 2025’in ikinci çeyreğinde bir önceki yıla göre %8,4 artarak 16,3 milyar dolar olmuştur. Ziyaretçi sayısı %2 artışla 16,4 milyon kişiye ulaşmıştır. Ziyaretçilerin kişi başı ortalama harcaması 981 dolar, gecelik ortalama harcaması ise 110 dolar olarak gerçekleşmiştir.

Holding Faaliyetleri:

• Holding, sermayesinin %12,57’sine sahip olduğu Ulaşlar Turizm Enerji Tarım Gıda ve İnşaat Yatırımları A.Ş. (ULAS) aracılığıyla turizm sektöründe yer almaktadır.
• ULAS’ın mülkiyetinde, Antalya Alanya’da bulunan Mysea Hotel Alara tesisi bulunmaktadır. Bu tesis, Uçsa Turizm Otelcilik tarafından kiralanarak işletilmektedir.

2.5. Tarım Sektörü

Sektör Analizi:

• İşgücü Ücretleri: 2024 yılında mevsimlik tarım işçilerinin ortalama günlük ücreti %84,2 artarak 943 TL’ye, sürekli işçilerin aylık ücreti ise %95,5 artarak 26.259 TL’ye yükselmiştir.

Holding Faaliyetleri:

• Holding, %100 iştiraki olan Aronya Bitki ve Tarım Ürünleri A.Ş. ile bu sektörde faaliyet göstermektedir. Şirket, İzmir Seferihisar’da bulunan fabrikasında her türlü yaş sebze ve meyve alımı, satımı, işlenmesi, paketlenmesi ve pazarlaması konularında çalışmaktadır.

2.6. Pazarlama Sektörü

Sektör Analizi:

• Ticaret Satış Hacmi: Aralık 2024’te ticaret satış hacmi bir önceki yılın aynı ayına göre %8,2 artmıştır. Bu artışta perakende ticaret %13,5’lik büyüme ile öne çıkmıştır.

Holding Faaliyetleri:

• Noyan Dayanıklı Tüketim Ürünleri Pazarlama A.Ş., otomotiv ve beyaz eşya alanlarındaki fırsatları değerlendirmek amacıyla kurulmuş %100 bağlı bir ortaklıktır.

2.7. Geri Dönüşüm Sektörü

Sektör Analizi:

• Türkiye’deki Durum: Türkiye’de her yıl üretilen yaklaşık 23 milyon ton atığın sadece %7’si geri dönüştürülmektedir. 2022 verilerine göre toplam 109,2 milyon ton atık (imalat, maden, termik santral, hanehalkı) oluşmuştur. Belediyeler tarafından toplanan 30,3 milyon ton atığın %85,9’u atık işleme tesislerine gönderilmiştir.
• Pazar Fırsatı: Türkiye’de hurdaya ayrılan lastiklerin yalnızca %30’u geri dönüştürülmektedir, bu da sektörde önemli bir boşluk ve büyüme potansiyeli olduğunu göstermektedir.

Holding Faaliyetleri:

• Holding, %67 oranında iştiraki olan Erra Kauçuk Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile bu alanda yer almaktadır. Şirket, lastik atıklarından elde edilecek hammadde ile zemin kaplama malzemeleri üretmeyi planlamaktadır.

3. Finansal Durum

Holding’in 30 Eylül 2025 tarihli konsolide finansal tabloları, bir önceki yıl sonuna kıyasla varlık ve özkaynaklarda önemli bir büyüme olduğunu göstermektedir.

3.1. Konsolide Finansal Durum Tablosu (Bilanço) Özeti

Varlıklardaki artışın ana kaynağı, dönen varlıklardaki, özellikle de finansal yatırımlardaki (218 milyon TL’den 1,26 milyar TL’ye) güçlü yükseliştir.

3.2. Konsolide Kâr veya Zarar Tablosu Özeti (01.01 – 30.09 Dönemi)

2025’in ilk dokuz ayında hasılatta bir önceki yıla göre düşüş olmasına rağmen, yatırım faaliyetlerinden elde edilen 1,27 milyar TL’lik gelir, dönem kârını önemli ölçüde artırmıştır.

4. Riskler ve Yönetim Değerlendirmesi

Şirket, varlığını ve gelişimini tehlikeye atabilecek risklerin erken teşhisi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla bir risk yönetim ve iç kontrol mekanizması işletmektedir. Yönetim Kurulu tarafından oluşturulan “Riskin Erken Saptanması Komitesi” bu sürecin merkezinde yer almaktadır. Komite, 2025 yılı içerisinde bir kez toplanmıştır. Şirketin iç kontrol mekanizması hukuk, muhasebe ve finansman birimleri tarafından yürütülmektedir.

5. Diğer Hususlar

• Hukuki Durum: Raporlama dönemi itibarıyla şirketin mali durumunu ve faaliyetlerini etkileyebilecek büyüklükte aleyhine açılmış bir dava bulunmamaktadır.
• Genel Kurul: 2024 yılı Olağan Genel Kurul toplantısı 20.06.2025 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
• Araştırma ve Geliştirme: Holding’in 30 Eylül 2025 itibarıyla konsolide Ar-Ge giderleri 33 milyon TL’dir.
• Yönetim Kurulu Mali Hakları: Yönetim organı üyelerine sağlanan huzur hakkı gibi mali menfaatlerin toplam tutarı 2.340.000 TL’dir.
• AVHOL Hisse Performansı (01.01.2025 – 30.09.2025):
  • En Düşük: 30,24 TL
  • En Yüksek: 57,75 TL
  • Kapanış (30.09.2025): 45,38 TL