Bir Finans Raporunun Sayfalarından Çıkan 3 Şaşırtıcı Gerçek

Giriş: Rakamların Arkasındaki Hikayeyi Okumak

Yıllık finansal raporlar, çoğu zaman rakamlar, tablolar ve dipnotlarla dolu, anlaşılması güç ve sıkıcı belgeler olarak görülür. Ancak bazen, dikkatli bir gözle incelendiğinde, bu rakamların arkasında bir şirketin stratejisini, karşılaştığı riskleri ve faaliyet gösterdiği pazarın dinamiklerini anlatan sürükleyici bir hikaye bulunur.

Garanti BBVA Factoring’in 2025 yılı finansal raporu, tam da böyle bir belge. İlk bakışta karmaşık görünen bu rapor, aslında dramatik bir büyüme öyküsünü, bu büyümenin getirdiği gizli riskleri ve finansal raporlamayı şekillendiren ilginç düzenleyici kararları gözler önüne seriyor. Bu yazıda, bu raporun sayfalarına gizlenmiş en çarpıcı üç gerçeği mercek altına alacağız.

——————————————————————————–

1. Borçla Gelen Büyüme: Bir Yılda Varlıkları İkiye Katlamanın Formülü

Raporda göze çarpan ilk ve en sarsıcı gerçek, şirketin sadece bir yıl içinde sergilediği devasa büyümedir. FİNANSAL DURUM TABLOSU (BİLANÇO)’na göre, şirketin toplam varlıkları 2024 sonundaki 13,3 milyar TL’den, bir yıl içinde %152’lik şaşırtıcı bir artışla 33,5 milyar TL’ye fırlamış, yani şirket büyüklüğünü bir yılda iki buçuk katına çıkarmıştır.

Bu patlayıcı büyümenin motoru neydi? Cevap, bilançonun en büyük kaleminde yatıyor: “Faktoring Alacakları”. Şirketin esas işi olan bu alacaklar, aynı dönemde 12,9 milyar TL’den 32,1 milyar TL’ye yükselerek büyümenin neredeyse tamamını tek başına sırtlamış.

Peki, bu muazzam genişleme nasıl finanse edildi? Rapor, bu sorunun cevabını da net bir şekilde veriyor. Yükümlülükler tarafında, “Alınan Krediler” kalemi 9,7 milyar TL’den 27,6 milyar TL’ye çıkarak, varlıklardaki artışa paralel bir sıçrama göstermiş. Bu durumun stratejik anlamı nettir: Bu, her 100 liralık yeni faktoring alacağı için yaklaşık 93 liralık yeni kredi alındığı, son derece agresif ve borca dayalı bir büyüme modelidir. Bu hamle, şirketin bilançosunu şişirirken, risk profilini de kökten değiştirmiştir. Bu kadar hızlı bir alacak büyümesi, özellikle Türkiye gibi enflasyonist baskıların ve ekonomik belirsizliğin yüksek olduğu bir ortamda, tahsilat risklerini de beraberinde getirir. Nitekim denetçilerin de odak noktası tam olarak burasıdır.

——————————————————————————–

2. Odadaki %96’lık Fil: Denetçinin Gözünden En Büyük Risk

Bir şirketin finansal raporunu denetleyen bağımsız denetçiler, en önemli gördükleri konuları “Kilit Denetim Konusu” başlığı altında özetler. Garanti Faktoring raporunda bu bölümdeki bulgu oldukça şaşırtıcı: denetçinin odaklandığı ana konu ciro ya da kârlılık değil, finansal varlıklardaki değer düşüklüğü riski.

Bu odaklanmanın temel nedeni, raporun en kritik verilerinden birinde gizli: “Faktoring alacakları”, şirketin toplam varlıklarının tam %96’sını oluşturuyor. Basit bir dille ifade etmek gerekirse, şirketin değerinin neredeyse tamamı, müşterilerinden tahsil etmeyi beklediği paralara bağlı. Bu durum, alacakların küçük bir kısmının bile ödenmemesinin şirket için ne kadar büyük bir risk taşıdığını gözler önüne seriyor.

Şirketin bu riske karşı aldığı önlem ise “Beklenen Zarar Karşılıkları” kaleminde görülüyor. Bu rakamlar arasındaki korelasyon, şirketin artan risk iştahını ve buna karşı aldığı tedbiri net bir şekilde ortaya koyuyor. Burada iki farklı tabloyu analiz etmek gerekir:

• Yıllık Gider: Kâr veya Zarar Tablosu’na göre, şirketin o yıl içinde potansiyel zararlar için ayırdığı “Karşılık Giderleri”, 2024’teki 111,4 milyon TL’den 2025’te 353,1 milyon TL’ye fırlamış. Bu, şirketin bir yılda gelecekteki olası batıklar için üç kattan fazla gider yazdığını gösterir.
• Toplam Kalkan: Finansal Durum Tablosu’na (Bilanço) göre ise, şirketin birikmiş “Beklenen Zarar Karşılıkları” bakiyesi, yani toplam güvenlik ağı, 2024 sonundaki 130,5 milyon TL’den 2025 sonunda 377,4 milyon TL’ye yükselmiş.

Bu durum, şirketin patlayıcı bir şekilde büyürken, potansiyel batık alacak riskinde de orantısal olarak çok daha büyük bir artışa hazırlandığını gösteriyor. Yüksek enflasyonist ortamda bu kadar agresif büyümek, kaçınılmaz olarak tahsilat riskini de artırır ve ayrılan bu devasa karşılıklar, bu riskin somut bir kanıtıdır.

——————————————————————————–

3. Enflasyon Var Ama Yok: Muhasebe Dünyasından Sıra Dışı Bir Not

Raporun dipnotları arasında, Türkiye gibi yüksek enflasyonlu bir ekonomide faaliyet gösteren bir şirket için oldukça sıra dışı bir detay yer alıyor. Uluslararası muhasebe standartları (özellikle TMS 29), bu tür ekonomilerdeki şirketlerin, paranın satın alma gücündeki kaybı yansıtmak ve daha gerçekçi bir finansal tablo sunmak için rakamlarını enflasyona göre düzeltmesini gerektirir.

Ancak raporun 2.1.3 numaralı dipnotu, bunun tam tersinin yapıldığını ortaya koyuyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), aldığı bir kararla Garanti Faktoring gibi finans sektöründeki şirketlerin 2025 mali yılında enflasyon muhasebesi uygulamayacağını belirtmiş.

Bu kararın anlamı şudur: Raporda sunulan kâr ve varlık değerleri, enflasyonun neden olduğu satın alma gücü kaybının etkisini tam olarak yansıtmamaktadır. Bu bir hata değil, şirketin performansının nasıl sunulacağını doğrudan etkileyen bir düzenleyici tercihtir. Bu, finansal raporlamada nadir rastlanan ve düzenleyici otoritenin piyasa gerçekliğine nasıl müdahale ettiğini gösteren büyüleyici bir örnektir. Bu durum, “kâr” kavramının, uygulanan muhasebe kurallarına bağlı olarak ne kadar farklı anlamlara gelebileceğini de kanıtlar niteliktedir.

——————————————————————————–

Sonuç: Büyüme, Risk ve Geleceğe Dair Bir Soru

Özetle, Garanti Faktoring’in 2025 raporu, birbiriyle iç içe geçmiş üç katmanlı bir stratejiyi ortaya koyuyor: Borçlanma ile beslenen cüretkâr bir büyüme, bu büyümenin kaçınılmaz bir sonucu olan artan risklere karşı ayrılan devasa karşılıklar ve tüm bu tablonun, düzenleyici bir kararla enflasyonun bozucu etkisinden arındırılmadan sunulması. Bu durum, şirketin performansını değerlendirirken nominal rakamların ötesine geçmeyi zorunlu kılıyor.

Bu üç unsur bir araya geldiğinde akla tek bir soru geliyor: Peki, bu denli hızlı bir büyüme sürdürülebilir mi, yoksa artan riskler ve zorlu ekonomik koşullar gelecekte bir fren rolü mü oynayacak?

Garanti Faktoring A.Ş. 2025 Yılı Finansal Durum ve Denetim Raporu Bilgilendirme Notu

Yönetici Özeti

Bu bilgilendirme notu, Garanti Faktoring Anonim Şirketi’nin (“Şirket”) 31 Aralık 2025 tarihinde sona eren hesap dönemine ait finansal tablolarını ve Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. (EY) tarafından hazırlanan bağımsız denetçi raporunu sentezlemektedir.

2025 yılı, Şirket için dikkate değer bir büyüme dönemi olmuştur. Toplam varlıklar bir önceki yıla göre %152 artarak 13,3 milyar TL’den 33,5 milyar TL’ye yükselmiştir. Bu büyümenin ana itici gücü, net faktoring alacaklarındaki %148’lik artıştır. Şirket’in esas faaliyet gelirleri %86 artışla 10,5 milyar TL’ye ulaşmış ve dönem net kârı %48 artarak 2,13 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Hisse başına kâr ise 3,62 TL’den 5,36 TL’ye yükselmiştir.

Bağımsız denetçi, finansal tabloların Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Muhasebe ve Finansal Raporlama Mevzuatı’na uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunulduğu sonucuna vararak “olumlu görüş” bildirmiştir.

Denetim raporunda öne çıkan “Kilit Denetim Konusu”, finansal varlıklara ilişkin değer düşüklüğünün hesaplanmasıdır. Toplam varlıkların %96’sını oluşturan faktoring alacakları için ayrılan Beklenen Kredi Zararı (BKZ) karşılıklarının hesaplanmasındaki karmaşıklık, önemli yönetim tahminleri içermesi ve mevzuata uygunluk riskleri, bu konunun denetim açısından en çok önem arz eden husus olarak belirlenmesine neden olmuştur. Denetçi, bu alanda detaylı prosedürler uygulayarak yönetimin yöntem ve varsayımlarını değerlendirmiştir.

Bağımsız Denetçi Raporu ve Kilit Denetim Konuları

Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. (EY üyesi) tarafından hazırlanan 30 Ocak 2026 tarihli bağımsız denetçi raporu, Şirket’in finansal tablolarına ilişkin önemli bulgular içermektedir.

Denetçi Görüşü

Denetçi, Garanti Faktoring A.Ş.’nin 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla finansal durumunu, aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait finansal performansını ve nakit akışlarını, “BDDK Muhasebe ve Finansal Raporlama Mevzuatı”na uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunduğu kanaatine varmıştır. Bu, “olumlu görüş” olarak nitelendirilmektedir.

Denetimin Dayanağı ve Standartları

Bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları’nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları’na (BDS’lere) uygun olarak yürütülmüştür. Denetim şirketi, KGK tarafından yayımlanan etik kurallara uygun olarak Şirket’ten bağımsız olduğunu beyan etmiştir.

Kilit Denetim Konusu: Finansal Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Denetim raporunda, mesleki muhakemeye göre cari döneme ait finansal tabloların denetiminde en çok önem arz eden konu olarak “Finansal varlıklara ilişkin değer düşüklüğünün finansal tablolara alınması ve ilgili önemli açıklamalar” belirlenmiştir.

• Konunun Önemi:
  • Önemli Bakiye: 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla Şirket’in faktoring alacakları, toplam aktiflerinin %96’sını oluşturmaktadır.
  • Mevzuata Uygunluk Riski: Beklenen Kredi Zararları (BKZ) hesaplaması için yönetim tarafından oluşturulan politikaların, “Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketlerinin Muhasebe Uygulamaları ile Finansal Tabloları Hakkında Yönetmelik” ve TFRS 9 Finansal Araçlar Standardı gibi düzenlemelere uygunluğuna ilişkin riskler bulunmaktadır.
  • Karmaşıklık ve Tahminler: BKZ hesaplamasında kullanılan tahmin ve varsayımların (temerrüt olasılığı, temerrüt halinde kayıp, makro-ekonomik değişkenler vb.) önemli ve karmaşık olması, konunun önemini artırmaktadır.
• Denetim Yaklaşımı: Denetçi, bu kilit konuyu ele almak için aşağıdaki prosedürleri uygulamıştır:
  • Yönetim tarafından belirlenen anahtar muhakemelerin, tahminlerin ve hesaplama yöntemlerinin standart gereklilikleri, sektör ve global uygulamalar gözetilerek değerlendirilmesi.
  • BKZ hesaplamasında kullanılan temel tahminlerin (kredi riskindeki önemli artış, temerrüt tanımı, temerrüt olasılığı (TO), temerrüt halinde kayıp (THK), temerrüt tutarı (TT) ve makro-ekonomik değişkenler) Şirket’in geçmiş performansı ve mevzuata uygunluğunun finansal risk yönetimi uzmanları tarafından değerlendirilmesi.
  • Hesaplama sürecinde kullanılan bilgi setlerinin doğruluğunun ve tamlığının test edilmesi.
  • BKZ hesaplamasının matematiksel doğruluğunun örneklem yoluyla detaylı test edilmesi.
  • Model sonrası yapılan güncellemelerin gerekliliğinin ve doğruluğunun değerlendirilmesi.
  • Uygulanan muhasebe politikaları ve finansal tablolardaki açıklamaların yeterliliğinin değerlendirilmesi.

Finansal Performans Analizi (1 Ocak – 31 Aralık 2025)

Şirket, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla güçlü bir finansal performans sergilemiştir.

Gelir ve Kârlılık

Şirket’in kârlılığı, faktoring hacmindeki artışa paralel olarak önemli ölçüde yükselmiştir.

Gider Analizi

• Finansman Giderleri: Büyüyen operasyonları finanse etmek için kullanılan kredilerdeki artışa paralel olarak finansman giderleri %107,4 artmıştır. Ana kalem, 6,44 milyar TL ile kullanılan kredilere verilen faizlerdir.
• Karşılık Giderleri: Bilanço büyümesi ve risk modellemesindeki değişiklikler neticesinde karşılık giderleri %217 artarak 353,1 milyon TL’ye yükselmiştir. Bu tutarın 342,2 milyon TL’si Beklenen Zarar Karşılıkları’ndan oluşmaktadır.
• Esas Faaliyet Giderleri: Personel giderlerindeki artış (%52) ve genel işletme giderlerindeki artış (%74) nedeniyle esas faaliyet giderleri toplamda %58,6 artmıştır.

Finansal Durum Analizi (31 Aralık 2025)

Şirket’in bilançosu, 2024 yıl sonuna kıyasla önemli ölçüde büyümüştür.

Varlık Yapısı

Toplam varlıklar, faktoring alacaklarındaki güçlü artışla 33,5 milyar TL’ye ulaşmıştır.

Yükümlülük ve Özkaynak Yapısı

Büyümeyi finanse etmek için alınan kredilerde önemli bir artış yaşanırken, özkaynaklar da kârlılığın etkisiyle güçlenmiştir.

Önemli Muhasebe Politikaları ve Dipnot Detayları

Şirket Bilgileri ve Faaliyetleri

• Kuruluş: 4 Haziran 1990 tarihinde Aktif Finans Faktoring Hizmetleri A.Ş. adıyla kurulmuş, 2002 yılında unvanı Garanti Faktoring Hizmetleri A.Ş., 2014’te ise Garanti Faktoring A.Ş. olarak değişmiştir.
• Halka Arz: Şirket hisseleri 1993 yılından beri Borsa İstanbul’da (BİAŞ) işlem görmektedir.
• Ortaklık Yapısı (31 Aralık 2025):
  • Türkiye Garanti Bankası A.Ş.: %81,84
  • Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.: %9,78
  • Halka Arz Edilen: %8,38
• Çalışan Sayısı: 122 (31 Aralık 2025 itibarıyla).

Sunum Esasları

• Raporlama Çerçevesi: Finansal tablolar, BDDK tarafından yayımlanan tebliğ, yönetmelik ve genelgeler ile düzenlenmeyen konularda Türkiye Finansal Raporlama Standartları’nı (TFRS) içeren “BDDK Muhasebe ve Finansal Raporlama Mevzuatı”na uygun olarak hazırlanmıştır.
• Enflasyon Muhasebesi: BDDK’nın 5 Aralık 2024 tarihli kararı uyarınca, Şirket’in 31 Aralık 2025 tarihli finansal tablolarında TMS 29 “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardı” uygulanmamıştır.

Finansal Varlıklarda Değer Düşüklüğü (BKZ Politikası)

Şirket, TFRS 9 uyarınca faktoring alacakları için beklenen zarar karşılığı ayırmaktadır. Bu politika, kredi riskini üç aşamalı bir modelle yönetmektedir:

• Aşama 1 (12 Aylık Beklenen Kredi Zararı): Kredi riskinde ilk kayda alınmasından bu yana önemli bir artış olmayan finansal varlıklar için uygulanır.
• Aşama 2 (Ömür Boyu Beklenen Kredi Zararı): Kredi riskinde önemli bir artış tespit edilen (örneğin vadesi 30 günden fazla gecikmiş alacaklar) finansal varlıklar için uygulanır.
• Aşama 3 (Değer Düşüklüğüne Uğramış): Temerrüt durumundaki (objektif olarak 90 günden fazla gecikme veya subjektif olarak borcun ödenmeyeceğine kanaat getirilmesi) finansal varlıklar için uygulanır. Temerrüt olasılığı %100 olarak dikkate alınır.

2025 yılında Şirket, geri kazanılmasına ilişkin makul beklenti bulunmayan ve “Zarar Niteliğindeki Alacaklar” sınıfında izlenen 62.802 Bin TL tutarındaki faktoring alacağını kayıttan düşmüştür.

İlişkili Taraf İşlemleri

Şirket, ana ortağı Türkiye Garanti Bankası A.Ş. ve grup şirketi Garantibank International NV başta olmak üzere ilişkili taraflarla önemli işlemler gerçekleştirmektedir. 31 Aralık 2025 itibarıyla ana ilişkili taraf bakiyeleri şunlardır:

• Türkiye Garanti Bankası A.Ş.:
  • Banka bakiyeleri: 80.366 Bin TL (TP ve YP toplamı)
  • Alınan krediler: 1.811.135 Bin TL (YP)
• Garantibank International NV:
  • Alınan krediler: 1.638.106 Bin TL (TP ve YP toplamı)

Ayrıca, Türkiye Garanti Bankası A.Ş. nezdinde faktoring alacaklarına teminat olarak saklamada bulunan 23,4 milyar TL tutarında çek ve senet bulunmaktadır.

Ek Bilgiler

• Sorumlu Denetçi: Hayrettin Ergül (Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş.).
• Rapor ve Onay Tarihleri: Bağımsız Denetçi Raporu 30 Ocak 2026 tarihlidir. Finansal tabloların ise Yönetim Kurulu tarafından 30 Ocak 2025 tarihinde onaylandığı belirtilmiştir.