Tüpraş’ın 2025 Finansal Karnesi: 591 Milyar Liralık Dev Yapbozun Satır Araları

Türkiye’nin sanayi amiral gemisi Tüpraş, yüksek enflasyonun ve finansal standart değişimlerinin bilançoları birer “hareketli hedefe” dönüştürdüğü 2025 yılını geride bıraktı. Şirketin açıkladığı konsolide finansal raporlar, sadece bir üretim devinin değil, aynı zamanda değişken bir makroekonomik iklimde reel değerini korumaya çalışan stratejik bir organizasyonun fotoğrafını çekiyor. 591,9 milyar liralık varlık yapısına rağmen, enflasyon düzeltmesi sonrası 2024 yılındaki 594,4 milyar liralık hacme göre reel anlamda hafif bir daralma yaşayan bu devasa yapı, asıl başarıyı “kârlılık kalitesinde” ve “nakit üretim gücünde” arıyor.

Enflasyon Muhasebesi: Gerçekliğin Yeni Filtresi

2025 yılı finansal sonuçlarının en belirleyici unsuru, TMS 29 (Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama) standardının uygulanmasıdır. Bilindiği üzere bu standart, finansal tabloların 31 Aralık 2025 tarihindeki satın alma gücüyle sunulmasını zorunlu kılıyor. Şirketin bu dönemde %211’e ulaşan üç yıllık bileşik enflasyon katsayısını baz alarak yaptığı düzeltmeler, “gerçek” kârlılığın önündeki sis perdesini kaldırıyor.

Bu süreçte en kritik veri, “Net Parasal Pozisyon Kaybı” kaleminde gizli. Tüpraş, 2024 yılında 19,08 milyar TL olan net parasal pozisyon kaybını, 2025 yılında 3,47 milyar TL seviyesine indirmeyi başardı. Bu radikal düşüş, şirketin parasal varlık ve yükümlülük dengesini enflasyona karşı çok daha etkin yönettiğini kanıtlıyor. Bağımsız denetçi raporunda bu durumun neden bir “Kilit Denetim Konusu” olduğu şu sözlerle vurgulanıyor:

“TMS 29’un Grup’un raporlanan sonuçları ve finansal durumu üzerindeki önemli etkisi göz önüne alındığında, yüksek enflasyon muhasebesi bir kilit denetim konusu olarak değerlendirilmiştir.”

Gayrimenkul Paradoksu: Değerleme Artışı Beklerken Yaşanan Azalış

Raporun en şaşırtıcı detaylarından biri, maddi duran varlıklar kaleminde, özellikle arsa ve arazilerde karşımıza çıkıyor. 31 Mart 2019’dan bu yana yeniden değerleme modelini uygulayan Tüpraş’ın toplam 86,2 milyar TL değerindeki arazilerinde, 2025 yılında 2.815.179 bin TL tutarında bir değer azalışı kaydedildi.

Enflasyonist bir ortamda varlık değerinin düşmesi ilk bakışta bir paradoks gibi görünse de, rasyonel finansal analiz bize şunu söylüyor: “Emsal Karşılaştırma Yöntemi” ile yapılan piyasa değerlemeleri, muhasebe standartları gereği uygulanan TÜFE bazlı endeksleme oranının altında kalmıştır. Yani, kâğıt üzerindeki enflasyon düzeltmesi, piyasadaki reel emsal artış hızını geçtiği için teknik olarak bir değer azalışı muhasebeleştirilmiştir.

12 Milyar Liralık Stratejik Güvence: Yatırım Teşvikleri

Bilançonun “Ertelenmiş Vergi Varlıkları” başlığı altında yer alan 11,9 milyar TL tutarındaki yatırım teşvikleri, sadece bir muhasebe rakamı değil, yönetimin geleceğe dair projeksiyonlarının bir yansımasıdır. Bu tutar, şirketin gelecekte elde etmeyi planladığı vergilendirilebilir kârlar üzerinden kullanacağı bir vergi kalkanını temsil ediyor. Denetçi raporunun bu kalemi “kilit konu” olarak seçmesi, bu 11,9 milyar liralık varlığın geri kazanımının tamamen yönetimin gelecekteki operasyonel başarısına ve kâr varsayımlarına endeksli olmasından kaynaklanıyor.

Sermaye Tahsisi Esnekliği: 107 Milyar Liralık Nakit Rezervi

Tüpraş, 2025 yılında likidite yönetiminde kasasını daha da güçlendirdi. 2024 sonunda 96,2 milyar TL olan “Nakit ve Nakit Benzerleri”, 2025 yılı sonunda 107,2 milyar TL seviyesine ulaştı. Toplam varlıkların yaklaşık %18’ine tekabül eden bu likidite seviyesi, şirketin “sermaye tahsisi esnekliğini” maksimize ediyor.

Buradaki asıl çarpıcı nokta, bu nakit birikiminin yıl içinde yapılan tam 34,8 milyar TL tutarındaki devasa temettü ödemesine rağmen başarılmış olmasıdır. Bu durum, Tüpraş’ın operasyonel nakit akışının ne kadar yüksek bir “ateş gücüne” sahip olduğunu ve hissedar getirisini sürdürürken bile yatırım kapasitesini koruyabildiğini gösteriyor.

Bir Rafineriden Fazlası: Entegre Enerji Ekosistemi

Tüpraş, 6.269 çalışanıyla sadece bir akaryakıt üreticisi değil, lojistikten perakendeye uzanan dev bir ekosistemi yönetiyor. Kaynaklarda detaylandırılan grup organizasyonu, riskin nasıl dağıtıldığını ve değer zincirinin nasıl kontrol edildiğini özetliyor:

• Deniz Taşımacılığı: Ditaş ve bağlı tanker filosu.
• Küresel Ticaret: Londra merkezli Tupras Trading Ltd. ile uluslararası pazarlarda aktif rol.
• Perakende: Opet ile Türkiye’nin en güçlü dağıtım ağlarından biri.
• Demiryolu: Körfez Ulaştırma ile Türkiye’nin ilk özel demiryolu işletmeciliği.
• Yeşil Enerji: Entek ve Tüpraş Ventures ile sürdürülebilir enerji dönüşümü.

Kârlılık Analizi ve Pay Başına Kazanç

Şirketin satış hasılatı, enflasyon düzeltmesinin baz etkisiyle nominal olarak 2024’teki 1,06 trilyon TL seviyesinden 830,3 milyar TL’ye gerilemiş görünse de, net dönem kârı 23,9 milyar TL’den 29,5 milyar TL seviyesine yükselmiştir.

Bu performans, pay başına kazancın (EPS) 2024 yılındaki 12,44 Kr. seviyesinden 15,32 Kr. seviyesine çıkmasını sağladı. Hasılat düşerken kârın artmasının ana motoru, operasyonel verimliliğin yanı sıra, net parasal pozisyon kaybının 15 milyar TL’den fazla azalmasıdır. Bu, finansal mühendisliğin operasyonel başarıyla birleştiği bir tabloyu temsil ediyor.

Sonuç: Enerji Dönüşümünde Yeni Sayfa

Tüpraş’ın 2025 finansal karnesi, şirketin sadece mevcut durumunu korumakla kalmayıp, enerji dönüşümü için gereken finansal kasları geliştirdiğini gösteriyor. Özellikle Romanya’da satın alınan Eco Sun ve Euromec gibi yeşil enerji yatırımları, şirketin coğrafi sınırları aşan ve karbon dönüşümünü hedefleyen yeni stratejisinin somut kanıtlarıdır.

107 milyar liralık nakit gücü ve 12 milyar liralık vergi avantajı ile Tüpraş, önümüzdeki dönemin belirsizliklerine karşı en donanımlı aktörlerden biri olmaya devam ediyor. Ancak bu noktada şu stratejik soruyu sormak gerekiyor: Bir devin başarısı, sadece kâğıt üzerindeki kâr rakamlarıyla mı, yoksa enflasyon ve değerleme fırtınaları arasında reel varlığını koruyup yeni enerji dünyasına ne kadar hızlı adapte olabildiğiyle mi ölçülmelidir?

Bilgilendirme Belgesi: TÜPRAŞ 2025 Yılı Konsolide Finansal ve Denetim Analizi

Bu belge, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (Tüpraş) ve bağlı ortaklıklarının (“Grup”) 1 Ocak – 31 Aralık 2025 hesap dönemine ait bağımsız denetim raporu ve konsolide finansal tablolarından elde edilen verilerin kapsamlı bir sentezidir.

Yönetici Özeti

Tüpraş’ın 2025 yılı finansal tabloları, Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. (bir Ernst & Young Global Limited üyesi) tarafından denetlenmiş ve olumlu (şartsız) görüş almıştır. Grup, 2025 yılında yüksek enflasyonlu ekonomi koşulları nedeniyle TMS 29 (Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama) standardını uygulamaya devam etmiştir.

Finansal sonuçlar, 31 Aralık 2025 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edildiğinde; Grup’un toplam varlıkları 591,97 milyar TL, toplam özkaynakları ise 369,83 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı toplam hasılatı 830,36 milyar TL olurken, net dönem kârı bir önceki yıla göre artış göstererek 29,87 milyar TL seviyesine ulaşmıştır. Denetim sürecinde öne çıkan kilit konular; arsa ve arazilerin yeniden değerlemesi, yatırım teşviklerinden kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları ve enflasyon muhasebesi uygulamalarıdır.

1. Bağımsız Denetçi Görüşü ve Kilit Denetim Konuları

Bağımsız denetçi Seçkin Özdemir tarafından imzalanan 6 Şubat 2026 tarihli raporda, finansal tabloların Türkiye Finansal Raporlama Standartları’na (TFRS) uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunulduğu belirtilmiştir.

Kilit Denetim Konuları ve Ele Alınış Biçimi

Denetim sürecinde mesleki muhakemeye göre en çok önem arz eden üç konu belirlenmiştir:

2. Finansal Durum Analizi (Bilanço)

Grup’un finansal durumu, enflasyon düzeltmesi yapılmış karşılaştırmalı verilerle aşağıda özetlenmiştir:

Varlık Yapısı

• Toplam Varlıklar: 2025 sonunda 591.973.843 bin TL (2024: 594.416.601 bin TL).
• Dönen Varlıklar: 236.931.136 bin TL. Bu kalemin en büyük bileşenleri Nakit ve Nakit Benzerleri (107,24 milyar TL) ile Ticari Alacaklardır (52,75 milyar TL).
• Duran Varlıklar: 355.042.707 bin TL. Maddi Duran Varlıklar (296,25 milyar TL) toplam duran varlıkların %83’ünden fazlasını oluşturmaktadır.

Kaynak Yapısı

• Toplam Yükümlülükler: 222.145.849 bin TL.
  • Kısa Vadeli Yükümlülükler: 169.748.201 bin TL (Ticari borçlar 105,51 milyar TL ile en büyük kalemdir).
  • Uzun Vadeli Yükümlülükler: 52.397.648 bin TL (Ertelenmiş vergi yükümlülüğü 20,46 milyar TL).
• Toplam Özkaynaklar: 369.827.994 bin TL. Geçmiş yıllar kârları 235,31 milyar TL ile özkaynakların temel taşıdır.

3. Finansal Performans Analizi (Gelir Tablosu)

2025 yılı operasyonel sonuçları, önceki yılla (31 Aralık 2025 satın alma gücüne getirilmiş rakamlarla) kıyaslandığında şu tablo ortaya çıkmaktadır:

Önemli Tespitler:

• Hasılatta reel bir azalma görülmesine rağmen, net kâr 2024 yılına göre artmıştır.
• Net parasal pozisyon kayıplarının 19 milyar TL’den 3,47 milyar TL’ye düşmesi, net kâr artışındaki en önemli etkenlerden biridir.
• Pay başına kazanç (1 kr. nominal değer için) 12,44 kuruştan 15,32 kuruşa yükselmiştir.

4. Nakit Akışları ve Likidite

2025 yılında nakit yönetiminde şu gelişmeler izlenmiştir:

• İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları: 49.464.734 bin TL net nakit girişi.
• Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışları: (19.416.379) bin TL net nakit çıkışı. Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları için 19,12 milyar TL harcanmıştır.
• Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları: 144.024 bin TL net nakit girişi. Bu dönemde 34,84 milyar TL temettü ödemesi gerçekleştirilmiştir.
• Dönem Sonu Nakit Mevcudu: 90.632.841 bin TL (Tahakkuklar ve blokeler sonrası net nakit ve benzerleri).

5. Organizasyonel Yapı ve Faaliyet Kapsamı

Tüpraş, Türkiye’nin rafinaj sektöründeki liderliğini sürdürürken, enerji dönüşümü ve lojistik alanlarında geniş bir bağlı ortaklık ağı ile faaliyet göstermektedir.

Ortaklık Yapısı (31 Aralık 2025)

• Enerji Yatırımları A.Ş.: %46,40
• Koç Holding A.Ş.: %6,35
• Halka Açık Kısım: %46,77
• Koç Ailesi ve İlgili Şirketler: %0,48

Önemli Gelişmeler ve İştirakler

• Yeni Şirket Kuruluşları: Adalar Tankercilik A.Ş. (Şubat 2024), Kilyos Tankercilik A.Ş. (Mart 2025).
• Satın Almalar: Romanya’da elektrik üretimi alanında faaliyet gösteren Eco Sun Niculesti S.R.L. ve Euromec-Ciocanari S.R.L. Ocak 2025’te satın alınmıştır.
• Birleşmeler: Enkar Doğal Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş., Haziran 2025’te Entek Elektrik Üretimi A.Ş. ile birleşmiştir.
• İstihdam: Grup bünyesinde çalışan ortalama personel sayısı 6.269’dur (2024: 6.236).

6. Önemli Muhasebe Politikaları ve Notlar

• Enflasyon Muhasebesi: Finansal tablolar, TÜİK tarafından yayınlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) kullanılarak 31 Aralık 2025’teki satın alma gücüne göre düzeltilmiştir. 2025 yılı sonu itibarıyla üç yıllık bileşik enflasyon oranı %211 olarak hesaplanmıştır.
• Maddi Duran Varlıklar: Arsa ve araziler 31 Mart 2019’dan bu yana “Yeniden Değerleme Modeli” ile takip edilmektedir. Diğer varlıklar maliyet bedelinden amortisman düşülerek izlenmektedir.
• Stok Değerleme: Stoklar, ağırlıklı ortalama maliyet yöntemi ile değerlenmekte; üretim maliyetleri ürünler arasında nispi satış değerleri esas alınarak dağıtılmaktadır.
• Borçlanma Maliyetleri: Özellikli varlıklarla (uzun süreli inşa/üretim gerektiren) doğrudan ilişkili borçlanma maliyetleri, varlık tamamlanana kadar maliyete eklenmektedir.