Bir Un Markasından Çok Daha Fazlası: Eksun Gıda’nın Raporlarından Çıkan 5 Şaşırtıcı Gerçek

Mutfaklarımızın vazgeçilmezi olan o tanıdık Sinangil un paketi, aslında devasa bir endüstriyel operasyonun, küresel bir stratejinin ve geleceğe dönük bir vizyonun sadece en görünen yüzü. Çoğumuz için basit bir gıda maddesi olan unun arkasında, tarladan sofraya uzanan karmaşık bir tedarik zinciri, milyonlarca liralık yatırımlar ve toplumsal sorunlara çözüm arayan bir anlayış yatıyor. Bir gıda şirketinin kamuya açık finansal ve faaliyet raporları, bir markanın ardındaki stratejiyi, karşılaştığı zorlukları ve gelecek planlarını şeffaf bir şekilde ortaya koyar. İşte Eksun Gıda’nın raporlarını incelediğimizde karşımıza çıkan ve bir un markasına bakış açınızı değiştirecek 5 şaşırtıcı gerçek.

1. Mutfaktaki Undan Küresel Pazarlara: Devasa Bir Operasyon

Evinizdeki bir paket unun, küresel pazarlara uzanan dev bir operasyonun parçası olduğunu hiç düşündünüz mü? Eksun Gıda’nın basit bir un paketinin arkasına gizlenen operasyonlarının ölçeği baş döndürücü. Tekirdağ ve Konya’daki üç fabrikasında yıllık yaklaşık 600.000 tonluk muazzam buğday kırma kapasitesiyle şirket, tam bir endüstriyel güç merkezi. Bu durum, İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) “2024 Yılı Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu” sıralamasında 287. sırada yer almasıyla da tescillenmiş durumda.

Bu endüstriyel güç, ülke sınırlarıyla da kısıtlı değil. Eksun Gıda, Uzakdoğu, Ortadoğu, Afrika ve Latin Amerika dahil 20’den fazla ülkeye ihracat yaparak önemli bir küresel varlık inşa etmiş. Şirketin 2025’in ilk dokuz ayında elde ettiği 1,3 milyar TL’lik ihracat cirosu, toplam satışlarının %16’sını oluşturarak bu küresel ayak izinin ne kadar sağlam olduğunu gösteriyor. Bu veriler, mutfaktaki o mütevazı un paketinin arkasında uluslararası limanlara, karmaşık lojistik ağlarına ve küresel ticari ilişkilere dayanan muazzam bir endüstriyel güç yattığını açıkça ortaya koyuyor.

2. Un Değirmeninden Ar-Ge Merkezine: İnovasyon ve Sosyal Sorumluluk

Eksun Gıda, geleneksel bir un üreticisi olmanın çok ötesine geçerek, inovasyonu ve toplumsal faydayı iş modelinin merkezine yerleştirmiş durumda. Bu yaklaşımın en somut kanıtı, 2020 yılında faaliyete geçen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı Ar-Ge merkezidir. Bugüne dek 28 projenin ele alınıp 24’ünün başarıyla tamamlandığı bu merkez, şirketin sadece üretim değil, aynı zamanda bilgi ve teknoloji ürettiğinin altını çiziyor. Bu inovasyon kültürünün en parlak çıktılarından biri ise glütensiz ürünler segmentindeki öncülüğü oldu. Türkiye’de ilk paketli glutensiz unu 2006 gibi erken bir tarihte üreten şirket, bugün “Sinangil Gluten Yok” markasıyla sadece un değil, ekmek ve atıştırmalık gibi tüketime hazır ürünlerle pazarın lideri konumunda.

Ancak şirketin stratejisi burada bitmiyor. Bu alandaki uzmanlığını toplumsal bir faydaya dönüştürerek zekice bir hamleyle markasını güçlendiriyor. Çölyak Vakfı’nın ana sponsoru olması ve “Çölyak ve Glütensiz Yaşam Zirvesi” düzenlemesi, sadece bir hayır işi değil, aynı zamanda kusursuz bir strateji. Bu adımlar, şirketin niş bir pazarda edindiği teknik uzmanlığı, güvenilir bir sosyal savunuculuk pozisyonuna taşıyor. Bu durum, marka sadakatini pekiştiren ve rakiplere karşı aşılması zor bir engel yaratan erdemli bir döngü oluşturuyor: ticari başarı, toplumsal bir soruna çözüm üretme misyonuyla birleşerek perçinleniyor.

3. Rüzgarla Dönen Değirmenler: Gıdada Yeşil Enerji Devrimi

Bir gıda şirketinin en şaşırtıcı yatırımlarından biri, şüphesiz yenilenebilir enerji alanında olabilir. Eksun Gıda, sürdürülebilirlik vizyonunu sadece bir söylemden ibaret bırakmayıp, üretim tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla İzmir’de toplam 18.900 kW gücünde rüzgar enerjisi santralleri (RES) kurmak için dev bir yatırım başlattı. Uluslararası bir türbin üreticisiyle sözleşme imzalanması, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı alınması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan yatırım teşvik belgelerinin temin edilmesi, projenin ne kadar ciddi ve planlı ilerlediğini gösteriyor.

Şirketin bu konudaki vizyonu faaliyet raporunda net bir şekilde özetleniyor:

Sağlıklı Gıda Sürdürülebilir Gelecek

Bu hamle, bir gıda üreticisinin karbon ayak izini azaltma ve enerji maliyetlerini kontrol altına alma konusundaki kararlılığını gösteriyor. Bu, sadece çevresel bir sorumluluk değil, aynı zamanda gelecekteki enerji krizlerine karşı şirketi daha dayanıklı hale getiren stratejik bir finansal hamledir.

4. Liderlikten Öteye: Tarladan Depoya Stratejik Hamleler

Sektör lideri olmak sadece en çok üretmek veya satmak anlamına gelmez. Gerçek liderlik, tedarik zincirinin her halkasına hakim olmaktan geçer. Eksun Gıda’nın 2024 yılında Babaeski Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş.’yi satın alması, tam olarak bu stratejinin bir yansımasıdır. Bu şirkete ait 34.500 ton kapasiteli lisanslı deponun 2025 yılında faaliyete geçmesi, basit bir depolama kapasitesi artışından çok daha fazlasını ifade ediyor.

Bu yatırım sayesinde şirket, en kritik hammaddesi olan buğdayı doğrudan depolama, piyasa dalgalanmalarından daha az etkilenme ve tedarik süreçlerini çok daha etkin yönetme imkanına kavuştu. Tarladan başlayan süreci, depolama ile güvence altına alan bu stratejik yatırım, Eksun Gıda’nın sektördeki lider konumunu sadece üretim gücüyle değil, aynı zamanda tedarik zinciri üzerindeki kontrolüyle de pekiştirdiğini gösteriyor. Bu, şirketi gelecekteki olası hammadde krizlerine karşı daha dayanıklı kılan bir sigortadır.

5. Rakamların Ardındaki Gerçek: Büyüme ve Zorlu Finansal Denge

Finansal tablolar, bir şirketin sağlığını anlamak için en önemli araçlardır, ancak rakamlar her zaman ilk bakışta göründüğü gibi yorumlanmamalıdır. Eksun Gıda’nın raporları da bu duruma iyi bir örnek. Şirket, 2025’in ilk dokuz ayında 8,2 milyar TL gibi oldukça etkileyici bir ciro elde ederek operasyonel gücünü ve pazar payını kanıtladı. Ancak aynı döneme ait gelir tablosunda 261,9 milyon TL net dönem zararı raporlandı.

İlk bakışta çelişkili görünen bu durum, aslında daha derin bir hikaye anlatıyor ve bir başarısızlık sinyali değil. Raporlar, bu sonucun arkasında iki ana faktör olduğunu işaret ediyor: Birincisi, TMS 29 standardı gereği yapılan yüksek enflasyon muhasebesi uygulamasının getirdiği teknik etkiler. İkincisi ve daha önemlisi, şirketin aynı dönemde yaptığı 378,1 milyon TL’lik devasa yatırım harcamaları. Enerji santralleri, kapasite artışları ve lisanslı depoculuk gibi geleceğe dönük bu büyük yatırımlar, kısa vadede kârlılığı baskılasa da, şirketin uzun vadeli büyüme potansiyelini ve dayanıklılığını artırıyor. Bu tablo, bir lider şirketin bugünün kârlılığı ile yarının büyümesi arasındaki hassas dengeyi nasıl yönetmek zorunda kaldığının somut bir kanıtıdır.

Sonuç

Eksun Gıda’nın raporları, rafta gördüğümüz bir un paketinin arkasında ne kadar çok katmanlı bir yapı olduğunu açıkça gösteriyor. Karşımızda sadece bir un üreticisi değil; inovasyon yapan, sürdürülebilirliğe yatırım yapan, toplumsal sorumluluk üstlenen ve tüm tedarik zincirini kontrol altına alarak geleceğe hazırlanan bir sanayi kuruluşu var. Raporlanan net zarar bir zayıflık işareti değil, aksine önceki bölümlerde anlatılan geleceğe dönük şirketi inşa etmenin, yani enerji bağımsızlığına ve tedarik zinciri hakimiyetine yapılan büyük yatırımların somut maliyetidir. Bu, bir gıda şirketinin nasıl bir teknoloji, enerji ve strateji şirketine dönüşebileceğinin etkileyici bir örneğidir.

Bir dahaki sefere raftan bir ürün alırken, sadece bir gıda maddesi mi göreceksiniz, yoksa arkasındaki karmaşık strateji, inovasyon ve vizyon ağını mı fark edeceksiniz?

Eksun Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2025 İlk Dokuz Aylık Durum Değerlendirmesi

Yönetici Özeti

Eksun Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Grup) 30 Eylül 2025 itibarıyla sona eren dokuz aylık dönemi, operasyonel verimlilik artışı ve stratejik yatırımlarla şekillenmiştir. TMS 29 enflasyon muhasebesi uygulanmış konsolide finansal tablolara göre, Grup 2025 yılının ilk dokuz ayında 8,2 milyar TL hasılat elde etmiştir. Bu dönemde brüt kâr, bir önceki yılın aynı dönemine göre %22 artarak 887 milyon TL’ye ulaşmış ve brüt kâr marjı %8,0’dan %10,9’a yükselmiştir. FAVÖK (esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler dahil), önceki yılın aynı dönemindeki -112 milyon TL zarardan 205 milyon TL kâra dönerek önemli bir iyileşme göstermiştir. Dönem net zararı ise 613 milyon TL’den 262 milyon TL’ye gerilemiştir.

30 Eylül 2025 itibarıyla şirketin toplam varlıkları 5,9 milyar TL, özkaynakları ise 2,3 milyar TL seviyesindedir. Duran varlıklardaki %28’lik artış, şirketin yenilenebilir enerji, lisanslı depoculuk ve kapasite artırımı alanlarındaki stratejik yatırımlarını yansıtmaktadır. Bu dönemde gerçekleştirilen önemli yatırımlar arasında, 34.500 ton kapasiteli Babaeski Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş.’nin faaliyete geçmesi, Konya’daki un silosu yatırımının tamamlanarak kapasitenin 4.700 tona çıkarılması ve İzmir’de kurulacak toplam 18.900 kW gücündeki rüzgar enerjisi santralleri için türbin sözleşmesinin imzalanması, ÇED olumlu kararının ve yatırım teşvik belgelerinin alınması bulunmaktadır.

Türkiye’nin lider un üreticilerinden olan Eksun Gıda, yaklaşık 600.000 ton/yıl buğday kırma kapasitesiyle faaliyet göstermekte ve Sinangil, Gluten Yok gibi markalarıyla hem endüstriyel hem de perakende pazarda güçlü bir konumdadır. Şirket, 20’den fazla ülkeye ihracat yapmakta ve 2024 yılı ISO 500 listesinde 287. sırada yer almaktadır. JCR Avrasya tarafından şirketin Uzun Vadeli Ulusal Kredi Rating Notu, “yatırım yapılabilir” seviyeyi ifade eden “BBB+ (tr)” olarak revize edilmiştir. Bu gelişmeler, Eksun Gıda’nın zorlu piyasa koşullarına rağmen operasyonel kârlılığını artırma ve uzun vadeli büyüme hedeflerine yönelik kararlı adımlar attığını göstermektedir.

——————————————————————————–

1. Şirket Profili ve Operasyonel Faaliyetler

1996 yılında Tekirdağ’da kurulan Eksun Gıda, Türkiye’nin lider un üreticileri arasında yer almaktadır. Şirketin ana faaliyet konusu; her türlü un ve unlu mamuller, katkılı unlar, premiksler, nişasta ve pastacılık mamullerinin imalatı, alım satımı, ithalatı ve ihracatıdır.

1.1. Üretim Tesisleri ve Kapasite

Eksun Gıda, ikisi Tekirdağ’da, biri Konya’da olmak üzere toplam üç tesiste üretim yapmaktadır. Tesisler, hammaddeye ve pazara yakınlık açısından stratejik konumlara sahiptir. Şirketin toplam buğday işleme kapasitesi yaklaşık 600.000 ton/yıl‘dır.

1.2. Markalar ve Satış Kanalları

Eksun Gıda, farklı pazar segmentlerine yönelik geniş bir ürün portföyü sunmaktadır.

• Endüstriyel Ürünler: Sinangil Profesyonel markası altında Ekmeklik, Tam Buğday, Bisküvilik, Pidelik Atbazar gibi 200’den fazla ürün çeşidi sunulmaktadır.
• Perakende Ürünler: Sinangil ve Gluten Yok markaları altında ulusal zincir marketlerde ve geleneksel kanallarda yer almaktadır.

Şirketin satışları üç ana kanal üzerinden gerçekleşmektedir:

1.3. Sektördeki Konumu ve Sertifikalar

Eksun Gıda, sektördeki lider konumunu aldığı ödüller ve sertifikalarla pekiştirmektedir.

• Sıralamalar: İstanbul Sanayi Odası’nın “2024 Yılı Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu” listesinde 287. sırada yer almıştır. Aynı yıl Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) “İlk 1000 İhracatçı” listesine girmiştir.
• Kalite Belgeleri: TSE-ISO 22000, TSE-ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, BRCGS ve Gimdes helal belgelerine sahiptir.

2. 2025 Yılı İlk Dokuz Aylık Finansal Performans Analizi

Şirketin finansal tabloları, SPK düzenlemeleri uyarınca TMS 29 “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” standardına göre hazırlanmış ve tutarlar 30 Eylül 2025 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.

2.1. Konsolide Gelir Tablosu Analizi

2025 yılının ilk dokuz ayında hasılatta yaşanan düşüşe rağmen, maliyet yönetimindeki etkinlik sayesinde brüt ve operasyonel kârlılıkta önemli bir iyileşme sağlanmıştır.

2.2. Konsolide Finansal Durum Tablosu (Bilanço) Analizi

30 Eylül 2025 itibarıyla bilançoda, duran varlıklardaki artış dikkat çekerken, dönen varlıklar ve özkaynaklarda bir miktar gerileme görülmektedir.

2.3. Konsolide Nakit Akış Tablosu Analizi

İşletme faaliyetlerinden elde edilen nakit akışları, önceki yılın aynı dönemindeki negatif seyrin aksine pozitife dönmüştür. Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit çıkışları ise şirketin büyüme odaklı stratejisini teyit etmektedir.

3. Stratejik Gelişmeler ve Yatırımlar

Eksun Gıda, 2025 yılının ilk dokuz ayında büyüme stratejisi doğrultusunda yaklaşık 378,1 milyon TL yatırım harcaması gerçekleştirmiştir.

3.1. Yenilenebilir Enerji Yatırımları

Şirket, sürdürülebilirlik vizyonu kapsamında üretim tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamak üzere önemli adımlar atmıştır:

• Proje: İzmir’in Bergama ilçesinde toplam 18.900 kW güce sahip rüzgar enerjisi santralleri (RES) kurulması planlanmaktadır.
• Sözleşme: Türbin yatırımları için Nordex Energy SE & Co. KG firması ile 14.142.000 Euro bedelli bir sözleşme imzalanmıştır.
• Onaylar: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı verilmiştir.
• Teşvikler: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan “EKSUN-2” (11.900 kW) ve “EKSUN-3” (7.000 kW) projeleri için toplam 673,7 milyon TL‘lik sabit yatırım tutarını kapsayan yatırım teşvik belgeleri alınmıştır.

3.2. Lisanslı Depoculuk Faaliyetleri

• Satın Alma: 26 Mart 2024’te Babaeski Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş.’nin %100 hissesi satın alınmıştır.
• Faaliyete Geçiş: Şirket, Haziran 2025’te T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilerek 34.500 ton kapasite ile lisanslı depoculuk faaliyetlerine başlamıştır. Bu yatırım, şirketin tedarik zincirindeki konumunu güçlendirmektedir.

3.3. Kapasite Artışı ve Ar-Ge

• Konya Silo Yatırımı: 2023’te başlatılan Konya fabrikasındaki un silosu yatırım süreci 2025’te tamamlanmış ve toplam un silosu stok kapasitesi 4.700 tona yükseltilmiştir. Yatırımın maliyeti yaklaşık 40 milyon TL’dir.
• Ar-Ge Merkezi: 2020 yılında kurulan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı Ar-Ge merkezi, bugüne kadar 24 projeyi tamamlamış olup, 4 proje üzerinde çalışmalarına devam etmektedir. Merkez, glutensiz ürünler, yeni un çeşitleri ve buğday paçal optimizasyonu gibi yenilikçi projelere odaklanmaktadır.

4. Sermaye ve Ortaklık Yapısı

• Çıkarılmış Sermaye: 9 Mayıs 2024 tarihli bedelsiz artışla şirketin çıkarılmış sermayesi 600.000.000 TL‘ye yükseltilmiştir.
• Hisse Bilgileri: Paylar, 24 Mart 2023 tarihinden itibaren Borsa İstanbul’da “EKSUN” koduyla işlem görmektedir. 30 Eylül 2025 itibarıyla halka açıklık oranı %27,26‘dır.
• Pay Geri Alım: 2023 yılında tamamlanan geri alım programı kapsamında alınan ve sermayenin %1,419’una tekabül eden paylar halen şirket bünyesindedir.

30 Eylül 2025 itibarıyla ortaklık ve oy hakkı yapısı aşağıdaki gibidir:

5. Kurumsal Yönetim ve Riskler

• Yönetim Kurulu: Şirket, 3’ü bağımsız olmak üzere toplam 7 üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından yönetilmektedir. Yönetim Kurulu bünyesinde Denetim, Riskin Erken Saptanması ve Kurumsal Yönetim komiteleri etkin bir şekilde faaliyet göstermektedir.
• Kredi Notu: 24 Ekim 2025 tarihinde JCR Avrasya Derecelendirme A.Ş., şirketin Uzun Vadeli Ulusal Kurum Kredi Rating Notunu “BBB+ (tr)” seviyesine revize etmiş, görünümünü “Stabil” olarak belirlemiştir. Bu not, “iyi kredi kalitesine sahip, yatırım yapılabilir” kategorisini ifade etmektedir.
• Risk Yönetimi: Şirket; kredi, likidite ve kur risklerini etkin bir şekilde yönetmektedir. Özellikle kur riski, ihracat gelirlerinin yarattığı doğal hedge mekanizması sayesinde sınırlandırılmaktadır.

6. Sektörel Değerlendirme ve Sürdürülebilirlik

6.1. Sektörel Gelişmeler

2025 hasat döneminde, TÜİK’in buğday üretimi tahminini 19,6 milyon tondan 17,9 milyon tona düşürmesiyle rekolte beklentilerin altında kalmıştır. Buna rağmen şirket, başarılı bir tedarik dönemi geçirmiş ve tüm ihtiyacını yerli kaynaklardan sağlamıştır. Türkiye’nin genel un ihracatında %40’a varan düşüş yaşanmasına rağmen, şirketin güçlü tedarik yapısı sayesinde bu durumdan etkilenmediği belirtilmiştir.

6.2. Sürdürülebilirlik Faaliyetleri

Eksun Gıda, “Sağlıklı Gıda Sürdürülebilir Gelecek” anlayışıyla faaliyetlerini sürdürmektedir.

• Sosyal Sorumluluk: Türkiye’nin ilk glutensiz ununu 2006’da üreten şirket, “Sinangil Gluten Yok” markası ile bu alandaki liderliğini sürdürmektedir. 2024 yılında Çölyak Vakfı’nın ana sponsoru olmuş ve “Çölyak ve Glütensiz Yaşam Zirvesi” düzenlemiştir.
• Çevre ve Enerji: Yukarıda detaylandırılan yenilenebilir enerji yatırımları, şirketin çevreye duyarlı üretim politikasının merkezinde yer almaktadır. Ayrıca üretimden kaynaklanan organik atıklar yem, gübre gibi alanlarda geri dönüştürülmektedir.