Bir Finansal Raporun Satır Araları: PhillipCapital’in Bilançosundan 3 Şaşırtıcı Gerçek

Finansal raporlar, genellikle rakamlarla dolu, karmaşık ve anlaşılması zor belgeler olarak görülür. Ancak bu belgelerin satır aralarında, bir şirketin sadece geçmiş performansını değil, aynı zamanda geleceğe yönelik stratejisini, karşılaştığı zorlukları ve içinde bulunduğu ekonomik ortama nasıl uyum sağladığını anlatan önemli bir hikaye gizlidir. Bu yazıda, PHİLLİPCAPİTAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.’nin 30 Eylül 2025 tarihli konsolide finansal raporunu inceleyerek, şirketin bugünkü kârlılıktan feragat ederek yarının finansal istikrarını nasıl inşa ettiğini gösteren üç şaşırtıcı bulguyu sizlerle paylaşacağız.

——————————————————————————–

1. Gelirler Uçarken Kâr Neden Çakıldı? Maliyetlerin Gizli Yükselişi.

İlk bakışta en dikkat çekici çelişkilerden biri, şirketin gelirleri artarken kârlılığının ciddi şekilde düşmesidir. Bu durum, cirodaki başarının operasyonel kârlılıktaki sancıyı maskelediği klasik bir “üst satır başarısı, alt satır acısı” tablosu çiziyor. Rakamlar bu durumu net bir şekilde ortaya koyuyor:

• Şirketin 2025’in ilk dokuz ayındaki net hasılatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1.775.499.563 TL’den 1.988.954.013 TL‘ye yükselmiş.
• Ancak bu hasılat artışına rağmen, Esas Faaliyet Kârı aynı dönemde 726.956.154 TL’den 300.471.821 TL‘ye düşerek yarıdan fazla azalmış.

Bu tezatlığın arkasındaki ana neden, rapordaki “Satışların Maliyeti” kaleminde gizli. Bu maliyet kalemi, bir önceki yıl yaklaşık 362,9 milyon TL iken, bu yıl neredeyse üçe katlanarak 1.067.441.110 TL‘ye fırlamış. Bu durum, şirketin bilinçli bir strateji değişikliğine gittiğini düşündürüyor: Kârlılığı yüksek ancak daha riskli veya daralan bir alandan, kâr marjı daha düşük ama pazar payını koruyabileceği veya artırabileceği daha yüksek hacimli işlemlere yönelmiş olabilir. Kısacası, artan gelire rağmen marjlar eriyor ve kârlılık üzerinde devasa bir baskı oluşuyor.

——————————————————————————–

2. Enflasyonun Milyonlarca Liralık Görünmez Maliyeti

Finansal raporlar artık Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) 29, yani “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” kurallarına göre hazırlanıyor. Bu standardın getirdiği en somut etkilerden biri, kâr veya zarar tablosundaki “Net Parasal Pozisyon Kazançları / (Kayıpları)” kalemidir.

PhillipCapital’in raporunda bu kalemde 2025’in ilk dokuz ayı için (256.310.417) TL‘lik bir kayıp raporlanmıştır. Peki, bu rakam ne anlama geliyor?

Bu, şirketin kasasında veya banka hesaplarında tuttuğu nakit ve benzeri parasal varlıkların, yüksek enflasyon nedeniyle satın alma gücünü kaybetmesi sonucu oluşan bir maliyettir. Bu, kasadan fiilen bir para çıkışı olmasa da, enflasyonun şirketin raporlanan net kârı üzerindeki doğrudan ve somut etkisini gösteren, muhasebesel bir giderdir. Bu durum, enflasyonun sadece tüketici fiyatlarını artırmakla kalmayıp, şirket bilançolarında nasıl milyonlarca liralık gerçek bir maliyet yarattığının en güçlü örneklerinden biridir.

——————————————————————————–

3. Sessiz Bir Finansal Güç Gösterisi: 2 Milyar TL’ye Yakın Borç Nasıl Eritildi?

Raporun en şaşırtıcı ve stratejik bulgusu, şirketin borç yönetimindeki başarısıdır. Kârın baskı altında olduğu bir dönemde, şirket bilançosunu güçlendirmek ve geleceğe yönelik finansal bir kale inşa etmek adına son derece agresif bir adım atmıştır. Konsolide Finansal Durum Tablosu’ndaki “Kısa Vadeli Borçlanmalar” kalemindeki değişim bu durumu net bir şekilde gözler önüne seriyor:

• 1 Ocak 2024: 2.055.701.129 TL
• 31 Aralık 2024: 658.299.085 TL
• 30 Eylül 2025: 105.630.828 TL

Bu veriler, şirketin sadece dokuz aylık bir sürede yarım milyar TL’den fazla, yirmi bir aylık bir dönemde ise yaklaşık 2 milyar TL’lik kısa vadeli borcunu kapattığını gösteriyor. Bu devasa borç azaltımı, şirketin sadece bilançosunu temizlemekle kalmadığını, aynı zamanda ilk iki noktada tespit ettiğimiz baskılara karşı proaktif bir savunma mekanizması geliştirdiğini gösteriyor. Faaliyet kârının maliyet artışlarıyla (Nokta 1) ve enflasyonun yarattığı parasal kayıpla (Nokta 2) eridiği bir ortamda, faiz giderlerini minimize etmek hayati önem taşır. Şirket, yaklaşık 2 milyar TL’lik borcu eriterek gelecekteki faiz yükünü ortadan kaldırıyor ve kârlılık üzerindeki bir başka büyük baskı unsurunu saf dışı bırakıyor. Bu, kârdan feragat ederek finansal istikrarı satın alma stratejisinin en somut adımıdır.

——————————————————————————–

Sonuç: Belirsizlikte Stratejik Rotalar Çizmek

Bu üç bulguyu bir araya getirdiğimizde (artan maliyet baskısı, enflasyonun somut etkisi ve agresif borç azaltma), şirketin zorlu bir ekonomik iklimde operasyonel verimlilik ve finansal sağlamlık arasında hassas bir denge kurmaya çalıştığına dair net bir tablo ortaya çıkıyor. Bir yandan maliyetler ve enflasyon bugünün kârını eritirken, diğer yandan şirket borçlarını rekor seviyede azaltarak finansal yapısını gelecekteki şoklara karşı çok daha dayanıklı hale getiriyor.

Bu rakamlar, ekonomik belirsizlik dönemlerinde bir şirketin hayatta kalma ve büyüme stratejisi hakkında bize ne anlatıyor?

PhillipCapital Menkul Değerler A.Ş. ve Bağlı Ortaklıkları: Finansal Durum ve Performans Analizi (30 Eylül 2025)

Yönetici Özeti

Bu brifing, PhillipCapital Menkul Değerler A.Ş. ve bağlı ortaklıklarının (“Grup”) 1 Ocak – 30 Eylül 2025 ara hesap dönemine ait konsolide finansal sonuçlarını ve temel bulguları özetlemektedir. Raporlar, Türkiye’deki yüksek enflasyon ortamı nedeniyle TMS 29 standardına göre enflasyona göre düzeltilmiş olarak sunulmuştur.

Grup, 2025’in ilk dokuz ayında 173,1 milyon TL net dönem kârı elde etmiştir. Bu rakam, önceki yılın aynı döneminde (yeniden düzenlenmiş) kaydedilen 155,2 milyon TL’lik kâra göre bir artışa işaret etmektedir. Net kârdaki bu artışa rağmen, operasyonel performans detaylı bir inceleme gerektirmektedir. Grubun net hasılatı bir önceki yıla göre artarak 1,99 milyar TL’ye ulaşmışken, satışların maliyetindeki (1,07 milyar TL) olağanüstü artış nedeniyle brüt kâr 1,41 milyar TL’den 921,5 milyon TL’ye gerilemiştir. Bu durum, esas faaliyet kârının da 727 milyon TL’den 300,5 milyon TL’ye düşmesine neden olmuştur. Enflasyonun net parasal pozisyon üzerindeki olumsuz etkisi (256,3 milyon TL zarar) kârlılığı baskılayan önemli bir faktör olmaya devam etmiştir.

Finansal durum tablosu incelendiğinde, Grubun özkaynakları dönem kârı ve diğer kapsamlı gelirlerin etkisiyle güçlenerek 2,4 milyar TL‘ye yükselmiştir. Toplam varlıklar 5,21 milyar TL seviyesinde yatay bir seyir izlemiştir. Yükümlülükler tarafında en dikkat çekici gelişme, kısa vadeli borçlanmaların 658,3 milyon TL’den 105,6 milyon TL’ye düşerek borçluluk yapısında önemli bir iyileşme sağlamasıdır.

Nakit akışları, işletme faaliyetlerinden elde edilen nakit girişinin önceki yılın aynı dönemine kıyasla ciddi ölçüde azaldığını (1,75 milyar TL’den 427,1 milyon TL’ye) göstermektedir. Bu düşüş, büyük ölçüde ticari alacaklardaki artıştan kaynaklanan işletme sermayesindeki değişimlerden etkilenmiştir.

Bölümsel bazda, Aracı Kurum faaliyetleri 176,3 milyon TL kâr ile Grubun ana kâr merkezi olmayı sürdürmüştür. CQ Teknoloji bölümü de kârlılığa katkı sağlarken, Sigorta ve Portföy Yönetimi bölümleri zarar açıklamıştır.

Son olarak, sunulan finansal tablolarda önceki dönemlere ait önemli düzeltme ve yeniden sınıflandırmalar yapıldığı belirtilmelidir. Özellikle personel primlerinin gider olarak muhasebeleştirilmesi ve çeşitli kalemlerin yeniden sınıflandırılması gibi hataların düzeltilmesi, önceki dönem finansal verilerinin önemli ölçüde değişmesine yol açmıştır.

——————————————————————————–

Detaylı Finansal Analiz

Kâr veya Zarar Performansı (1 Ocak – 30 Eylül 2025)

Gelirler ve Kârlılık

Grup, 2025’in ilk dokuz ayında hasılatını artırmasına rağmen, maliyetlerdeki keskin artış nedeniyle operasyonel kârlılıkta önemli bir düşüş yaşamıştır. Finansal gelir/gider dengesindeki iyileşme, bu düşüşü kısmen telafi ederek net kârın pozitif kalmasını sağlamıştır.

Konsolide Kâr veya Zarar Tablosu Özeti

• Kârlılık Analizi: Net hasılat artışına rağmen, satışların maliyetinin üç katına yakın bir artış göstermesi, brüt kâr marjını ciddi şekilde daraltmıştır. Bu durum, doğrudan esas faaliyet kârına yansımış ve operasyonel verimlilikte bir düşüşe işaret etmiştir.
• Finansman ve Enflasyon Etkisi: Net finansman giderlerindeki azalma ve parasal pozisyon kayıplarındaki hafif iyileşme, operasyonel kârdaki düşüşün net kâra daha sınırlı yansımasını sağlamıştır.

Hisse Başına Kazanç

Hisse başına kazanç, net kârdaki artışla paralel olarak yükselmiştir.

• 1 Ocak – 30 Eylül 2025: 2,0007 TL
• 1 Ocak – 30 Eylül 2024: 1,7931 TL (Yeniden Düzenlenmiş)

——————————————————————————–

Finansal Durum Tablosu (30 Eylül 2025 itibarıyla)

Grubun bilançosu, varlık ve kaynak yapısında önemli değişimler sergilemektedir. Özellikle kısa vadeli borçlanmalardaki azalma, finansal yapıyı güçlendiren bir unsur olarak öne çıkmaktadır.

Varlık Yapısı

Grup, toplam varlıklarını 5,21 milyar TL seviyesinde korumuştur. Nakit pozisyonu azalırken ticari alacaklar artmıştır.

Önemli Varlık Kalemleri (TL)

Yükümlülükler ve Özkaynaklar

Toplam kaynaklar içerisinde özkaynakların payı artarken, kısa vadeli yükümlülükler azalmıştır. Bu durum, Grubun finansal esnekliğini ve dayanıklılığını artırmaktadır.

Önemli Yükümlülük ve Özkaynak Kalemleri (TL)

——————————————————————————–

Nakit Akış Analizi

Nakit akış tablosu, Grubun işletme faaliyetlerinden nakit yaratma kabiliyetinin önceki yıla göre zayıfladığını, ancak yatırım ve finansman faaliyetlerinin bu etkiyi dengelediğini göstermektedir.

Konsolide Nakit Akış Tablosu Özeti (TL)

• İşletme Faaliyetleri: Ticari alacaklardaki 282,6 milyon TL’lik artış, işletme faaliyetlerinden elde edilen nakit akışını önemli ölçüde baskılamıştır.
• Yatırım Faaliyetleri: 223,4 milyon TL tutarında alınan temettüler, bu kategoride pozitif nakit akışı yaratılmasının ana nedenidir.
• Finansman Faaliyetleri: Kredi geri ödemelerine (552,7 milyon TL) ilişkin nakit çıkışları, finansman faaliyetlerindeki ana nakit kullanım kalemidir.

——————————————————————————–

Operasyonel ve Kurumsal Yapı

Şirket Profili ve Faaliyet Alanları

PhillipCapital Menkul Değerler A.Ş., 26 Ekim 1990’da kurulmuş, Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde faaliyet gösteren bir “Geniş Yetkili Aracı Kurum”dur. Şirketin ana ortağı, hisselerin %100’üne sahip olan Phillip Brokerage Pte Ltd.‘dir. Şirket borsaya kote değildir.

Yetki belgeleri kapsamında yürüttüğü faaliyetler şunlardır:

• İşlem Aracılığı
• Portföy Aracılığı
• Bireysel Portföy Aracılığı
• Sınırlı Saklama Hizmeti
• Yatırım Danışmanlığı

Bağlı Ortaklıklar ve Konsolidasyon

Finansal tablolar, ana şirket ile %100 iştiraki olan aşağıdaki bağlı ortaklıkların tam konsolidasyonu ile hazırlanmıştır:

1. Phillip Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.: Sigorta ve reasürans brokerliği.
2. Phillip Portföy Yönetimi A.Ş.: Yatırım fonlarının kurulması ve yönetimi.
3. CQ Teknoloji Bilişim A.Ş.: Bilişim hizmetleri. Bu iştirakin sermayesi 2024 ve 2025 yıllarında yapılan artışlarla 1 milyon TL’den 20 milyon TL’ye çıkarılmıştır.

Bölümlere Göre Performans

Grubun operasyonel performansı dört ana bölüme ayrılmıştır. Aracı kurum faaliyetleri, kârlılığın neredeyse tamamını tek başına sağlamaktadır.

Bölümsel Performans Özeti (1 Ocak – 30 Eylül 2025, TL)

——————————————————————————–

Önemli Muhasebe Konuları ve Düzeltmeler

Yüksek Enflasyon Muhasebesi (TMS 29) Etkisi

Finansal tablolar, KGK ve SPK kararları uyarınca TMS 29 “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” standardına göre düzeltilmiştir. Bu standardın uygulanması, parasal olmayan kalemlerin geçmiş tarihli maliyetlerinin raporlama tarihi itibarıyla satın alma gücüne göre yeniden düzenlenmesini gerektirir. Bu uygulamanın en belirgin sonucu, kâr veya zarar tablosunda yer alan “Net Parasal Pozisyon Kazançları / (Kayıpları)” kalemidir. 2025’in ilk dokuz ayında bu kalemden 256,3 milyon TL zarar kaydedilmiştir.

Önceki Dönem Finansal Tablolarında Yapılan Düzeltmeler

Grup, 30 Eylül 2025 raporlaması sırasında önceki dönem finansal tablolarında tespit edilen önemli hataları ve sınıflandırma farklılıklarını TMS 8 standardı uyarınca geriye dönük olarak düzeltmiştir. Bu düzeltmeler, karşılaştırmalı finansal verilerin önemli ölçüde değişmesine neden olmuştur. Başlıca düzeltmeler şunlardır:

1. Türev Araç Sınıflaması: Türev teminatlarının hatalı sınıflandırılması düzeltilmiştir.
2. Personel Prim Giderleri: TMS 19’a aykırı olarak kâr dağıtımı olarak dikkate alınan personel prim tutarlarının gider olarak yeniden muhasebeleştirilmesi. Bu düzeltme, 31 Aralık 2024 tarihli net dönem kârını 54,5 milyon TL azaltmıştır.
3. Ertelenmiş Vergi Gideri: 30 Eylül 2024 dönemine ait ertelenmiş vergi giderinde sınıflandırma hatası düzeltilmiştir.
4. Faiz Gelirleri Sınıflaması: Yatırım ve esas faaliyet gelirleri altında sunulan faiz gelirleri, finansman gelirlerine sınıflandırılmıştır.
5. Nakit Akış Tablosu Düzeltmeleri: 30 Eylül 2024 dönemine ait nakit akış tablosunda dönem kârı mutabakatı, işletme sermayesi değişimleri ve diğer kategorilerde tespit edilen hatalar düzeltilmiştir.

Bu düzeltmeler, Grubun finansal raporlama süreçlerinin gözden geçirildiğini göstermekte olup, karşılaştırmalı analizlerde yeniden düzenlenmiş rakamların esas alınması kritik önem taşımaktadır.