Türk Traktör’ün 2025 Karnesi: Enflasyon Muhasebesi ve Rakamların Ardındaki 5 Çarpıcı Gerçek

Teknik Not: Bu belgedeki tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla geçerli olan “satın alma gücü” esasına (TMS 29 Enflasyon Muhasebesi düzeltmesi) göre ifade edilmiştir.

1. Giriş: Tarımın Devinde Değişim Rüzgarları

1954 yılından bu yana Türk tarımının mekanizasyonunda amiral gemisi rolünü üstlenen Türk Traktör, 2025 yılını ekonomik konjonktürün en türbülanslı dönemlerinden birini yöneterek kapattı. TMS 29 (Enflasyon Muhasebesi) standartlarının tam set uygulanmasıyla birlikte, finansal tablolar artık sadece geçmişin kaydını tutmuyor; paranın eriyen satın alma gücü karşısında şirketin gerçek kas gücünü de ortaya koyuyor. Koç Holding ve CNH Industrial ortaklığındaki bu devin 2025 sonuçları, “kâr” kavramının enflasyonist bir evrende nasıl yeniden tanımlandığını gösteren stratejik bir vaka analizi niteliğinde.

2. Karlılık Marjlarındaki Daralma: Operasyonel Maliyetlerin Baskısı

Şirketin net dönem kârı, 2024 yılındaki 7.513.902.623 TL seviyesinden 2025 yılında 454.804.634 TL’ye gerileyerek sert bir daralma sinyali verdi. Ancak asıl hikâye kârın miktarından ziyade, bu düşüşün kaynağında gizli. Hasılat, pazar dinamiklerindeki değişimle birlikte 87.657.886.187 TL’den 53.837.290.099 TL’ye (~%38,6) gerilerken; Brüt Kârın 16,9 milyar TL’den 7,4 milyar TL seviyesine inmesi, artan maliyetlerin satış fiyatlarına tam yansıtılamadığını gösteriyor.

Karlılık üzerindeki en dramatik baskı ise finansman tarafında yaşandı. Kısa vadeli banka kredilerinin 8,4 milyar TL’den 10.643.040.031 TL’ye yükselmesi, yüksek faiz ortamıyla birleşince finansman giderlerini 6.581.615.308 TL’ye taşıdı. Bu tablo, operasyonel verimlilik odağının neden zorunluluk haline geldiğini kanıtlıyor.

3. Operasyonel Verimlilik Odağı: “Organizasyonel Sadeleşme”

Türk Traktör, 2025 yılını pasif bir bekleyişle değil, “organizasyonel sadeleşme” hamlesiyle yönetti. Şirket, stok yönetiminde çevik bir refleks göstererek stok seviyesini 12.753.536.458 TL’den 9.446.149.900 TL’ye indirdi. Bu nakit döngüsü yönetimi, personel yapısındaki stratejik değişimle de desteklendi.

2024 sonunda 2.571 olan toplam personel sayısı, 2025 sonunda 2.120’ye (2.116 daimi, 4 geçici) çekildi. Burada dikkat çekici olan nokta; dönem içi ortalama personel sayısının 2.361 olmasına rağmen yılın 2.120 ile kapatılmasıdır. Bu veri, yalınlaşma ve verimlilik odaklı dönüşümün özellikle 2025’in ikinci yarısında ivme kazandığını gösteren bir analist detayıdır.

4. Enflasyondan Korunma Kalkanı: Parasal Pozisyon Kazancı

Yüksek enflasyon, parasal yükümlülüğü parasal varlığından fazla olan şirketlere “kağıt üzerinde” bir koruma sağlar. Türk Traktör, 2025 yılında tam olarak bu mekanizmayı kullanarak 2.629.347.229 TL tutarında “Net Parasal Pozisyon Kazancı” elde etti. 2024 yılında 1.223.785.547 TL olan bu rakamın iki katına çıkması, enflasyonun bilançoyu yeniden şekillendirme hızını gösteriyor. Eğer bu parasal pozisyon kalkanı olmasaydı, şirketin 454,8 milyon TL’lik net kârı bugün çok daha farklı ve riskli bir noktada tartışılıyor olacaktı.

5. Geleceğe Yatırım: 20 Yıllık GES Vizyonu ve Teşvikler

Mevcut karlılıktaki sıkışmaya rağmen Türk Traktör, Ar-Ge harcamalarını 761.142.549 TL seviyesinde (geçen yılın reel değerinin üzerinde) tutarak inovasyon disiplininden kopmadı. Şirket, sürdürülebilir enerji maliyetleri için Ankara (525404 nolu teşvik), Adapazarı (542328 nolu teşvik) ve Sivas lokasyonlarını kapsayan toplam 5 yeni Güneş Enerjisi Santrali (GES) yatırımı başlattı. Bu varlıklara tanınan 20 yıllık ekonomik ömür, yönetimin uzun vadeli maliyet optimizasyonu vizyonunu teyit ediyor.

Stratejik Avantaj Şirketin sahip olduğu yatırım teşvikleri ve dâhilde işleme izin belgeleri, operasyonel maliyetleri aşağı çekmek adına şu kritik unsurları içermektedir:

• İthal makine ve ekipmanlarda %100 gümrük vergisi muafiyeti,
• Yatırım malları için KDV muafiyeti,
• Ar-Ge kanunu kapsamında %100 Kurumlar Vergisi ve Damga Vergisi istisnaları,
• Yatırıma katkı oranları nispetinde belirlenmiş indirimli kurumlar vergisi ve faiz desteği.

6. Temettü Sadakati: “Koç Temettü Geleneği” Zor Yılda Sahnede

Yatırımcı perspektifinden 2025 raporunun en çarpıcı verisi temettü ödemesidir. Net dönem kârının sadece 454,8 milyon TL olarak gerçekleştiği bir yılda şirket, ortaklarına tam 5.767.820.622 TL nakit temettü ödedi. Cari kârın yaklaşık 12,6 katı olan bu devasa ödeme, Özkaynaklar tablosunda yer alan 9.305.130.871 TL tutarındaki “Geçmiş Yıllar Karları” hesabından finanse edildi. Bu hamle, şirketin zorlu piyasa koşullarında dahi “Koç Holding Temettü Geleneği”ne olan bağlılığını ve nakit yaratma gücüne olan güvenini simgeliyor.

7. Sonuç: 2026’ya Bakış ve Kritik Soru

Türk Traktör’ün 2025 finansal sonuçları, büyümeden ziyade “dayanıklılık ve verimlilik” temalı bir dönemin belgesidir. Stokların eritilmesi, organizasyonun 2.120 kişiye kadar yalınlaştırılması ve enerji yatırımlarıyla maliyet yapısının kalıcı olarak iyileştirilmesi, şirketin 2026 ve sonrasına daha kaslı bir yapıyla girmesini hedefliyor.

Peki, enflasyonun finansal tabloları en baştan yazdığı ve satın alma gücü düzeltmelerinin nominal gerçekliği büktüğü bir dünyada, sadece ana kâr rakamına bakarak bir devin geleceğini okumak ne kadar mümkün? 2025 verileri bizlere gösteriyor ki; bazen “küçülen” bir bilanço, aslında çok daha “stratejik” bir geleceğin temelini atıyor olabilir.

Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. 2025 Yılı Finansal ve Operasyonel Bilgilendirme Belgesi

Yönetici Özeti

Bu belge, Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.’nin (Şirket) 1 Ocak – 31 Aralık 2025 hesap dönemine ait finansal tablolarını, operasyonel yapısını ve stratejik konumunu analiz etmektedir. 2025 yılı finansal sonuçları, Türkiye Muhasebe Standartları (TMS 29) uyarınca yüksek enflasyon muhasebesi düzeltmelerine tabi tutulmuş ve 31 Aralık 2025 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.

Şirketin 2025 yılı performansı, bir önceki yıla oranla hasılat ve net karda belirgin bir daralma göstermektedir. 2024 yılında 7,5 milyar TL seviyesinde gerçekleşen net dönem karı, 2025 yılında 454,8 milyon TL’ye gerilemiştir. Toplam hasılat ise 87,7 milyar TL’den 53,8 milyar TL’ye düşmüştür. Bu daralmaya rağmen şirket, net parasal pozisyon kazançları ve stratejik yatırım teşvikleri ile mali yapısını korumaya devam etmektedir.

——————————————————————————–

1. Kurumsal Organizasyon ve Faaliyet Alanı

1954 yılında kurulan Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş., Türkiye’nin tarım mekanizasyonu sektöründeki en köklü kuruluşlarından biridir.

• Ortaklık Yapısı ve Yönetim: Şirket, Koç Holding A.Ş. ve CNH Industrial Osterreich GmbH tarafından müşterek olarak yönetilmektedir. Hisselerinin %25’i Borsa İstanbul’da (BİST) işlem görmektedir.
• Faaliyet Konusu: Tarım traktörleri, biçerdöverler, iş makineleri ve diğer ziraat aletlerinin üretimi ve ticaretini kapsamaktadır.
• Markalar ve Distribütörlük: New Holland ve Case markalı iş makinelerinin ithalatı, satışı, pazarlaması ve satış sonrası hizmetleri için CNHI International SA ile distribütörlük sözleşmesi bulunmaktadır.
• Satış ve Dağıtım Ağı: 31 Aralık 2025 itibarıyla yurt sathına yayılmış 126 traktör satış bayisi, 142 yedek parça bayisi ve 32 iş makinesi satış bayisi ile hizmet verilmektedir.
• İnsan Kaynakları: 2025 yılı sonunda personel sayısı 2.120’dir. Dönem içi ortalama personel sayısı 2.361 olarak gerçekleşmiştir (2024 ortalaması: 2.833).

——————————————————————————–

2. Finansal Performans Analizi

Şirketin gelir tablosu verileri, reel satın alma gücü bazında 2024 yılına kıyasla operasyonel hacimde bir küçülmeye işaret etmektedir.

Temel Kar veya Zarar Göstergeleri (TL)

Dikkat Çeken Hususlar:

• Ar-Ge Yatırımları: Genel hasılat düşüşüne rağmen, Araştırma ve Geliştirme giderleri 689,2 milyon TL’den 761,1 milyon TL’ye yükselmiştir.
• Enflasyon Muhasebesi Etkisi: Şirket, parasal yükümlülüklerinin parasal varlıklarından yüksek olması nedeniyle 2,6 milyar TL tutarında net parasal pozisyon kazancı elde etmiştir.
• Finansman Giderleri: Finansman giderleri 4,5 milyar TL’den 6,5 milyar TL’ye yükselerek karlılık üzerinde baskı oluşturmuştur.

——————————————————————————–

3. Finansal Durum ve Varlık Yapısı

Şirketin toplam varlıkları 2025 yılı sonunda 39,6 milyar TL olarak kaydedilmiştir.

Varlık ve Kaynak Dağılımı (31 Aralık 2025)

• Dönen Varlıklar (22,7 Milyar TL): Nakit ve nakit benzerleri 6,7 milyar TL, stoklar ise 9,4 milyar TL seviyesindedir. Stoklarda 2024 yılına (12,7 milyar TL) göre belirgin bir azalış görülmektedir.
• Duran Varlıklar (16,8 Milyar TL): Maddi duran varlıklar 11,2 milyar TL, maddi olmayan duran varlıklar (özellikle Ar-Ge aktifleştirmeleri) 5,3 milyar TL tutarındadır.
• Kısa Vadeli Yükümlülükler (18,6 Milyar TL): Banka kredileri 10,6 milyar TL ile en büyük kalemi oluşturmaktadır. Ticari borçlar ise 4,8 milyar TL’dir.
• Özkaynaklar (16,7 Milyar TL): 100 milyon TL ödenmiş sermayeye ek olarak, 4,8 milyar TL kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler ve 9,3 milyar TL geçmiş yıllar karları mevcuttur.

——————————————————————————–

4. Nakit Akışı ve Temettü Politikası

2025 yılı içerisindeki nakit hareketleri şirketin yatırım ve finansman stratejilerini yansıtmaktadır.

• İşletme Faaliyetleri: İşletme faaliyetlerinden 6,2 milyar TL net nakit girişi sağlanmıştır.
• Yatırım Faaliyetleri: Maddi duran varlık alımları için 2,1 milyar TL, maddi olmayan duran varlıklar için 1,4 milyar TL nakit çıkışı gerçekleşmiştir.
• Temettü Ödemeleri: Şirket 2025 yılı içerisinde hissedarlarına toplam 5.767.820.622 TL nakit temettü ödemesi gerçekleştirmiştir.
• Finansman: Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri 17,2 milyar TL iken, borç geri ödemeleri 11,2 milyar TL olarak kaydedilmiştir.

——————————————————————————–

5. Teşvikler, Yardımlar ve Vergi Statüsü

Şirket, Ankara ve Adapazarı tesisleri ile Sivas’taki Güneş Enerjisi Santrali (GES) yatırımları kapsamında geniş kapsamlı devlet teşviklerinden yararlanmaktadır.

• Yatırım Teşvik Belgeleri: Modernizasyon ve komple yeni yatırım (GES) kapsamında toplam 7 adet aktif teşvik belgesi bulunmaktadır.
• Destek Unsurları:
  • İthal makine ve ekipmanlarda %100 gümrük vergisi muafiyeti.
  • Yatırım malları tedarikinde KDV muafiyeti.
  • Ar-Ge kanunu kapsamında %100 Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi istisnası.
  • İndirimli kurumlar vergisi ve faiz desteği.
• Ertelenmiş Vergi: Şirket, 818,1 milyon TL tutarında ertelenmiş vergi yükümlülüğü taşımaktadır.

——————————————————————————–

6. Önemli Muhasebe Notları ve Değerlendirmeler

• TMS 29 Uygulaması: Finansal tablolar, paranın 31 Aralık 2025 tarihindeki satın alma gücü cinsinden yeniden düzenlenmiştir. Düzeltme katsayısı olarak TÜİK tarafından yayınlanan TÜFE endeksi kullanılmıştır.
• Garanti Karşılıkları: Şirket, satılan ürünler için 2 yıllık yasal garanti taahhüdü vermekte ve geçmiş istatistiklere dayanarak garanti gider karşılığı ayırmaktadır.
• Alacak Tahsilatı: Yurt içi satışlarda “Doğrudan Borçlandırma Sistemi” (DBS) kullanılmakta olup, bankalar belirli limitler dahilinde ödeme garantisi sunmaktadır.
• Finansal Risk Yönetimi: Şirket, nakit akış riskinden korunma amacıyla türev araçlar kullanabilmektedir; ancak 2025 sonu itibarıyla nakit akış riskinden korunmaya ilişkin özkaynaklarda bekleyen bir bakiye bulunmamaktadır.