Orçay’ın Finansal Tabloları Ne Anlatıyor? İşte En Çarpıcı 5 Nokta

Bir Fincan Çayın Ardındaki Finansal Fırtına

Geleneksel Türk kültürünün vazgeçilmez bir parçası olan çay, genellikle istikrarı ve sakinliği çağrıştırır. Ancak Türkiye’nin önemli çay üreticilerinden Orçay’ın son finansal raporları, bu sakin görüntünün ardında büyüme, borç ve stratejik dönüşümlerle dolu, oldukça dinamik ve zorlu bir tabloyu ortaya koyuyor. Şirketin finansallarının derinliklerine inildiğinde, bir fincan çayın ardında finansal bir fırtınanın koptuğu görülüyor. Bu makale, Orçay’ın son raporlarından çıkan en şaşırtıcı ve etkili beş noktayı sizler için özetliyor.

1. Ciro Artıyor Ama Kâr Nerede?

Finansal tablolara ilk bakışta en çok dikkat çeken çelişki, satışlar ve kârlılık arasındaki makas. Şirketin 2025 yılının ilk dokuz ayındaki hasılatı, bir önceki yılın aynı dönemindeki 442,4 milyon TL’den önemli bir artışla 553,9 milyon TL‘ye yükselmiş. Bu güçlü ciro büyümesi, normal şartlarda kârlılığa da olumlu yansıması beklenen bir gelişme.

Ancak tablonun en alt satırına indiğimizde tamamen zıt bir durumla karşılaşıyoruz. Orçay, bu güçlü satış performansına rağmen aynı dönemde 49,1 milyon TL net zarar (Dönem Net Zararı) açıklamış durumda. Artan satışlara rağmen şirketin neden zarar ettiği sorusu, bir analistin dikkatini anında çeken ve derhal “aşağıdaki satırlarda” ne olduğunu sorgulatan klasik bir uyarı işaretidir. Bu da bizi finansal tablolardaki bir sonraki kritik noktaya yönlendiriyor.

2. Kârlılığı Eriten Gizli Düşman: Finansman Giderleri

Ciro artışına rağmen oluşan zararın arkasındaki temel sebep, gelir tablosunda gizli bir düşman gibi duran tek bir kalem: Finansman Giderleri. Şirket, operasyonel olarak oldukça başarılı bir performans sergileyerek 116,6 milyon TL’lik bir Esas Faaliyet Kârı elde etmeyi başarmış. Bu, şirketin ana işi olan çay üretim ve satışından kâr ettiğini gösteriyor.

Fakat bu operasyonel başarı, devasa finansman giderleri tarafından tamamen siliniyor. Orçay’ın 2025’in ilk dokuz ayında katlandığı Finansman Giderleri tam 174 milyon TL‘ye ulaşmış durumda. Bu giderin büyük bir kısmı, şirketin bilançosunda görülen yaklaşık 533 milyon TL (514,4 milyon TL kısa vadeli + 18,7 milyon TL uzun vadeli) tutarındaki banka kredilerine ödenen faizlerden kaynaklanıyor. Yönetim de bu sorunun farkında olduğunu faaliyet raporunda açıkça belirtiyor:

Finansal borçluluğu azaltarak finansal giderleri düşürmek için gerekli tedbirler alınmakta, yeni iş modelleri ile satış ve karlılığın artırılıp, alacak ödeme vadesinin düşürülüp, borç ödeme vadesinin uzatılması ile işletme sermayesine yapılacak olumlu katkı özellikle kredi borcunun ve giderlerinin düşürülmesi yönünde çalışılmaktadır.

3. Stratejide Keskin Dönüş: Markalı Paketten Toptan Çaya

Finansal raporların 12 numaralı dipnotu, şirketin satış stratejisinde sessiz ama çok önemli bir değişiklik yaşandığını gözler önüne seriyor. Rakamlar, Orçay’ın markalı, son tüketiciye yönelik ürünlerden ziyade, endüstriyel ve toptan satışlara odaklandığını gösteriyor.

• Paketli çay satışları, 2024’ün ilk dokuz ayında 114,1 milyon TL iken, 2025’in aynı döneminde 50,4 milyon TL‘ye keskin bir düşüş göstermiş.
• Buna karşılık, çuvallı (toptan) çay satışları, 2024’te 305,7 milyon TL iken, 2025’te 505,3 milyon TL‘ye fırlamış.

Bu hamle, şirketin markalaşma ve pazarlama maliyetlerinden kaçınarak, daha düşük marjlı ancak daha yüksek hacimli ve muhtemelen daha hızlı nakit akışı sağlayan bir modele yöneldiğini gösteriyor. Bu, borç baskısı altındaki bir şirket için rasyonel bir işletme sermayesi yönetimi stratejisi olabilir.

4. Geleceğe Yatırım: Fabrikanın Elektriği Artık Güneşten

Şirket, finansal baskı altında olmasına rağmen geleceğe yönelik önemli bir adım atmış. Faaliyet Raporu’na göre Orçay, kurulumunu tamamladığı 1,26 MW gücündeki Güneş Enerjisi Santrali’ni (GES) devreye almış durumda.

Bu yatırımın, fabrikanın yıllık elektrik ihtiyacının tamamını karşılaması bekleniyor. Daha da önemlisi, üretim fazlası elektriğin şebekeye satılarak şirkete ek bir gelir kapısı oluşturması planlanıyor. Finansal olarak zorlu bir dönemde bile uzun vadeli maliyetleri düşürmeye ve sürdürülebilirliğe yönelik böyle proaktif bir yatırım yapılması, yönetimin gelecek vizyonu açısından dikkat çekici bir hamle.

5. Ufuktaki Kurtarıcı: Dev Sermaye Artırımı Yolda

Raporlardaki en kritik ve şirketin geleceği için en umut verici gelişme, bilanço tarihinden sonraki olaylar bölümünde yer alıyor. Şirket, raporlama dönemi kapandıktan sonra, 23 Ekim 2025 tarihinde Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) büyük bir sermaye artırımı için onay almış.

Bu onayla birlikte şirketin 80 milyon TL olan çıkarılmış sermayesi, 160 milyon TL nakit girişi ile 240 milyon TL’ye yükseltilecek. Bu, şirketin geleceği için hayati bir gelişme. Çünkü bu taze sermaye, ikinci maddede detaylandırılan ve kârlılığı eriten devasa borç sorununun çözümünde doğrudan kullanılabilir. Borç yükünün azalması, finansman giderlerini düşürecek ve şirketin operasyonel kârının nihayet net kâra dönüşmesinin önünü açabilecektir.

Conclusion: Finansal Reset ve Gelecek Beklentileri

Orçay’ın finansal raporları, bir yol ayrımındaki bir şirketin röntgenini çekiyor: Operasyonel olarak sağlıklı ve büyüyen, ancak geçmişin borç yüküyle adeta nefesi kesilmiş bir yapı. Yönetimin bu ikileme cevabı ise iki yönlü bir strateji oldu: bir yandan maliyetleri düşürmek için GES gibi akıllı yatırımlar ve nakit akışını iyileştirmek için toptan satışa keskin bir dönüş yapmak; diğer yandan ise bilançoyu kalıcı olarak onaracak dev bir sermaye artışıyla geleceğe hazırlanmak.

Bu dev sermaye artırımı ve stratejik hamleler, Orçay’ın kârlılık makasını tersine çevirip şirketi yeni bir büyüme patikasına sokabilecek mi?

Orçay Ortaköy Çay Sanayi ve Ticaret A.Ş. – 30 Eylül 2025 Ara Dönem Değerlendirmesi

Yönetici Özeti

Bu brifing, Orçay Ortaköy Çay Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 30 Eylül 2025 tarihinde sona eren dokuz aylık ara döneme ait finansal tablolarını ve faaliyet raporunu sentezleyerek şirketin mevcut durumu, performansı ve stratejik görünümü hakkında kapsamlı bir analiz sunmaktadır.

Dönemin en kritik finansal sonucu, şirketin 49,2 milyon TL net zarar açıklamasıdır. Bu zarar, bir önceki yılın aynı dönemindeki 57,4 milyon TL’lik zarara göre bir miktar iyileşme gösterse de, yüksek finansman giderleri karlılık üzerinde baskı oluşturmaya devam etmektedir. Şirketin hasılatı, geçen yılın aynı dönemine göre %25 artarak 442,5 milyon TL’den 553,9 milyon TL’ye yükselmiş, bu da operasyonel faaliyetlerdeki büyümeye işaret etmektedir. Ancak, 174,1 milyon TL’lik finansman gideri, bu operasyonel başarıyı gölgede bırakarak net zarara yol açan ana faktör olmuştur.

Bilanço tarafında, şirketin toplam varlıkları 1,14 milyar TL’ye gerilerken, özkaynakları dönem zararı nedeniyle 514,8 milyon TL’den 466,1 milyon TL’ye düşmüştür. Kısa vadeli banka kredilerindeki artış, şirketin finansal borçluluğunun devam ettiğini göstermektedir. Nakit akışlarında ise işletme faaliyetlerinden elde edilen nakit, önceki yıla kıyasla önemli ölçüde azalarak 263,3 milyon TL’den 69,9 milyon TL’ye gerilemiştir.

Stratejik olarak, şirket enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla 44,5 milyon TL’lik bir Güneş Enerjisi Santrali (GES) yatırımını tamamlamıştır. En önemli gelişme ise bilanço tarihinden sonra yaşanmıştır: Sermaye Piyasası Kurulu, şirketin çıkarılmış sermayesini 80 milyon TL’den 240 milyon TL’ye çıkarmak üzere 160 milyon TL’lik nakdi sermaye artırımı için halka arz izahnamesini onaylamıştır. Bu hamle, şirketin finansal yapısını güçlendirmeyi, borçluluğu azaltmayı ve gelecekteki büyüme için kaynak yaratmayı hedefleyen kritik bir adımdır.

1. Kurumsal Profil ve Faaliyetler

1.1. Şirket Tarihçesi ve Faaliyet Alanı

Orçay Ortaköy Çay Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Şirket”), 1986 yılında Rize’nin Güneysu ilçesi Ortaköy beldesinde, günde 30 ton çay işleme kapasitesiyle kurulmuştur. Yıllar içinde yapılan yatırımlarla kapasitesini önemli ölçüde artırmıştır:

• Kapasite Artışı: 2011-2014 yılları arasında ek fabrika binası, yeni makine ve ekipman yatırımları ile günlük çay işleme kapasitesi 180 tona ulaşmıştır.
• Mevcut Kapasite: Tesisler, yıllık 3.000 ton kuru çay üretimi ve 10.000 ton çay paketleme kapasitesine sahiptir.
• Ürün Gamı: 2014 yılında yapılan yeşil/beyaz çay tesisi yatırımı ile ürün gamını genişletmiş, bitkisel bazlı çay üretimini de portföyüne eklemiştir.
• Markalar: Şirketin sektörde yer alan markaları Orçay, Orijinal Çay, Ortea, Tazeveren, Tazedem ve Hasret‘tir. Ayrıca başka markalar için fason üretim de yapılmaktadır.
• AR-GE ve Know-How Desteği: Şirket, 60’tan fazla yerli çay mamulünün demlendiği “KEIFI Çay ve 1001 Keyfi” adlı çay evi zincirlerine AR-GE ve know-how desteği vererek sektörün gelişimine katkıda bulunmaktadır.
• Laboratuvar: Fabrika bünyesindeki laboratuvarda nem tadımı, toz analizi, ekstrakt analizi gibi kimyasal ve duyusal analizler yapılmaktadır.

1.2. Sektörel Konum

Şirket, Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim alanlarından biri olan Doğu Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet göstermektedir.

• Türkiye Çay Sektörü: Rize Ticaret Borsası’nın 2024 raporuna göre, Doğu Karadeniz’de 791.287 dekar alanda yaklaşık 205.118 üretici çay tarımı yapmaktadır. 2023 yılı yaş çay rekoltesi 1,355 milyon tonun üzerine çıkmış ve bu üründen 270.000 ton kuru çay elde edilmiştir.
• Sektördeki Oyuncular: Sektörde 48’i Çaykur’a, 135’i özel sektöre ait olmak üzere toplam 183 çay fabrikası bulunmaktadır. 2023 yılında üretilen yaş çayın %57,79’u özel sektör, %42,21’i ise ÇAYKUR tarafından işlenmiştir.
• Orçay’ın Pazarlama Stratejisi:
  • Ürün Kompozisyonu: Üretilen kuru çayın yaklaşık %35-40’ı yarı mamul (çuval çay), %60-65’i ise paketlenmiş ürün olarak pazara sunulmaktadır.
  • Dağıtım Kanalları: Ürünler, bayi teşkilatı olan yerlerde bayiler aracılığıyla, diğer bölgelerde ise doğrudan pazara sunulmaktadır.
  • Hedef Pazar: Öncelikli olarak ev dışı kullanım (yiyecek ve içecek sektörü) pazarına odaklanılmakla birlikte, toptancı marketler, toptan-yarı toptan ve perakende noktalarında da satış yapılmaktadır.

1.3. Organizasyon ve Yönetim Yapısı

Şirket, 5 üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından idare edilmektedir. Yönetim Kurulu üyeleri en fazla 3 yıl için seçilebilir. 1 Ocak – 30 Eylül 2025 döneminde Yönetim Kurulu 13 toplantı yapmış ve katılım oranı %100 olmuştur.

Yönetim Kurulu Üyeleri (30.09.2025 itibarıyla):

Yönetim Kurulu Bünyesindeki Komiteler:

• Denetimden Sorumlu Komite: Başkan Adnan YANKIN, Üye Kenan KANBUR.
• Riskin Erken Saptanması Komitesi: Başkan Adnan YANKIN, Üye Kenan KANBUR.
• Kurumsal Yönetim Komitesi: Başkan Adnan YANKIN, Üyeler Fatih Nusret DUR ve Emel KOÇAK. (Bu komite aynı zamanda Aday Gösterme ve Ücret Komitelerinin görevlerini de üstlenmektedir.)

2. Sermaye ve Ortaklık Yapısı

2.1. Sermaye Yapısı

• Ödenmiş Sermaye: 80.000.000 TL
• Kayıtlı Sermaye Tavanı: 400.000.000 TL
• Halka Arz: Şirket hisseleri 26-27 Ağustos 2021 tarihlerinde Borsa İstanbul Ana Pazar’da halka arz edilmiştir.

2.2. Ortaklık Yapısı

Not: Finansal tablolarda halka açık kısmın oranı %58,91 olarak belirtilmiştir.

2.3. İmtiyazlı Paylar

Şirket sermayesi A ve B Grubu nama yazılı paylardan oluşmaktadır. A Grubu paylar önemli imtiyazlara sahiptir:

• Oy Hakkı İmtiyazı: Genel Kurul toplantılarında A Grubu payların her biri 5 oy hakkına sahipken, B Grubu payların her biri 1 oy hakkına sahiptir.
• Yönetim Kurulu Seçim İmtiyazı: 5 üyeden oluşan Yönetim Kurulu’nun 2 üyesi, A Grubu pay sahiplerinin göstereceği adaylar arasından seçilmektedir.

3. Finansal Performans Analizi (30.09.2025)

Tüm finansal veriler, TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama standardı uyarınca 30 Eylül 2025 tarihindeki Türk Lirası’nın satın alma gücüne göre düzeltilmiştir.

3.1. Kar veya Zarar Tablosu Analizi

Şirketin satış gelirleri artmasına rağmen, yüksek finansman giderleri nedeniyle dönem zararla sonuçlanmıştır.

Hasılat Dağılımı (01.01-30.09.2025):

• Çuvallı çay satışları: 505,4 milyon TL
• Paketli çay satışları: 50,5 milyon TL
• Beyaz-yeşil çay satışları: 3,7 milyon TL

3.2. Finansal Durum Tablosu (Bilanço) Analizi

Dönem sonunda şirketin varlıkları ve özkaynaklarında bir azalma gözlemlenmiştir.

3.3. Nakit Akış Tablosu Analizi

İşletme faaliyetlerinden yaratılan nakit, bir önceki yılın aynı dönemine göre belirgin bir şekilde düşmüştür. Yüksek faiz ödemeleri, finansman faaliyetlerinden nakit çıkışına neden olmuştur.

3.4. Önemli Finansal Rasyolar

4. Önemli Gelişmeler ve Stratejik Görünüm

4.1. Tamamlanan Yatırımlar

• Güneş Enerjisi Santrali (GES): Şirket, enerji giderlerini düşürmek ve yenilenebilir enerjiye yönelmek amacıyla 1,26 MW gücündeki GES yatırımını tamamlamıştır. 44.517.582 TL maliyetli santral, fabrikanın yıllık elektrik tüketiminin tamamını karşılayacak şekilde devreye alınmıştır. Üretim fazlası elektriğin satışı planlanmaktadır.

4.2. Yönetimin Değerlendirmesi ve Stratejiler

• Performans Değerlendirmesi: Yönetim, 2025’in ilk dokuz ayında ekonomik konjonktür nedeniyle hedeflere ulaşılamadığını belirtmiştir. Dönem zararı kabul edilmekle birlikte, şirketin finansal yapısını iyileştirmek için önlemler alındığı ifade edilmiştir.
• Finansal Yapıyı İyileştirme Önlemleri:
  • Finansal borçluluğu azaltarak finansman giderlerini düşürmek.
  • Yeni iş modelleri ile satışları ve karlılığı artırmak.
  • Alacak ödeme vadesini düşürüp, borç ödeme vadesini uzatarak işletme sermayesini güçlendirmek.

4.3. İlişkili Taraf İşlemleri

Şirketin bilançosunda önemli tutarda ilişkili taraf alacağı bulunmaktadır. 30 Eylül 2025 itibarıyla başlıca alacaklar şunlardır:

• Aden Pelet ve Orman Ürün. San. Tic. A.Ş.: 116,5 milyon TL (Ticari olmayan)
• Pasifik Gayrimenkul Yatırım İnşaat A.Ş.: 20,3 milyon TL (Ticari)

4.4. Bilanço Tarihi Sonrası Olaylar

Dönem kapandıktan sonra şirketin finansal yapısını kökten etkileyecek çok önemli bir gelişme yaşanmıştır:

• Sermaye Artırımı ve Halka Arz: Şirket Yönetim Kurulu, 400.000.000 TL’lik kayıtlı sermaye tavanı içinde, 80.000.000 TL olan çıkarılmış sermayenin, 160.000.000 TL’si nakden karşılanmak suretiyle 240.000.000 TL’ye çıkarılmasına karar vermiştir. Bu işleme ilişkin halka arz izahnamesi Sermaye Piyasası Kurulu’nun 23 Ekim 2025 tarihli toplantısında onaylanmıştır. Bu sermaye artışı, şirketin özkaynaklarını güçlendirecek ve borçluluğunu azaltma stratejisini doğrudan destekleyecektir.