SODAŞ’ın Finansal Tabloları Mercek Altında: Satışlar Artarken Kârlar Neden Eridi? 4 Şaşırtıcı Tespit

Bir şirketin satışları artıyorsa, kârının da artması beklenir, değil mi? Çoğu zaman evet, ancak SODAŞ Sodyum Sanayii A.Ş.’nin son finansal verileri, bu varsayımın her zaman doğru olmadığını net bir şekilde gösteriyor. Rakamların yüzeyinin altına inildiğinde, basit bir büyüme hikayesinden çok daha karmaşık ve ilgi çekici bir tablo ortaya çıkıyor.

Bu analizde, şirketin 2024 ve 2025 yıllarının ilk dokuz aylık gelir tablolarını karşılaştırarak ciro artışının ardında yatan şaşırtıcı gerçekleri ve operasyonel zorlukları ortaya çıkaracağız. Satışlardaki artışa rağmen kârlılığın neden bu kadar ciddi bir baskı altına girdiğini dört temel tespitle inceleyeceğiz.

1. Gelir-Kâr Paradoksu: Satışlar Artıyor, Operasyonel Kâr Çöküyor

İlk bakışta SODAŞ için her şey yolunda görünüyor. Şirketin net satışları (C- NET SATIŞLAR), 2024’ün ilk dokuz ayında 147,5 milyon TL iken, 2025’in aynı döneminde %17,6’lık bir artışla 173,5 milyon TL’ye yükselmiş. Ancak bu pozitif ciro büyümesi, kârlılıktaki çöküşü gizlemeye yetmiyor.

Hikayenin şaşırtıcı kısmı burada başlıyor. %17,6’lık ciro artışı, operasyonel kârlılıktaki dramatik düşüşle tamamen etkisiz hale gelmiş durumda:

• Brüt Satış Kârı (BRÜT SATIŞ KARI): 2024’te 54,2 milyon TL iken %28,7’lik bir düşüşle 2025’te 38,7 milyon TL’ye gerilemiş.
• Faaliyet Kârı (FAALİYET KARI): Düşüş çok daha sert. 2024’te 28,5 milyon TL olan faaliyet kârı, %66,2’lik şok bir düşüşle 2025’te sadece 9,6 milyon TL’ye inmiş.

Bu keskin düşüşün arkasındaki ana sebep, Satışların Maliyeti (D- SATIŞLARIN MALİYETİ) kalemindeki orantısız artış. Maliyetler, 93,3 milyon TL’den 134,9 milyon TL’ye fırlayarak satış gelirlerindeki artışı eritmiş durumda. Daha da önemlisi, bu durum şirketin brüt kâr marjında ciddi bir erozyona yol açtı. Brüt kâr marjı 2024’te %36,7 gibi sağlıklı bir seviyedeyken, 2025’te %22,3’e geriledi. Bu marj daralması, şirketin ana faaliyetlerinin verimliliğinin ne kadar baskı altında olduğunu gösteren en net kanıttır.

2. Gizemli Düşüş: 14.7 Milyon TL’lik Gider Kalemi Buharlaştı

Şirketin kârlılığındaki çöküşü daha da kötü olmaktan kurtaran çok önemli bir detay var. 2024 yılında 15,4 milyon TL olan Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar (G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR) kalemi, 2025’te sadece 1,9 milyon TL’ye düşmüş.

Bu devasa farkın kaynağı tek bir kalem: “Enflasyon Düzeltme Zararları” (658 -Enflasyon Düzeltme Zararları).

• 2024 Gideri: 14.737.544,30 TL
• 2025 Gideri: 0,00 TL

2024 bilançosunda yaklaşık 14,7 milyon TL’lik bir yük oluşturan bu giderin 2025’te tamamen ortadan kalkması, tekrar etmesi beklenmeyen (non-recurring) önemli bir kalem olarak öne çıkıyor. Bu durum, 2025 yılı net kârını adeta bir tampon gibi korumuş ve tablonun daha da olumsuz görünmesini engellemiştir. Finansal performansı değerlendirirken, bu gibi süreklilik arz etmeyen kalemlerin dip rakam üzerindeki “makyajlayıcı” etkisini göz ardı etmemek gerekir.

3. Odak Değişimi: Faiz Gelirleri Neredeyse Sıfırlanırken, Kur Farkı Gelirleri Patladı

Şirketin faaliyet dışı gelirlerindeki yapısal değişim, hazine yönetimi stratejisinde önemli bir dönüşüme işaret ediyor. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar (F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR) kategorisindeki değişimler oldukça çarpıcı:

• Faiz Gelirleri (642 -Faiz Gelirleri): 2024’te yaklaşık 4,5 milyon TL iken, 2025’te neredeyse sıfırlanarak sadece 98 bin TL’ye düşmüş.
• Kambiyo Kârları (646 -Kambiyo Kârları): Tam tersine, 2024’te 8,4 milyon TL olan kur farkı gelirleri, 2025’te 13,5 milyon TL’ye fırlamış.
• Menkul Kıymet Satış Karları (645 -Menkul Kıymet Satış Karları): Bu gelir de 5,3 milyon TL’den 6,4 milyon TL’ye yükselerek aktif portföy yönetimini desteklemiş.

Bu veriler, şirketin nakit yönetiminde faiz getirili varlıklardan uzaklaşıp döviz ve menkul kıymet alım-satımına dayalı daha aktif ve potansiyel olarak daha riskli bir stratejiye geçtiğini gösteriyor. Kambiyo kârlarındaki artış pozitif görünse de, Kambiyo Zararları (656) kaleminin de varlığı, şirketin kur dalgalanmalarına olan maruziyetinin topyekûn arttığını ortaya koyuyor. Bu stratejik değişim, daha yüksek getiri potansiyeli sunarken aynı zamanda daha yüksek volatilite riski de taşıyor.

4. Atıl Kapasitenin Maliyeti: Bilançodaki Görünmez Yük Büyüyor

Gelir tablosunun derinliklerinde gizlenen ve şirketin operasyonel verimliliğindeki en büyük krizi gözler önüne seren bir kalem var: “Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları” (680 -Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları). Bu kalem, atıl üretim kapasitesinin maliyetini temsil eder ve SODAŞ için kronik ve giderek büyüyen bir sorun haline gelmiştir.

• 2024 Gideri: 16.725.228,91 TL
• 2025 Gideri: 19.516.404,67 TL

Bu rakamların gerçek yıkıcı etkisi, brüt kâra oranlandığında ortaya çıkıyor. 2024 yılında bu gider kalemi, brüt kârın %30,9’unu tüketiyordu. 2025’te ise durum çok daha vahim bir hal aldı: 19,5 milyon TL’lik atıl kapasite maliyeti, yaratılan 38,7 milyon TL’lik brüt kârın %50,5’ini, yani yarısından fazlasını yuttu. Bu tek bir gider kalemi, şirketin ana faaliyetlerinden elde ettiği kârın yarısını tek başına yok ediyor ve şirketin karşı karşıya olduğu en temel operasyonel sorunun altını çiziyor.

Sonuç

SODAŞ Sodyum Sanayii A.Ş.’nin gelir tabloları, finansal raporların sadece ana başlıklardan ibaret olmadığını gösteren çarpıcı bir örnek sunuyor. Satışlardaki etkileyici artış, artan maliyetler, daralan marjlar ve operasyonel verimsizlikler nedeniyle kârlılığa yansımamış durumda. Enflasyon düzeltme zararı gibi tek seferlik bir etkinin ortadan kalkması bilançoyu desteklerken, atıl kapasite maliyetleri gibi yapısal sorunlar kârlılık üzerinde kalıcı ve yıkıcı bir baskı oluşturmaya devam ediyor.

SODAŞ’ın etkileyici satış büyümesini sürdürülebilir kârlılığa dönüştürmesi için artan maliyetlerini ve operasyonel verimliliğini nasıl yöneteceğini izlemek kritik olacak. Şirket, bu zorlu dengeyi kurabilecek mi? Gelecek dönem finansalları bu sorunun cevabını verecektir.

SODAŞ SODYUM SANAYİİ A.Ş. Finansal Performans Analizi: 2024-2025 İlk Dokuz Aylık Karşılaştırması

Yönetici Özeti

Bu brifing, SODAŞ SODYUM SANAYİİ A.Ş.’nin 2024 ve 2025 yıllarının ilk dokuz aylık (01.01-30.09) dönemlerine ait gelir tablolarını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Analiz, şirketin satış gelirlerinde önemli bir artış olmasına rağmen, karlılığının tüm seviyelerde ciddi şekilde aşındığını ortaya koymaktadır.

2025 yılının aynı döneminde brüt satışlar yaklaşık %19,5 artarak 150,4 milyon TL’den 179,7 milyon TL’ye yükselmiştir. Ancak bu ciro artışı karlılığa yansımamıştır. Satışların maliyetindeki orantısız artış, brüt satış karının 54,2 milyon TL’den 38,7 milyon TL’ye gerilemesine neden olmuş, bu da brüt kar marjında keskin bir düşüşe işaret etmektedir.

Faaliyet giderlerindeki artışla birleşen bu durum, şirketin ana faaliyetlerinden elde ettiği karın (Faaliyet Karı) %66’nın üzerinde bir düşüşle 28,5 milyon TL’den 9,6 milyon TL’ye çökmesine yol açmıştır. 2024 yılında kaydedilen yaklaşık 14,7 milyon TL’lik enflasyon düzeltme zararının 2025’te olmaması, Olağan Kar seviyesindeki düşüşü sınırlamış olsa da, artan olağandışı giderler ve operasyonel zayıflık, dönem karını 14,4 milyon TL’den 8,2 milyon TL’ye indirmiştir. Sonuç olarak, vergi sonrası net karlılıkta da belirgin bir düşüş gözlenmektedir.

——————————————————————————–

Detaylı Finansal Analiz

1. Satış Performansı ve Brüt Karlılık

Şirketin satış gelirleri 2025 yılının ilk dokuz ayında nominal olarak artış göstermiştir. Ancak bu artış, maliyetlerdeki yükselişle gölgede kalmıştır.

• Brüt Satışlar: 2024’te 150.391.044,73 TL iken, 2025’te 179.677.093,42 TL’ye yükselmiştir. Bu artışın tamamı Yurtiçi Satışlar kaleminden kaynaklanmaktadır.
• Net Satışlar: Satış indirimlerindeki artışa paralel olarak Net Satışlar 147.519.581,55 TL’den 173.532.085,02 TL’ye çıkmıştır.
• Satışların Maliyeti (SMM): Karlılıktaki düşüşün ana nedeni bu kalemde yatmaktadır. SMM, 2024’teki 93.322.849,79 TL seviyesinden %44,5’lik bir artışla 2025’te 134.877.001,56 TL’ye fırlamıştır. Bu artış oranı, net satışlardaki artış oranının çok üzerindedir.
• Brüt Satış Karı: Maliyetlerdeki keskin artış sonucunda, Brüt Satış Karı 2024’teki 54.196.731,76 TL seviyesinden %28,7 oranında azalarak 2025’te 38.655.083,46 TL’ye gerilemiştir. Bu durum, şirketin temel ürün/hizmet karlılığının önemli ölçüde zayıfladığını göstermektedir.

2. Faaliyet Karlılığı

Operasyonel verimlilik, artan giderler ve azalan brüt kar nedeniyle ciddi şekilde baskı altına girmiştir.

• Faaliyet Giderleri: Toplam faaliyet giderleri 25.736.255,41 TL’den 29.033.675,76 TL’ye yükselmiştir.
  • Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri: 815.421,50 TL’den 1.480.628,47 TL’ye çıkarak belirgin bir artış kaydetmiştir.
  • Genel Yönetim Giderleri: 24.920.833,91 TL’den 27.553.047,29 TL’ye yükselmiştir.
• Faaliyet Karı: Azalan brüt kar ve artan faaliyet giderlerinin birleşik etkisiyle Faaliyet Karı, 28.460.476,35 TL’den 9.621.407,70 TL’ye düşerek %66,2’lik bir çöküş yaşamıştır. Bu, şirketin ana operasyonel performansında dramatik bir bozulmaya işaret etmektedir.

3. Faaliyet Dışı Gelir ve Giderler

Faaliyet dışı kalemler, 2025 yılında Olağan Kar seviyesini desteklemiş, ancak bu durum operasyonel zayıflığı maskelemiştir.

• Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar: Bu kalem, 18.605.140,13 TL’den 20.552.410,42 TL’ye hafif bir artış göstermiştir.
  • Kambiyo Karları: 8.368.553,87 TL’den 13.469.566,85 TL’ye yükselerek bu kategorideki artışın ana motoru olmuştur.
  • Faiz Gelirleri: 4.494.140,19 TL’den 98.733,83 TL’ye düşerek çok sert bir gerileme kaydetmiştir.
• Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar: Bu kalemde dramatik bir düşüş yaşanmıştır. 2024’te 15.418.399,87 TL olan bu gider, 2025’te 1.887.222,90 TL’ye inmiştir.
  • Enflasyon Düzeltme Zararları: Bu düşüşün tek ve en önemli nedeni, 2024’te kaydedilen 14.737.544,30 TL’lik Enflasyon Düzeltme Zararı’nın 2025’te tekrar etmemesidir. Bu durum, Olağan Kar rakamının olduğundan daha iyi görünmesine neden olmuştur.
• Olağan Kar: Operasyonel kardaki büyük düşüşe rağmen, enflasyon düzeltme zararının ortadan kalkması sayesinde Olağan Kar, 31.647.216,61 TL’den 28.255.441,61 TL’ye sadece sınırlı bir düşüş göstermiştir.

4. Olağandışı Kalemler ve Net Kar

Olağandışı giderlerdeki artış, dönem karı üzerinde ek bir baskı unsuru olmuştur.

• Olağandışı Gider ve Zararlar: 17.384.810,39 TL’den 20.659.960,59 TL’ye yükselmiştir. Bu artışın temel sebebi, Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları kaleminin 16.725.228,91 TL’den 19.516.404,67 TL’ye çıkmasıdır.
• Dönem Karı (Vergi Öncesi): Tüm bu gelişmeler sonucunda vergi öncesi kar, 2024’teki 14.387.488,47 TL seviyesinden %43’e yakın bir düşüşle 2025’te 8.205.470,25 TL’ye gerilemiştir.
• Vergi ve Dönem Net Karı:
  • Vergi Karşılıkları: Düşen kara paralel olarak vergi yükümlülüğü 5.026.279,69 TL’den 3.228.233,73 TL’ye inmiştir.
  • Dönem Net Karı: 2024 yılı için raporlanan net kar 9.361.208,78 TL’dir. 2025 yılı için vergi sonrası net kar yaklaşık 4.977.236,52 TL olarak hesaplanmaktadır, bu da net karlılıkta %46,8’lik bir düşüşe işaret etmektedir.

Önemli Not

2025 yılı gelir tablosu belgesinde şu ifade yer almaktadır: “Aşağıdaki tablo geçici vergi beyannamesi ekinde vergi dairesine sunulmuş olup, sermaye piyasası mevzuatına göre düzenlenmemiştir.” Bu durum, tablonun sunum ve içerik açısından sermaye piyasası standartlarından farklılık gösterebileceğini belirtmektedir.

——————————————————————————–

Karşılaştırmalı Gelir Tablosu (TL)