Microsoft’un Gerçek Yapay Zeka Planı: Finans Raporlarında Gizlenen 5 Şaşırtıcı Gerçek

Giriş: Manşetlerin Ötesi

Yapay zekanın (AI) durdurulamaz yükselişiyle ilgili haber bombardımanına tutuluyoruz. Her gün yeni bir atılım, yeni bir ürün veya akıl almaz bir yatırım haberiyle karşılaşıyoruz. Ancak bu teknoloji devriminin en şaşırtıcı ve en önemli detayları genellikle halka açık manşetlerde değil, teknoloji devlerinin yoğun ve karmaşık finansal raporlama toplantılarında gizleniyor.

Bu toplantılar, şirketlerin geleceğe yönelik gerçek stratejilerini, önceliklerini ve vizyonlarını ortaya koydukları yerdir. Bu makalenin amacı da tam olarak bu: Microsoft’un son finansal raporlama toplantısından en etkili ve ezber bozan çıkarımları damıtarak, yapay zeka hedeflerinin arkasındaki gerçek ölçeği ve stratejiyi gözler önüne sermek.

Çıkarım 1: Microsoft, Windows’tan Daha Hızlı Bir Yapay Zeka İmparatorluğu Kurdu

Microsoft denince akla Windows ve Office gibi on yıllardır var olan efsanevi ürünler gelir. Ancak şirket, yeni yapay zeka işini bu mirasın çok daha kısa bir süresinde devasa bir ölçeğe ulaştırdı. Bu rakamın ardındaki hikaye ise çok daha derin. Microsoft Cloud, ilk kez tek bir çeyrekte 50 milyar dolar geliri aştı.

CEO Satya Nadella’nın bu durumu özetleyen güçlü sözleri, stratejinin merkezini ortaya koyuyor:

“Aslında, bu işin daha çok başında olmamıza rağmen, inşa etmesi on yıllar süren en büyük markalarımızdan bazılarından daha büyük bir yapay zeka işi kurduk.”

Bu baş döndürücü büyüme, Microsoft’un yapay zekayı sadece yeni bir ürün hattı olarak değil, şirketin tüm geleceğini üzerine inşa ettiği yeni bir temel olarak gördüğünü kanıtlıyor.

Çıkarım 2: Uygulamaları Unutun, Gelecek “Agent’larda”

Satya Nadella’ya göre, “uygulamaların” yerini “agent’ların” (temsilcilerin/ajanların) aldığı temel bir platform değişimine tanıklık ediyoruz. Peki bu ne anlama geliyor? Basitçe ifade etmek gerekirse, yazılım artık manuel olarak yönettiğiniz bir araç olmaktan çıkıp, görevleri delege ettiğiniz akıllı bir asistana dönüşüyor.

Nadella’nın bahsettiği bu “agent’lar”, teorik bir konseptten ibaret değil. Alaska Havayolları’nın doğal dilde uçuş araması oluşturması veya BMW’nin tasarım döngülerini hızlandırması gibi somut örneklerle şimdiden iş dünyasını dönüştürüyor. Nadella, tıpkı internetin ve mobilin yazılımı yeniden yazdığı gibi, yapay zekanın da bunu tekrar yaptığını ve bu yeni dünyanın temel yapı taşının “agent’lar” olduğunu vurguluyor. Microsoft’un bu yeni düzene cevabı ise “Agent 365” platformunu oluşturmak. Bu stratejik hamle, şirketlerin bu yeni agent’ları da mevcut yazılım ve kimlik sistemleri gibi yönetmelerine, güvenliklerini sağlamalarına ve denetlemelerine olanak tanıyan bir kontrol merkezi sunuyor.

Çıkarım 3: Gerçek Yapay Zeka Yarışı “Watt Başına Dolar Başına Token” ile Ölçülüyor

Yapay zeka yarışı, yazılımın ötesinde, fiziksel altyapı ve verimlilik üzerine kurulu bir savaş. Burada asıl dikkat çeken nokta, Microsoft’un bu alanda optimize ettiği temel metrik: “watt başına dolar başına token”. Bu, en basit anlatımıyla, en düşük maliyet ve enerji tüketimiyle (watt ve dolar) en yüksek yapay zeka işlem gücünü (token) elde etme hedefidir.

Bu yarışı kazanmak için Microsoft, kendi özel işlemcilerini tasarlıyor. Maya 200 yapay zeka hızlandırıcısı, en yeni nesil donanımlara kıyasla toplam sahip olma maliyetinde %30’dan fazla bir iyileşme sağlıyor. Bu stratejinin diğer bir ayağı ise, bulut tabanlı iş yükleri için tasarlanan ve bir önceki nesle göre %50’den fazla performans artışı sağlayan Cobalt 200 işlemcisidir. Bu, Microsoft’un yapay zeka yarışını sadece GPU’larla değil, tüm işlemci mimarisini optimize ederek kazanmaya çalıştığını gösteriyor. Bu yeni, hiper-verimli altyapının bir diğer örneği ise veri merkezlerini birbirine bağlayan “yapay zeka süper fabrikası” konseptidir.

Çıkarım 4: Yapay Zekaya Yapılan Harcamaların Tamamı Bulut Müşterileri İçin Değil

İşte en şaşırtıcı bilgilerden biri: Microsoft’un yapay zeka donanımlarına (GPU’lar gibi) yaptığı devasa yatırımın tamamı hemen Azure bulut kapasitesi olarak satışa sunulmuyor. Şirketin oldukça bilinçli bir stratejik önceliklendirme planı var.

Yeni gelen kapasite, ilk olarak Microsoft’un kendi ürünleri olan M365 Copilot ve GitHub Copilot gibi hizmetlere ve kendi iç Ar-Ge çalışmalarına ayrılıyor. Geriye kalan kapasite ise Azure müşterilerine sunuluyor. Bir yönetici, soru-cevap bölümünde bu stratejiyi şöyle özetliyor: Microsoft’un hedefi sadece tek bir iş kolunu (Azure) maksimize etmek değil, tüm yüksek değerli yapay zeka hizmetlerinde büyümeyi tetikleyerek “en iyi müşteri yaşam boyu değeri portföyünü” oluşturmak. Bu durum, Microsoft’un yapay zeka pazarını sadece altyapı sağlayıcısı olarak değil, aynı zamanda en büyük ve en kârlı son kullanıcı uygulamalarının da sahibi olarak domine etme niyetini ortaya koyuyor.

Çıkarım 5: Yapay Zekada Yeni Kurumsal Kale: “Egemenlik”

Yapay zekayı benimseyen işletmeler için en önemli endişelerden biri “egemenlik” (sovereignty). Bu kavram, verileri belirli bir ülkede tutmaktan (veri yerelliği) çok daha fazlasını ifade ediyor. En kritik yönü, bir şirketin kendine özgü, “zımni bilgisini” (tacit knowledge) doğrudan yapay zeka modelinin ağırlıklarına işleyerek onu korunan bir fikri mülkiyete dönüştürmektir.

Satya Nadella, bu konunun önemini vurgulayan şu çarpıcı ifadeyi kullanıyor:

“Yapay zeka GSYİH’mize daha geniş bir şekilde yayıldıkça ve her firma kurumsal değerini korumak zorunda kaldıkça, bu muhtemelen firmalar için en önemli egemenlik meselesi haline gelecektir.”

Bu trendin kanıtı olarak, Mistral ve Cohere gibi bölgeye özgü modellere olan artan talep gösterilebilir. Şirketler artık sadece genel amaçlı modelleri değil, kendi benzersiz bilgilerini ve süreçlerini yansıtan, kendilerine ait modelleri oluşturmak istiyor. Bu, yapay zekanın geleceğinde en büyük değerin, genel modellerden ziyade her şirketin kendi benzersiz bilgisiyle oluşturduğu özel ve korunaklı zekada yatacağını gösteriyor.

Sonuç: Asıl İş Şimdi Başlıyor

Microsoft’un finansal raporlama toplantısı, manşetlerin ardında derin ve çok katmanlı bir yapay zeka stratejisi olduğunu gözler önüne seriyor. Bu strateji; altyapı verimliliği, “agent’lar” adı verilen yeni bir yazılım paradigması ve müşterileri kendi benzersiz zekalarını inşa etmeleri için güçlendirme üzerine kurulu.

Yapay zeka her sektörü yeniden şekillendirmeye başlarken, şu soruyu düşünmekte fayda var: Sizin kendi işinizde veya şirketinizde akıllı bir “agent’a” dönüştürülmeyi bekleyen en değerli “zımni bilgi” nedir?

Microsoft 2026 Mali Yılı İkinci Çeyrek Sonuçları: Yapay Zeka Genişlemesi ve Bulut Büyümesi Üzerine Brifing

Yönetici Özeti

Microsoft, 2026 mali yılının ikinci çeyreğinde, yapay zeka (AI) yeteneklerine yönelik artan talebin ve bulut hizmetlerindeki güçlü büyümenin etkisiyle rekor finansal sonuçlar elde etti. Microsoft Cloud geliri ilk kez 50 milyar doları aşarken, toplam gelir %17 artışla 81,3 milyar dolara ulaştı. CEO Satya Nadella, şirketin AI’ın yayılımının henüz ilk aşamalarında olduğunu ve bunun teknoloji yığınının her katmanında önemli bir büyüme potansiyeli yarattığını vurguladı.

Şirketin AI stratejisi üç temel katman üzerine inşa edilmiştir: (1) Bulut ve “Token Fabrikası”, AI iş yükleri için optimize edilmiş, özel silikonlar (Maia 200) ve küresel veri merkezleri dahil olmak üzere temel altyapıyı kapsar; (2) Agent Platformu, müşterilerin Foundry ve Fabric gibi hizmetler üzerinden kendi akıllı “ajanlarını” oluşturup yönetmelerini sağlayan yeni bir uygulama modeli sunar; ve (3) Yüksek Değerli Agent Deneyimleri, Microsoft 365 Copilot, GitHub Copilot ve Security Copilot gibi son kullanıcıya yönelik ürünleri içerir.

Bu çeyrekte, Microsoft 365 Copilot koltuk satışları yıllık %160 artarak 15 milyon ücretli koltuğa ulaştı ve GitHub Copilot’un ücretli abone sayısı 4,7 milyona yükseldi. Azure, talebin arzı aşmaya devam etmesiyle %39’luk güçlü bir büyüme sergiledi. Bu talebi karşılamak için yapılan rekor düzeydeki sermaye harcamaları (CapEx), şirketin yalnızca Azure’u değil, aynı zamanda tüm AI ürün portföyünün uzun vadeli büyümesini destekleme taahhüdünü göstermektedir.

——————————————————————————–

Temel Finansal Göstergeler (Q2 2026)

Microsoft’un ikinci çeyrek performansı, şirketin temel büyüme alanlarındaki ivmesini ve operasyonel verimliliğini yansıtmaktadır.

Önemli Notlar:

• Ticari Anlaşmalar ve RPO: Ticari anlaşmalardaki olağanüstü artış, OpenAI ve Anthropic’in çok yıllı talep ihtiyaçlarını yansıtan büyük Azure taahhütlerinden kaynaklanmaktadır. Bu durum, RPO (gelecekteki gelir taahhütleri) bakiyesini de önemli ölçüde artırmıştır.
• Sermaye Harcamaları (CapEx): 37,5 milyar dolarlık sermaye harcamasının yaklaşık üçte ikisi, artan AI talebini karşılamak için öncelikli olarak GPU ve CPU’lar gibi kısa ömürlü varlıklara yönlendirilmiştir.

——————————————————————————–

Satya Nadella’nın Üç Katmanlı Yapay Zeka Stratejisi

CEO Satya Nadella, Microsoft’un AI pazarındaki fırsatı nasıl değerlendirdiğini üç katmanlı bir yapı üzerinden açıkladı. Bu yapı, altyapıdan son kullanıcı deneyimlerine kadar tüm teknoloji yığınını kapsamaktadır.

Katman 1: Bulut ve “Token Fabrikası” (Altyapı Yatırımları)

Bu katman, büyük ölçekli ve dağıtık AI iş yüklerini desteklemek için tasarlanmış temel altyapıyı ifade eder.

• Temel Metrik: Şirketin optimize ettiği anahtar metrik, “watt başına dolar başına token” olarak tanımlanmıştır. Bu metrik, verimliliği en üst düzeye çıkarmayı ve toplam sahip olma maliyetini (TCO) düşürmeyi hedefler.
• Altyapı Gelişmeleri:
  • AI Süper Fabrikası: Atlanta ve Wisconsin’deki Fairwater veri merkezleri, türünün ilk örneği olan bir AI WAN (Geniş Alan Ağı) ile birbirine bağlanarak bir “AI süper fabrikası” oluşturuldu. Bu merkezler, sıvı soğutma sistemleri sayesinde daha yüksek GPU yoğunluklarına izin vererek performansı artırmaktadır.
  • Kapasite Artışı: Sadece bu çeyrekte yaklaşık bir gigawatt toplam kapasite eklendi.
• Özel Silikon Stratejisi:
  • Maia 200: Microsoft’un kendi AI hızlandırıcısı olan Maia 200 devreye alındı. Bu çip, filodaki en yeni nesil donanıma kıyasla %30’dan fazla TCO iyileştirmesi ve FP4 hassasiyetinde 10’dan fazla petaflop performans sunmaktadır.
  • Cobalt 200: Bulut tabanlı iş yükleri için tasarlanan Cobalt 200 CPU, Microsoft’un ilk özel işlemcisine göre %50’den fazla performans artışı sağlamaktadır.
  • Çeşitlilik: Microsoft, en iyi filo performansını ve maliyetini sağlamak için NVIDIA ve AMD ile olan ortaklıklarını kendi özel silikonlarıyla birleştirmektedir.
• Egemenlik (Sovereignty): Müşterilerin veri egemenliği taleplerini karşılamak amacıyla bu çeyrekte yedi ülkede yeni veri merkezi yatırımları duyuruldu.

Katman 2: Agent Platformu (Yeni Uygulama Modeli)

Nadella’ya göre, “ajanlar yeni uygulamalardır” ve Microsoft, müşterilerin bu yeni nesil uygulamaları oluşturması, dağıtması ve yönetmesi için kapsamlı bir platform sunmaktadır.

• Platform Bileşenleri:
  • Model Kataloğu: GPT-5-2 ve CLOD-4-5 gibi en yeni modellerin yanı sıra, Mistral ve Cohere gibi egemenlik odaklı bölgesel modelleri de içeren, sektördeki en geniş model seçeneği sunulmaktadır.
  • Orkestrasyon ve Veri: Foundry, ajanların orkestrasyonunu sağlarken, Fabric operasyonel, gerçek zamanlı ve analitik verileri bir araya getirir.
• Önemli Büyüme Metrikleri:
  • Fabric: Yıllık gelir oranı 2 milyar doları aştı ve 31.000’den fazla müşteriye ulaştı. Yıllık gelir büyümesi %60 olarak gerçekleşti.
  • Foundry: Üzerinde çeyrek başına 1 milyon dolardan fazla harcama yapan müşteri sayısı yaklaşık %80 arttı.
• Yönetim ve Güvenlik: Yeni tanıtılan Agent 365, kuruluşların mevcut yönetişim, kimlik ve güvenlik kontrollerini hem Microsoft bulutunda hem de diğer bulutlarda oluşturulan ajanlara genişletmelerini sağlayan bir kontrol düzlemi sunar.
• Müşteri Örnekleri: Alaska Airlines (doğal dilde uçuş araması), BMW (tasarım döngülerini hızlandırma) ve Land O’Lakes (hassas tarım) gibi şirketler, kendi ajan sistemlerini oluşturmak için bu platformu kullanmaktadır.

Katman 3: Yüksek Değerli Agent Deneyimleri (Copilot Ailesi)

Bu katman, Microsoft’un belirli alanlarda “makro delegasyon ve mikro yönlendirme çağına” öncülük eden birinci taraf Copilot ürünlerini içerir.

• Microsoft 365 Copilot:
  • WorkIQ: Microsoft 365 altındaki verileri kullanarak her kuruluş için değerli ve durum bilgisi olan bir ajan oluşturur. Bu, kişiler, rolleri, iletişimleri ve geçmişleri üzerinde akıl yürütme yeteneği sunar.
  • Büyüme: Rekor koltuk ekleme çeyreği yaşandı ve yıllık %160’tan fazla artışla 15 milyon ücretli koltuğa ulaşıldı. Günlük aktif kullanıcı sayısı yıllık 10 kat arttı.
  • Büyük Ölçekli Dağıtımlar: Publicis (95.000 koltuk), Pfizer, ING ve NASA gibi kuruluşlar 35.000’den fazla koltuk satın aldı.
• GitHub Copilot:
  • Aboneler: Ücretli abone sayısı yıllık %75 artışla 4,7 milyona ulaştı. Siemens, 30.000’den fazla geliştiricisi için platformu benimsedi.
  • Yeni Yetenekler: GitHub Agent HQ, kodlama ajanları için bir düzenleme katmanı sunarken, GitHub Copilot SDK geliştiricilerin Copilot çalışma zamanını kendi uygulamalarına gömmelerine olanak tanır.
• Security Copilot: Defender, Entra, Intune ve Purview genelinde bir düzine yeni ve güncellenmiş güvenlik ajanı eklendi. Bu yetenekler tüm E5 müşterilerine sunulmaktadır.
• Sektörel Çözümler:
  • Sağlık: Dragon Co-Pilot, 100.000’den fazla sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından kullanılıyor ve bu çeyrekte 21 milyon hasta görüşmesini belgeledi.
  • Bilim ve Mühendislik: Microsoft Discovery, Ar-Ge süreçlerini uçtan uca yönetmek için özel ajanlar kullanır.

——————————————————————————–

Segment Bazında Performans

——————————————————————————–

Geleceğe Bakış ve Yatırımcı Endişeleri (Q&A Analizi)

Q3 2026 ve Yıl Sonu Beklentileri

• Toplam Gelir: Q3 için 80,65 ila 81,75 milyar dolar arasında beklenmektedir.
• Azure Büyümesi: Q3 için sabit kurla %37 ila %38 arasında büyüme öngörülmektedir.
• Sermaye Harcamaları: Bir önceki çeyreğe göre sıralı olarak azalması beklenmektedir.
• Faaliyet Marjları: 2026 mali yılı için faaliyet marjlarının hafifçe artması beklenmektedir.

Yatırımcıların Temel Soru ve Endişeleri

Kazanç görüşmesinin soru-cevap bölümünde, yatırımcıların temel endişeleri ve Microsoft yöneticilerinin yanıtları öne çıktı:

• Sermaye Harcamalarının (CapEx) Geri Dönüşü (ROI):
  • Endişe: Yüksek sermaye harcamalarına rağmen Azure büyümesinin beklentilerin bir miktar altında kalması, yatırımın geri dönüşü hakkında soru işaretleri yaratıyor.
  • Yanıt: Yönetim, sermaye harcamalarının sadece Azure’a değil, aynı zamanda M365 Copilot, GitHub Copilot ve Ar-Ge gibi birden fazla yüksek değerli alana tahsis edildiğini belirtti. Amaç, tek bir işi maksimize etmek yerine, tüm portföy için en iyi uzun vadeli yaşam boyu değeri (LTV) oluşturmaktır.
• Sermaye Harcamalarının Kullanım Ömrü ve RPO:
  • Endişe: Sunucuların 6 yıllık muhasebe ömrüne karşılık, ortalama RPO süresinin 2,5 yıl olması, varlıkların kullanım ömrü boyunca yeterli gelir elde edilip edilemeyeceği konusunda endişe yaratıyor.
  • Yanıt: Microsoft, satın alınan GPU kapasitesinin büyük bir kısmının, kullanım ömrünün tamamı için (özellikle OpenAI gibi büyük müşterilerle) zaten sözleşmeye bağlandığını açıkladı. Bu durum, riski önemli ölçüde azaltmaktadır. Ayrıca, donanım eskidikçe yazılım optimizasyonları sayesinde verimlilik ve marjlar artmaktadır.
• OpenAI’ye Olan Bağımlılık:
  • Endişe: Kalan Performans Yükümlülüğü’nün (RPO) %45’inin tek bir müşteri olan OpenAI’den gelmesi.
  • Yanıt: Yönetim, RPO’nun geri kalan %55’lik kısmının (yaklaşık 350 milyar dolar) coğrafyalar, sektörler ve çözümler arasında son derece çeşitlendiğini ve %28’lik güçlü bir büyüme gösterdiğini vurguladı. OpenAI ortaklığının ise Microsoft’u yeniliğin ön saflarında tutan stratejik bir ilişki olduğu belirtildi.
• Özel Silikon Stratejisi (Maia 200):
  • Soru: Özel silikon üretiminin Microsoft için ne kadar temel bir yetkinlik haline geleceği.
  • Yanıt: Şirket, bu alanda uzun süredir çalıştığını ve Maia 200 ile kaydedilen ilerlemeden memnun olduğunu belirtti. Temel strateji, herhangi bir tek teknolojiye kilitlenmek yerine, NVIDIA, AMD ve kendi özel silikonlarını içeren çeşitli bir filoya sahip olmaktır. Bu çeşitlilik, Microsoft’un her zaman en iyi toplam sahip olma maliyetine (TCO) erişmesini ve rekabet avantajını sürdürmesini sağlamaktadır.