Acıselsan’ın Finans Raporundan Çıkan 4 Şaşırtıcı Gerçek

Giriş: Rakamların Ardındaki Hikaye

Kurumsal finansal raporlar, ilk bakışta karmaşık rakamlar ve tablolar yığını gibi görünebilir. Ancak daha yakından incelendiğinde, bu belgeler bir şirketin mevcut zorlukları, yakaladığı fırsatlar ve geleceğe yönelik stratejileri hakkında büyüleyici bir hikaye anlatır. Bu analiz, köklü bir sanayi devinin, değişen pazar dinamikleri ve ekonomik zorluklar karşısında verdiği stratejik sınavı gözler önüne seriyor. Analizimizin merkezinde ise Türkiye sanayisinin köklü kuruluşlarından Acıselsan Acıpayam Selüloz Sanayi ve Ticaret A.Ş. yer alıyor.

Şirketin 30 Eylül 2025 tarihli Faaliyet Raporu’nda da belirttiği gibi, Acıselsan’ın mirası oldukça önemlidir:

Acıselsan CMC üretiminin Türkiye’deki ilk ve öncü kuruluşu olma özelliğini taşımaktadır.

Bu blog yazısının amacı, şirketin 30 Eylül 2025’te sona eren döneme ait son finansal raporunu damıtarak, rakamların ardındaki en etkili ve şaşırtıcı dört gerçeği ortaya koymaktır.

1. Türkiye’nin Öncüsü Kârlılık Sınavında

Acıselsan’ın sektöründeki öncü statüsüne rağmen, şirketin mali tabloları mevcut durumda finansal bir rüzgara karşı mücadele ettiğini gösteriyor. Şirketin Kar veya Zarar Tablosu’na göre, 2025’in ilk dokuz ayında 65.560.033 TL net zarar rapor edilmiştir. Bu rakam, bir önceki yılın aynı döneminde kaydedilen 36.872.585 TL’lik zarara göre, zararın bir önceki yıla göre %78 gibi endişe verici bir oranda arttığını göstermektedir. Benzer şekilde, toplam satışlardaki (Hasılat) %25’lik düşüş – 2024’te 634.359.922 TL’den 2025’te 474.026.434 TL’ye gerilemesi – kârlılık üzerindeki baskının ne denli çift yönlü olduğunu ortaya koyuyor. Bu veriler, şirketin güçlü mirasını güncel kârlılığa dönüştürme konusunda ciddi bir sınavdan geçtiğini açıkça ortaya koymaktadır.

2. Radarlar Yurt Dışından Yurt İçine Dönüyor

Satış rakamlarının derinine inildiğinde ise dramatik ve şaşırtıcı bir stratejik değişim göze çarpıyor. Rapordaki “Not 16: Hasılat ve Satışların Maliyeti” bölümündeki veriler, şirketin pazar odağında büyük bir kayma yaşandığını gösteriyor. Yıllık bazda karşılaştırıldığında, uluslararası satışlar (Yurt dışı satışlar) 546.333.884 TL’den 231.468.462 TL’ye gerileyerek %57’nin üzerinde şok bir düşüşle neredeyse yarı yarıya azalmıştır. Tam tersi bir yönde ise, yurt içi satışlar aynı dönemde 92.203.911 TL’den 243.592.842 TL’ye fırlayarak %164’lük olağanüstü bir artışla neredeyse üçe katlanmıştır. Bu durum, ister bilinçli bir strateji ister piyasa koşullarının bir sonucu olsun, Acıselsan’ın odak noktasını uluslararası pazarlardan hızla yurt içi pazara çevirdiğini gösteren büyük bir dönüm noktasıdır.

3. Ufuktaki Umut Işığı: Milyon Dolarlık Yeni Anlaşma

Zorlu finansal sonuçlara karşın, raporda geleceğe dair olumlu bir anlatı da bulunuyor. Şirketin Faaliyet Raporu’na göre, Acıselsan 16 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) gibi kilit bir ulusal kurumdan önemli bir sipariş almıştır. Sondaj faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan bu siparişin değeri 3.760.800 ABD Doları olarak belirtilmiştir ve ürünlerin teslimatının 2025 yılı içinde tamamlanması planlanmaktadır. Bu gelişme oldukça etkilidir çünkü hem TPAO gibi stratejik bir kurumdan gelen büyük bir güvenoyunu temsil etmekte hem de şirketin bir önceki maddede belirtilen yurt içi pazara yönelme stratejisinin ne kadar güçlü bir potansiyele sahip olduğunun sinyalini vermektedir.

4. En Kârlı ‘Faaliyet’: Enflasyonla Mücadele

Belki de rapordaki en beklenmedik bulgu, şirketin kârlılığına en olumlu katkılardan birinin doğrudan ürün satışından değil, finansal yönetimden gelmesidir. Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama, TMS 29 standardı gibi özel muhasebe kuralları gerektirir ve Acıselsan da bu standarda göre tablolarını hazırlamaktadır. Bu bağlamda, Kar veya Zarar Tablosu’nda yer alan “Net parasal pozisyon kazanç/(kayıpları)” kalemi öne çıkmaktadır. Şirket, bu kalemden 2025’in ilk dokuz ayında 25.375.542 TL’lik bir kazanç elde etmiştir. Basit bir dille açıklamak gerekirse, bu kazanç ürün satarak elde edilen bir kâr değildir. Aksine, yüksek enflasyon ortamında parasal varlıkların ve yükümlülüklerin etkin bir şekilde yönetilmesiyle elde edilen finansal bir kazançtır.

Ancak dikkat çekici bir diğer nokta, bu “enflasyon kazancının” bir önceki yıl aynı dönemde 81.060.383 TL seviyesinde olmasıydı. Bu durum, şirketin enflasyonist ortamdan finansal olarak faydalanma yeteneğinin bu yıl önemli ölçüde azaldığını ve operasyonel kârlılığın artık her zamankinden daha kritik hale geldiğini gösteriyor. Bu “enflasyon kazancı” şirketin operasyonel zararlarını yumuşatmış olsa da, bu finansal tamponun yaklaşık %70 oranında erimesi, finansal performansın ardındaki gizli karmaşıklıkları ve riskleri gözler önüne sermektedir.

Sonuç: Bir Yol Ayrımındaki Sanayi Devi

Acıselsan’ın son finansal raporu, operasyonel kârlılık sınavının (1. Gerçek), şirketi uluslararası pazarlardan yurt içine doğru radikal bir stratejik dönüşe (2. Gerçek) zorladığı birbiriyle bağlantılı bir tablo çiziyor. Bu dönüşümün potansiyeli, TPAO gibi stratejik bir ortaktan alınan milyon dolarlık siparişle (3. Gerçek) umut vaat ederken, tüm bu gelişmeler şirketin en önemli finansal tamponlarından biri olan enflasyon muhasebesi kazancının ciddi şekilde zayıfladığı (4. Gerçek) bir dönemde yaşanıyor. Bu dinamikler, şirketin kritik bir yol ayrımında olduğunu gösteriyor.

Acıselsan’ın yurt içine yaptığı bu stratejik dönüş ve imzaladığı büyük anlaşmalar, bu köklü sanayi devini yeniden kârlılığa taşıyabilecek mi?

Acıselsan Acıpayam Selüloz Sanayi ve Ticaret A.Ş. Finansal Durum ve Faaliyet Brifingi (30 Eylül 2025)

Yönetici Özeti

Bu brifing, Acıselsan Acıpayam Selüloz Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 30 Eylül 2025 itibarıyla sona eren dokuz aylık döneme ait finansal ve operasyonel performansını, sağlanan kaynak dokümanlara dayanarak analiz etmektedir. Şirket, Türkiye’nin öncü Karboksimetilselüloz (CMC) üreticisi olup, ana ortağı %50,73 pay ile Verusa Holding A.Ş.’dir.

Temel Bulgular:

• Finansal Performans: Şirket, 2025 yılının ilk dokuz ayında 65,6 milyon TL net zarar açıklamıştır. Bu rakam, önceki yılın aynı döneminde kaydedilen 36,9 milyon TL’lik zarara kıyasla bir artışa işaret etmektedir. Performanstaki bu gerilemenin ana nedeni, yurt dışı satış gelirlerindeki keskin düşüştür.
• Hasılat Dinamikleri: Toplam hasılat, bir önceki yılın aynı dönemine göre %25 azalarak 634,4 milyon TL’den 474 milyon TL’ye gerilemiştir. Bu düşüş, yurt dışı satışların 546,3 milyon TL’den 231,5 milyon TL’ye inmesinden kaynaklanmaktadır. Buna karşılık, yurt içi satışlar 92,2 milyon TL’den 243,6 milyon TL’ye yükselerek önemli bir artış göstermiştir.
• Finansal Durum: 31 Aralık 2024’ten bu yana Şirket’in toplam varlıkları 1,016 milyar TL’den 892,7 milyon TL’ye, özkaynakları ise 605,4 milyon TL’den 539,8 milyon TL’ye gerilemiştir. Şirketin maddi duran varlıkları üzerinde finansal kuruluşlara verilmiş 442 milyon TL tutarında ipotek bulunmaktadır.
• Nakit Akışı: Olumsuz kârlılığa rağmen, işletme faaliyetlerinden elde edilen nakit akışı, önceki dönemdeki 163,5 milyon TL’lik çıkışa kıyasla 24,5 milyon TL’lik pozitif bir girişe dönüşerek önemli bir iyileşme göstermiştir. Dönem sonu nakit ve nakit benzerleri 16,2 milyon TL’ye yükselmiştir.
• Stratejik Gelişme: Şirket, 16 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’ndan (TPAO) sondaj faaliyetlerinde kullanılmak üzere 3.760.800 ABD Doları tutarında önemli bir CMC siparişi almıştır. Bu siparişin teslimatının 2025 yılı içinde tamamlanması planlanmaktadır ve gelecekteki gelirlere olumlu katkı sağlaması beklenmektedir.
• Finansal Riskler: Şirket, ağırlıklı olarak ABD Doları cinsinden olmak üzere net 38,8 milyon TL’lik bir yabancı para yükümlülük pozisyonuna sahiptir. Bu durum, şirketi kur dalgalanmalarına karşı hassas kılmaktadır.
• Muhasebe Politikası: Finansal tablolar, TFRS’ye uygun olarak ve Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardı (TMS 29) uygulanarak hazırlanmıştır. Tüm tutarlar, 30 Eylül 2025 tarihindeki Türk Lirası’nın satın alma gücü cinsinden ifade edilmektedir.

——————————————————————————–

1. Şirket Profili ve Kurumsal Yapı

• Faaliyet Alanı: 1973 yılında Denizli’de kurulan Acıselsan, Türkiye’nin ilk ve öncü Karboksimetilselüloz (CMC) üreticisidir. Ürettiği selüloz türevleri; deterjan, ecza, gıda, sondaj, boya, tutkal ve kozmetik gibi çeşitli sektörlerde ara madde olarak kullanılmaktadır.
• Pazar Konumu: Şirket, üretiminin önemli bir bölümünü Kuzey Amerika, Doğu Avrupa, Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerine ihraç etmektedir. Payları 2012 yılından beri Borsa İstanbul’da (BIST) “ACSEL” kodu ile Ana Pazar’da işlem görmektedir.
• Ortaklık Yapısı: 30 Eylül 2025 itibarıyla Şirket’in ana ortağı, %50,73’lük pay oranıyla Verusa Holding A.Ş.’dir. Kalan %49,27’lik kısım ise halka açıktır.
• Sermaye Yapısı: Şirket’in kayıtlı sermaye tavanı 200.000.000 TL, çıkarılmış ve tamamı ödenmiş sermayesi ise 10.721.700 TL’dir. Şirketin imtiyazlı payı bulunmamaktadır.
• Yönetim ve Organizasyon: Yönetim Kurulu Başkanı Verusa Holding A.Ş. temsilcisi Reha Çırak’tır. Genel Müdürlük görevini Zafer Karagöl yürütmektedir. Şirket bünyesinde Denetimden Sorumlu Komite, Kurumsal Yönetim Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi gibi yapılar mevcuttur.

2. Finansal Performans Analizi (01.01.2025 – 30.09.2025)

2.1. Gelir Tablosu Analizi

Şirketin ilk dokuz aylık performansı, bir önceki yılın aynı dönemine göre kârlılıkta bir gerileme göstermiştir. Hasılat düşüşü, artan net zararın temel nedenidir.

• Hasılat Dağılımı: Toplam hasılattaki düşüşün temel kaynağı, yurt dışı satışlardaki %57,6’lık azalmadır. Buna karşın, yurt içi satışlar %164,2 oranında artarak yurt dışı pazarlardaki zayıflığı kısmen telafi etmiştir.
  • Yurt Dışı Satışlar: 231.468.462 TL (Önceki Dönem: 546.333.884 TL)
  • Yurt İçi Satışlar: 243.592.842 TL (Önceki Dönem: 92.203.911 TL)
• Kârlılık: Satışların maliyetinin hasılatı aşması nedeniyle brüt zarar oluşmuştur. Ancak brüt zarar, maliyet kontrolü sayesinde önceki döneme göre azalmıştır. Esas faaliyet zararı da benzer bir iyileşme göstermiştir. Buna karşılık, finansman giderleri ve diğer faktörlerin etkisiyle net zarar önemli ölçüde artmıştır.

2.2. Finansal Durum Tablosu Analizi

Şirketin bilanço yapısı, yıl başına göre bir daralma göstermiştir.

• Varlık Yapısı: Dönen varlıklardaki düşüş, özellikle ticari alacaklar ve stoklardaki azalmadan kaynaklanmaktadır. Duran varlıklar, 436 milyon TL’lik maddi ve 188,5 milyon TL’lik yatırım amaçlı gayrimenkul kalemlerinden oluşmaktadır.
• Yükümlülük ve Özkaynak Yapısı: Hem kısa hem de uzun vadeli borçlanmalarda bir azalma gözlenmektedir. Toplam finansal borçlar 303,3 milyon TL’den 242,5 milyon TL’ye gerilemiştir. Özkaynaklardaki düşüş, dönem zararından kaynaklanmaktadır.

2.3. Nakit Akış Analizi

Dönem içinde nakit yönetimi açısından olumlu gelişmeler kaydedilmiştir.

• İşletme Faaliyetleri: Şirket, önceki yılın aynı döneminde 163,5 milyon TL nakit çıkışına karşın, bu dönemde 24,5 milyon TL pozitif nakit akışı yaratmıştır. Bu durum, işletme sermayesi yönetimindeki etkinliğe işaret etmektedir.
• Yatırım Faaliyetleri: Maddi duran varlık alımları için yapılan 6,3 milyon TL’lik çıkışa karşın, ilişkili taraflara verilen borçların geri ödenmesi ve faiz gelirleri sayesinde yatırım faaliyetlerinden 30,9 milyon TL net nakit girişi sağlanmıştır.
• Finansman Faaliyetleri: Bu dönemde borç geri ödemeleri ve faiz giderleri nedeniyle finansman faaliyetlerinden 43,9 milyon TL’lik net nakit çıkışı yaşanmıştır.
• Sonuç: Tüm faaliyetler neticesinde Şirket’in nakit ve nakit benzerleri 7,5 milyon TL’den 16,2 milyon TL’ye yükselmiştir.

3. Dönem İçindeki Önemli Gelişmeler

• Türkiye Petrolleri A.O. Siparişi: 16 Temmuz 2025’te, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’ndan sondaj faaliyetlerinde kullanılmak üzere 3.760.800 ABD Doları tutarında yeni bir CMC siparişi alınmıştır. Bu gelişme, Şirket’in stratejik öneme sahip yerli müşterilerle ilişkilerini güçlendirdiğini ve gelecekteki satış hacmine önemli katkı sağlayacağını göstermektedir.
• Bağımsız Denetim Kuruluşunun Belirlenmesi: 4 Temmuz 2025 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla, 2025 yılı finansal tablolarının denetimi için PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.’nin seçilmesine ve bu seçimin Genel Kurul onayına sunulmasına karar verilmiştir.

4. Finansal Risk Yönetimi

• Kur Riski: Şirket’in 30 Eylül 2025 itibarıyla 38.801.395 TL tutarında net yabancı para yükümlülük pozisyonu bulunmaktadır. Bu pozisyon, ağırlıklı olarak ABD Doları cinsindendir. Yapılan duyarlılık analizine göre, TL’nin yabancı paralar karşısında %20 değer kaybetmesi durumunda yaklaşık 6,9 milyon TL’lik bir zarar oluşabileceği öngörülmektedir.
• Likidite Riski: Şirket, tahmini ve fiili nakit akışlarını düzenli olarak takip ederek ve finansal varlık/yükümlülük vadelerini eşleştirerek likidite riskini yönetmektedir. Finansal yükümlülüklerin önemli bir kısmı ilk 12 ay içinde vadesi gelecek kalemlerden oluşmaktadır.
• Kredi Riski: Şirket, kredibilitesi yüksek taraflarla çalışarak ve gerektiğinde teminat alarak kredi riskini yönetmektedir. Ticari alacakların ortalama vadesi 31 Aralık 2024’teki 45 günden 30 Eylül 2025’te 100 güne yükselmiştir. Şirket, beklenen kredi zararlarına karşılık bir matris kullanarak değer düşüklüğünü ölçmektedir ve raporlama tarihi itibarıyla ayrılmış bir şüpheli alacak karşılığı bulunmamaktadır.