Zeytin Kokulu Bilançolar: Cem Zeytin’in 2025 Faaliyet Raporundan Öne Çıkan 5 Şaşırtıcı Gerçek

1. Giriş: Kahvaltı Sofrasından Borsa Koridorlarına

Sabah kahvaltılarımızın sessiz kahramanı olan o siyah ve yeşil zeytinlerin, mutfağımızdan çıkıp Borsa İstanbul’un (BİST: CEMZY) karmaşık koridorlarında nasıl bir finansal değer zincirine dönüştüğünü hiç düşündünüz mü? Yolculuğuna 1994 yılında Ankara’da Okullu Gıda Maddeleri Sanayi Limited Şirketi adıyla mütevazı bir adım atarak başlayan Cem Zeytin, bugün Türkiye’nin gıda devlerinden biri olarak karşımızda. Şirketin yayımlanan 2025 yılı faaliyet raporu, sadece kuru rakamlardan ibaret bir belge değil; bir sanayi devinin büyüme stratejilerini, finansal manevralarını ve yatırımcıyı düşündüren paradokslarını içeren stratejik bir anlatı sunuyor. İşte bu rapordaki verilerin arkasında yatan ve ilk bakışta fark edilmeyen 5 şaşırtıcı gerçek.

2. Operasyonel Başarıya Karşın “Net Zarar” Paradoksu

Cem Zeytin’in 2025 yılı mali tablolarını bir analist gözüyle incelediğimizde, oldukça nadir rastlanan bir kârlılık paradoksuyla karşılaşıyoruz. Şirket, makroekonomik zorluklara rağmen operasyonel gücünü koruyarak 2.801.265.798 TL hasılat elde etti. Daha da önemlisi, 2024 yılında 625,6 milyon TL olan brüt kârını 2025’te 650,7 milyon TL seviyesine çıkarmayı başardı. Ancak operasyonel sahadaki bu başarıya rağmen, dönem sonunda 497.123.145 TL tutarında bir net zarar açıklandı.

Peki, brüt kârı artan bir şirket nasıl olur da “alt çizgide” bu denli büyük bir zarar yazar? Bu durumun temel sebebi, TMS 29 Enflasyon Muhasebesi uygulamasıdır. Şirket, bu hesaplama yöntemi neticesinde tam 618.537.205 TL tutarında “Net Parasal Pozisyon Kaybı” kaydetmiştir. Yüksek finansman giderleri ile birleşen bu kağıt üzerindeki kayıp, operasyonel kârı gölgeleyerek bilançoyu kırmızıya boyamıştır.

“Şirket kâr tespiti ve dağıtımı konusunda TTK ve sermaye piyasası mevzuatı hükümlerine uygun hareket eder. … TTK’ya göre ayrılması gereken yedek akçeler ile kâr dağıtım politikasında pay sahipleri için belirlenen kâr payı ayrılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına veya ertesi yıla kâr aktarılmasına karar verilemez.” — Şirket Esas Sözleşmesi Kâr Dağıtım Politikası

3. “Varlık-Hafif” İş Modeli: Üretici mi, Stratejik Tedarikçi mi?

Türkiye’nin en büyük üç zeytin işleyicisinden biri olan Cem Zeytin hakkında en şaşırtıcı gerçeklerden biri, şirketin aslında tek bir zeytin ağacına bile sahip olmamasıdır. Raporda açıkça belirtildiği üzere şirket yetiştiricilik yapmamakta; hammadde ihtiyacını Akhisar, Edremit ve Mut gibi Türkiye’nin en verimli bölgelerindeki tüccarlardan karşılamaktadır.

Bu durum, modern finans dünyasında “Asset-Light” (Varlık-hafif) olarak tanımlanan stratejik bir modeldir. Şirket, tarımsal üretimin düşük marjlı ve yüksek riskli (iklim, hastalık vb.) “çiftçilik” aşamasını üstlenmek yerine; yüksek katma değerli “seçme, işleme ve paketleme” aşamalarına odaklanmaktadır. Şirketin değerlerini tanımlayan şu maddeler, bu modelin pazar gücünü özetlemektedir:

• Müşteri Memnuniyeti: Tüm üretim sürecindeki temel motivasyon kaynağıdır.
• Süreklilik: Kalitenin kesintisiz devamı en büyük önceliktir.
• Pazardaki Güç: Üretim kapasitesi ve ürün çeşitliliği ile Türkiye’nin en büyük 3 üreticisinden biridir.

4. Mersin Mut Yatırımı: Bölgesel Güçten Küresel Ambisyona

Cem Zeytin, büyüme vizyonunu Balıkesir Havran’daki merkezinden Mersin Mut’a taşıyarak devasa bir kapasite artışına imza attı. 2024 yılı Haziran ayında faaliyete geçen Mut tesisi, şirketin sadece bir paketleyici değil, bölgesel bir üretim üssü olma kararlılığını gösteriyor. Buradaki yatırımın ölçeğini anlamak için devlet teşviklerine bakmak yeterli:

Şirketin Edremit fabrikası için aldığı teşvik tutarı 68,3 milyon TL iken, Mersin Mut Fabrikası için alınan yatırım teşvik belgesi tutarı tam 780.882.493 TL seviyesindedir. Bu 11 katlık fark, şirketin Akdeniz havzasındaki stratejik ağırlığını nasıl artırdığının en somut kanıtıdır. Bu devasa teşvik paketi; Halkbank kaynaklı 10 yıllık faiz desteği, %80 oranında kurumlar vergisi indirimi ve gümrük vergisi muafiyeti gibi kritik avantajlar içermektedir.

5. Pay Geri Alım Programı: “Hisselerimiz Gerçek Değerini Yansıtmıyor”

Borsada işlem gören bir şirketin en güçlü güven göstergesi, kendi paylarını piyasadan geri almasıdır. Cem Zeytin yönetimi, CEMZY paylarının piyasa fiyatının şirketin gerçek finansal performansını ve “itfa edilmiş maliyet” değerini yansıtmadığına karar vererek agresif bir geri alım programı uyguladı.

9 Mayıs – 1 Ağustos 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu operasyonda, şirket aktiflerinden karşılanmak üzere 7.550.000 TL nominal değerli pay geri alındı. Bu hamleyle birlikte, şirketin sahip olduğu geri alınan payların sermaye oranı %7,41 gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaştı. İlk Olağan Genel Kurul’a kadar sürmesi planlanan bu program, piyasaya verilen “şirketimize ve geleceğimize güveniyoruz” mesajının finansal mühürdür.

6. Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Yapıdaki İlginç Tezat

Raporda kurumsal yönetişim açısından hayli sofistike bir yapı göze çarpıyor. Şirket bünyesinde; Denetimden Sorumlu Komite, Kurumsal Yönetim Komitesi, Riskin Erken Saptanması Komitesi ve Sürdürülebilirlik Komitesi olmak üzere dört kritik yapı bulunuyor. Bu komiteler, 2025 yılı boyunca titizlikle çalışarak toplam 14 rapor hazırlamış ve yönetim kurulunu sürekli bilgilendirmiştir.

Ancak bu devasa kurumsal mekanizma ile toplumsal katkı arasındaki “sembolik mesafe” dikkat çekicidir. Milyarlarca lira hasılat yapan ve 267 kişilik bir istihdam ordusunu yöneten bu dev yapının, 2025 yılı boyunca yaptığı toplam bağış ve yardım tutarı yalnızca 2.750 TL‘dir. Bu durum, kurumsal yönetişim yapıları ile toplumsal yatırım arasındaki odak farkını gösteren ilginç bir detay olarak kayıtlara geçmiştir.

7. Sonuç: Geleceğe Bakış ve Düşündüren Bir Soru

Net zarara rağmen Cem Zeytin, finansal dayanıklılık açısından oldukça “likit” bir pozisyondadır. Şirketin 3,78 seviyesindeki güçlü Cari Oranı (Current Ratio), kısa vadeli yükümlülüklerini karşılama konusunda hiçbir sorun yaşamadığını ve finansal krizlere karşı bağışık olduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak karşımızda, enflasyon muhasebesinin teknik zararlarına rağmen operasyonel kârını artıran, devasa yatırım teşvikleriyle kapasite büyüten ve kendi hissesine sahip çıkan bir gıda devi var. Peki, bu net zarar tablosu bir “fırtına öncesi sessizlik” mi, yoksa küresel bir marka olma yolunda ödenen zorunlu bir yatırım maliyeti mi? Kararı, bilançonun zeytin kokulu derinliklerini analiz eden yatırımcılar verecek.

Cem Zeytin A.Ş. 2025 Yılı Faaliyet ve Finansal Değerlendirme Brifingi

Yönetici Özeti

Bu doküman, Cem Zeytin Anonim Şirketi’nin (Şirket) 1 Ocak – 31 Aralık 2025 hesap dönemine ait faaliyet raporu ve bağımsız denetim sonuçlarının kapsamlı bir sentezidir. 2025 yılı, Şirket için operasyonel büyüme ve kurumsal yapılanma açısından kritik bir dönem olmuştur. Deneyim Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. tarafından yürütülen denetim sonucunda, Şirket’in finansal tablolarının gerçeği dürüst bir şekilde yansıttığına dair olumlu görüş bildirilmiştir.

Öne çıkan temel hususlar şunlardır:

• Operasyonel Genişleme: 2024 Haziran ayında faaliyete geçen Mersin Mut tesisinin tam kapasiteye yakın kullanımı ve Edremit tesisindeki yatırımlar, üretim kapasitesini desteklemiştir.
• Finansal Durum: Şirket 2025 yılında yaklaşık 2,8 milyar TL hasılat elde etmiştir. Ancak, enflasyon muhasebesi (TMS 29) ve parasal pozisyon kayıplarının etkisiyle dönem 497,1 milyon TL net zarar ile kapatılmıştır.
• Sermaye ve Ortaklık: Şirket paylarının halka arzı sonrası Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlamış ve 2025 yılı içerisinde aktif bir pay geri alım programı yürütülmüştür.
• Yatırım Teşvikleri: Edremit ve Mersin Mut tesisleri için toplamda yaklaşık 850 milyon TL’yi aşan yatırım teşvik belgeleri kapsamında vergi indirimi, KDV istisnası ve faiz desteği gibi avantajlardan yararlanılmaktadır.

——————————————————————————–

1. Kurumsal Profil ve Operasyonel Faaliyetler

1.1. Şirket Geçmişi ve Faaliyet Konusu

1994 yılında Ankara’da kurulan Şirket, 2021 yılında Cem Zeytin A.Ş. unvanını almıştır. Temel faaliyet alanı; sofralık siyah ve yeşil zeytinlerin hasadı, işlenmesi, fermantasyonu ve paketlenmesidir. Şirket, ürünlerini hem “Cem” ve “Cem Zeytin” markaları altında hem de fason (private label) üretim yoluyla pazara sunmaktadır.

1.2. Üretim Tesisleri ve Tedarik Zinciri

Şirket, üretim faaliyetlerini iki ana merkez üzerinden yürütmektedir:

• Edremit Tesisi (Balıkesir): 18.000 m² kapalı, toplam 53.000 m² alan üzerine kuruludur.
• Mut Tesisi (Mersin): 2024 yılı Haziran ayında faaliyete geçmiştir.

Tedarik Politikası: Şirket zeytin yetiştiriciliği yapmamakta; hammaddesini tamamen yurt içindeki (Balıkesir, Manisa, Mersin) tüccarlardan tedarik etmektedir. Bu model, yerel ekonomi ile güçlü bir bağ kurulmasını sağlamaktadır.

1.3. Üretim ve Satış Miktarları (2025)

2025 yılı sonu itibarıyla üretim ve satış rakamları şu şekildedir:

——————————————————————————–

2. Finansal Performans Analizi

2.1. Gelir ve Karlılık Göstergeleri

Şirket’in 2025 yılı finansal sonuçları, yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama standartlarına (TMS 29) uygun olarak sunulmuştur.

Analiz: Hasılatın önceki yıla göre nominal olarak yatay seyrettiği görülmektedir. Esas faaliyet karındaki artışa rağmen, 618,5 milyon TL tutarındaki “Net Parasal Pozisyon Kaybı” dönem net zararının temel sebebi olarak öne çıkmaktadır.

2.2. Bilanço Yapısı ve Likidite

Şirket’in finansal yapısı güçlü bir özkaynak tabanına ve yüksek likidite oranlarına dayanmaktadır.

• Toplam Varlıklar: 5,45 milyar TL
• Özkaynaklar: 3,93 milyar TL
• Cari Oran: 3,78 (Kısa vadeli borç ödeme kabiliyetinin çok yüksek olduğunu göstermektedir).
• Net Borç / Toplam Sermaye Oranı: %21 (Makul bir borçlanma seviyesi).

——————————————————————————–

3. Kurumsal Yönetim ve Stratejik Yapılanma

3.1. Yönetim Kurulu Yapısı

Yönetim Kurulu 5 üyeden oluşmakta olup, kurumsal yönetim ilkeleri gereği 2 bağımsız üye görev yapmaktadır.

• Yönetim Kurulu Başkanı: Cem OKULLU
• Yönetim Kurulu Başkan Vekili: Cengiz OKULLU
• Üye ve Genel Müdür: Volkan OKULLU (Atama tarihi: 23.12.2025)
• Bağımsız Üyeler: Serdar Muharrem Bayraktutan ve Gül Sağır Aydın.

3.2. Komiteler ve Risk Yönetimi

Yönetim Kurulu’nun görevlerini etkin yerine getirmesi amacıyla dört temel komite oluşturulmuştur:

1. Denetimden Sorumlu Komite: Finansal raporlama ve denetim süreçlerini gözetir.
2. Kurumsal Yönetim Komitesi: Şeffaflık ve hissedar haklarını izler.
3. Riskin Erken Saptanması Komitesi: Olası finansal ve operasyonel riskleri analiz eder.
4. Sürdürülebilirlik Komitesi: Çevreci yaklaşım ve sosyal sorumluluk projelerini yönetir.

3.3. Sermaye Yapısı ve Pay Geri Alım Programı

Şirket’in çıkarılmış sermayesi 402 milyon TL’dir. 2025 yılı içerisinde hisse fiyatlarındaki tutarsızlıkları gidermek amacıyla bir geri alım programı uygulanmıştır:

• 9 Mayıs – 1 Ağustos 2025 tarihleri arasında 7,55 milyon TL nominal değerli hisse geri alınmıştır.
• Dönem sonu itibarıyla Şirket’in sahip olduğu kendi paylarının sermayeye oranı %7,41’e ulaşmıştır.

——————————————————————————–

4. Yatırımlar ve Devlet Teşvikleri

Şirket, kapasite artışı ve teknolojik yenilenme için kapsamlı devlet teşviklerinden yararlanmaktadır:

• Edremit Yatırımı: 68,3 milyon TL tutarındaki teşvik belgesi; KDV istisnası, faiz desteği ve 5 yıl süreli sigorta primi işveren hissesi desteği içermektedir.
• Mersin Mut Yatırımı: 780,8 milyon TL tutarındaki devasa yatırım teşviği; %80 kurumlar vergisi indirimi, 7 yıl sigorta primi desteği ve gümrük vergisi muafiyeti sağlamaktadır.

——————————————————————————–

5. Bağımsız Denetim ve Kilit Denetim Konuları

Bağımsız denetçi Harun Aktaş (Deneyim Bağımsız Denetim A.Ş.), denetim sürecinde iki konuyu “Kilit Denetim Konusu” olarak belirlemiştir:

1. Hasılat Tanınması: Satışların doğruluğu ve dönemsellik ilkesine uygunluğu, örnekleme metodu ve kontrol testleri ile doğrulanmıştır.
2. Maddi Duran Varlıkların Değerlemesi: Şirket’in arsa ve binaları yeniden değerleme modeli ile takip edilmektedir. Invest Gayrimenkul Değerleme A.Ş. tarafından yapılan değerlemelerin piyasa verileriyle uyumu ve TFRS standartlarına uygunluğu test edilmiştir.

Denetçi Görüşü Notu

Şirket’in defter tutma düzeninin ve finansal tablolarının, Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Şirket esas sözleşmesine uygun olduğu onaylanmıştır. Riskin Erken Saptanması Sistemi’ne dair rapor 30 Ocak 2026 tarihinde Yönetim Kurulu’na sunulmuştur.