Bir Faaliyet Raporunun Perde Arkası: Bir Sanayi Devi Olan Demisaş’tan İş Dünyasına Dair 3 Şaşırtıcı Ders

Giriş: Rakamların Ötesindeki Hikaye

Kurumsal faaliyet raporları ve finansal tablolar, çoğu zaman rakamlar, tablolar ve yasal beyanlarla dolu, anlaşılması güç ve kuru belgeler olarak görülür. Bu belgelerin karmaşıklığı, birçok kişiyi derinlemesine incelemekten alıkoyar. Ancak bu rakamların ve dipnotların ardında, bir şirketin stratejisini, zorluklara nasıl adapte olduğunu ve geleceği nasıl şekillendirdiğini anlatan büyüleyici hikayeler gizlidir.

Bu makalenin amacı, tam da bu hikayelerden birini ortaya çıkarmaktır. Türkiye’nin döküm sektöründeki en önemli oyunculardan biri olan Demisaş’ın son raporlarını mercek altına alarak, yüzeydeki verilerin ötesine geçeceğiz. Satış hacmindeki düşüşe rağmen kârlılığın nasıl arttığından, göz önünde olmayan bir sektörün modern ekonomideki kritik rolüne kadar, iş dünyası ve stratejiyle ilgilenen herkes için üç şaşırtıcı ve değerli dersi gün yüzüne çıkaracağız.

——————————————————————————–

1. Satışlar Düşerken Brüt Kâr Nasıl Artar? Kârlılık Paradoksu

İlk bakışta çelişkili görünen bir tabloyla başlayalım. Demisaş’ın faaliyet raporuna göre, 2025 yılının ilk 9 ayında şirketin satış hacmi bir önceki yılın aynı dönemine göre %18 oranında azaldı. Net satış hasılatı ise 3,24 milyar TL’den 2,45 milyar TL’ye geriledi.

Ancak işin şaşırtıcı yanı burada ortaya çıkıyor: Bu düşüşlere rağmen şirketin Brüt Kârı 167,8 milyon TL’den 226,0 milyon TL’ye yükseldi. Bu durum, “daha fazla satmak her zaman daha fazla kazanmak anlamına gelmez” ilkesinin somut bir örneğidir. Rakamlar, şirketin nicelikten ziyade niteliğe odaklandığını, yani daha çok satmak yerine daha akıllıca satmaya yönelik stratejik bir değişim içinde olduğunu gösteriyor.

Bu stratejinin özünü, raporun kendi ifadelerinde bulmak mümkün:

Şirketimiz, daha katma değerli, üretim şartları ve teknolojisi bakımından rakiplerinden ayrılmasını sağlayacak ürünlere yönelerek ürün gamını değiştirme stratejisi doğrultusunda…

Bu ders, özellikle rekabetin yoğun olduğu dönemlerde kârlılığı korumanın anahtarının, yüksek katma değerli ürünlere odaklanmaktan geçtiğini gösteriyor. Rapor, bu stratejik pivotun soyut bir hedef olmadığını, şirketin mevcut otomotiv ve soğutma kompresörleri pazarlarının yanına ticari araçlar, ağır vasıta, hidrolik sistemleri, inşaat ve demiryolu gibi daha katma değerli yeni sektörlere bilinçli bir şekilde genişlemesiyle somutlaştığını ortaya koyuyor. Hacimden değere geçiş, zorlu piyasa koşullarında dahi finansal başarıyı getirebilecek güçlü bir stratejidir.

——————————————————————————–

2. Gündelik Hayatın Gizli Omurgası: Döküm Sektörü

Kullandığınız otomobilin motorundaki egzost manifoldlarını, güvenli bir şekilde durmasını sağlayan fren disklerini veya buzdolabınızı soğutan kompresörün içindeki kritik parçaları hiç düşündünüz mü? Döküm sektörü, çoğu zaman göz önünde olmasa da modern yaşamı ve imalat sanayini ayakta tutan temel direklerden biridir. Demisaş’ın raporu, bu “görünmez” sektörün ne kadar temel bir role sahip olduğunu çarpıcı bir veriyle gözler önüne seriyor.

…üretilen sanayi mamullerinin %90’ında en az bir adet döküm ürünü bulunmaktadır.

Bu istatistik, sektörün ne denli vazgeçilmez olduğunu tek başına kanıtlar nitelikte. Dahası, rapor Türkiye’nin bu alandaki küresel konumuna da ışık tutuyor: Türk döküm sektörü, Avrupa’da Almanya’dan sonra ikinci en büyük üretici konumundadır.

Bu gerçekler, en temel ve kritik sektörlerin her zaman en çok konuşulan veya en görünür olanlar olmadığını hatırlatıyor. Döküm gibi endüstriler, imalat dünyasının ve dolayısıyla modern ekonominin sessiz ama güçlü omurgasını oluşturur.

——————————————————————————–

3. “Ağır Sanayi” Kalıplarını Kıran Güç: Ar-Ge ve Akademi

“Ağır sanayi” denildiğinde akla genellikle inovasyondan uzak, yavaş hareket eden ve geleneksel yöntemlere bağlı yapılar gelir. Ancak Demisaş’ın faaliyet raporu, bu kalıplaşmış yargıyı yıkan somut kanıtlarla dolu. Şirket, araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine ve akademik iş birliklerine yaptığı yatırımlarla geleneksel bir sektörün nasıl inovasyonla küresel rekabette öne çıkabileceğini gösteriyor.

Demisaş’ın Ar-Ge odaklı yaklaşımının somut göstergeleri şunlardır:

• Şirket, 2019 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından resmi bir Ar-Ge Merkezi olarak tescil edilmiştir.
• Eylül 2025 itibarıyla 47 proje başlatmış ve bunların 41’ini başarıyla tamamlamıştır.
• Toplamda 7 adet patent, faydalı model ve tasarım tescil başvurusu bulunmakta olup, bunlardan 2’si patent, 3’ü ise faydalı model olarak tescillenmiştir.
• Şirket, 2 yüksek lisans mezunu, 1 doktora öğrencisi ve 8 yüksek lisans öğrencisi istihdam ederek insan kaynağına yatırım yapmaktadır.
• Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ile aktif bir üniversite-sanayi iş birliği yürütmektedir; bu iş birliği kapsamında bir adet akademik makale yayını da yapılmıştır.

Bu Ar-Ge çalışmalarının pratik hedefleri arasında yeni ürünler geliştirmek, maliyetleri düşürmek, iş kazalarını azaltmak için süreçleri otomatikleştirmek ve döküm atıklarının geri dönüşümünü sağlamak gibi somut amaçlar yer alıyor. Bu adanmışlık, geleneksel sanayi kollarının dahi inovasyon ve akademik ortaklıklar sayesinde küresel rekabet gücünü artırabileceğini, iş yeri güvenliğini iyileştirebileceğini ve sürdürülebilirliğe katkı sağlayabileceğini kanıtlıyor.

——————————————————————————–

Sonuç: Rakamların Ardındaki Strateji

Demisaş’ın faaliyet raporu, dikkatli bir gözle okunduğunda, bir şirketin finansal durumundan çok daha fazlasını anlatan bir strateji belgesine dönüşüyor. Bu analizde, salt satış hacminin ötesinde stratejik kârlılığın gücünü, modern ekonomiyi ayakta tutan “görünmez” sektörlerin temel rolünü ve en geleneksel alanlarda bile inovasyonun ne kadar kritik bir rekabet avantajı sağladığını gördük.

Bu dersler, bir şirketin başarısının sadece bilançodaki rakamlardan ibaret olmadığını, asıl hikayenin bu rakamları şekillendiren vizyon, adaptasyon ve stratejide yattığını bir kez daha hatırlatıyor. Bir sonraki kurumsal rapora göz attığınızda, rakamların ardında hangi stratejik hikayeleri arayacaksınız?

Demisaş Döküm A.Ş. 9 Aylık Faaliyet Raporu Değerlendirmesi (01.01.2025 – 30.09.2025)

Yönetici Özeti

Demisaş Döküm Emaye Mamülleri Sanayi A.Ş.’nin 2025 yılının ilk dokuz aylık dönemine ilişkin faaliyetleri, brüt ve esas faaliyet kârında bir önceki yılın aynı dönemine göre kayda değer bir artışa işaret etse de, yüksek finansman giderleri ve parasal pozisyon kayıpları nedeniyle 93,5 milyon TL net dönem zararı ile sonuçlanmıştır. Bu zarar, bir önceki yılın aynı dönemindeki 50,5 milyon TL’lik zarardan daha yüksektir. Satış hacmi ton bazında %18, döviz bazında ise %39 oranında gerileyerek pazar koşullarında zorluklar yaşandığını göstermektedir.

Şirket, stratejik olarak katma değeri yüksek ürünlere (sfero ve vermiküler döküm) odaklanarak ve ağır vasıta, hidrolik, inşaat gibi yeni sektörlere açılarak ürün gamını çeşitlendirmektedir. 2019’dan bu yana Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı bir AR-GE Merkezi olarak faaliyet gösteren şirket, inovasyon ve maliyet düşürme çalışmalarına devam etmektedir. 2024 yılında tamamlanan sermaye artırımı ile şirketin çıkarılmış sermayesi 200 milyon TL’ye, kayıtlı sermaye tavanı ise 400 milyon TL’ye yükseltilmiştir. Operasyonel olarak dikkat çeken bir diğer önemli gündem maddesi ise 31 Ağustos 2025’te sona eren Toplu İş Sözleşmesi’nin yenilenmesi için 13 Ekim 2025’te başlayacak olan görüşmelerdir.

1. Sektörel Değerlendirme ve Şirketin Konumu

1.1. Döküm Sektörünün Genel Durumu

Döküm sektörü, imalat sanayinin temel taşlarından biri olarak kabul edilmekte ve üretilen sanayi mamullerinin %90’ında en az bir döküm ürünü bulunmaktadır. Türk döküm sektörü, Avrupa’da Almanya’dan sonra en büyük ikinci üretici konumuna yükselerek küresel pazarda önemli bir yer edinmiştir. Sektör, üretiminin yaklaşık %97’sini otomotiv ve ilişkili sanayilere yönlendirmektedir. Sektördeki güncel eğilim, otomotiv gibi ana sanayilerin doğrudan döküm parça yerine entegre komponent ve sistem satın alması yönündedir. Bu durum, döküm imalatçılarının tedarik zincirindeki konumunu birinci kademeden ikinci veya üçüncü kademeye kaydırmıştır.

1.2. Demisaş’ın Sektördeki Yeri ve Stratejisi

Demisaş, ürettiği ürünlerle otomotiv, soğutma, beyaz eşya, makine imalat, hidrolik sistemler ve inşaat gibi çeşitli sektörlere hizmet vermektedir. Şirketin stratejik odak alanları şunlardır:

• Soğutma Sektörü: Kompresör döküm parçaları üretiminde dünyanın önde gelen tedarikçileri arasında yer almaktadır.
• Otomotiv Sektörü: Teknolojik altyapı ve uzmanlık gerektiren sfero döküm üretiminde kapasitesini ve pazar payını artırmıştır. Ayrıca, vermiküler döküm üretiminde yeni bir pazar oluşturmuştur.
• Stratejik Büyüme Alanları: Şirket, katma değeri yüksek ve teknolojik olarak rekabet avantajı sağlayacak ürünlere yönelmektedir. Bu doğrultuda, mevcut otomotiv ve soğutma kompresörleri sektörlerinin yanı sıra, ticari araçlar, ağır vasıta, hidrolik sistemler, inşaat ve demiryolu sektörlerinde de büyümeyi hedeflemektedir.
• Katma Değer Artışı: Müşterilerin bitmiş ürün taleplerine yanıt vermek amacıyla kurulan talaşlı imalat tesisi, şirketin katma değerini artırma stratejisinin bir parçasıdır.

2. Finansal Performans Analizi (01.01.2025 – 30.09.2025)

Not: Finansal tablolar, TMS 29 (Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama) standardı uyarınca enflasyon düzeltmesi uygulanarak hazırlanmıştır.

2.1. Satış ve Hasılat

2025 yılının ilk dokuz ayında satış performansı, bir önceki yılın aynı dönemine göre miktar ve döviz bazında düşüş göstermiştir.

Satışların Sektörel Dağılımı (Tonaj):

• Binek ve Hafif Ticari Araçlar: %78 (25.953 ton)
• Ağır Ticari Araçlar: %21 (7.092 ton)
• Soğutma Kompresörleri ve Diğer: %1 (349 ton)

Başlıca İhracat Pazarları (Tonaj Sıralamasına Göre): İtalya, Polonya, Almanya, Fransa, Tunus, Belçika, İspanya, Romanya, Hollanda, Çek Cumhuriyeti, Slovakya ve İsveç.

2.2. Kârlılık

Şirket, operasyonel kârlılığını artırmasına rağmen yüksek finansman giderleri nedeniyle net zarar açıklamıştır.

2.3. Bilanço ve Finansal Yapı

Şirketin toplam varlıkları ve özkaynakları 2024 yıl sonuna göre azalmıştır. Yükümlülüklerin toplam varlıklara oranı hafif bir düşüş göstermiştir.

Özet Bilanço (TL):

Temel Finansal Rasyolar:

3. Operasyonel Faaliyetler ve Stratejik Gelişmeler

3.1. Üretim ve Kapasite

• Üretim Tesisi: Üretim faaliyetleri Bilecik, Vezirhan’da 130.277 m² arazi üzerine kurulu, 84.791 m² kapalı alana sahip tesislerde yürütülmektedir.
• Üretim Miktarı (9 Ay 2025): 33.092 Ton
• Kapasite Kullanım Oranı: %64 (Mamul gamındaki değişikliklere göre oran değişebilmektedir.)
• Teknoloji: Tesis, otomatik kum hazırlama, kalıplama, döküm ve maça makineleri içeren, bilgisayar proses kontrollü dört adet kalıplama üretim hattına sahiptir.

3.2. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE)

• AR-GE Merkezi: Şirket, 27.08.2019 tarihinden itibaren Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından tescilli bir AR-GE Merkezi statüsündedir.
• Hedefler: Yeni ürün geliştirmek, müşteri iş hacmini artırmak, maliyet düşürmek, iş kazalarını azaltmak için otomasyonu yaygınlaştırmak ve döküm atıklarından geri dönüşüm sağlamak.
• Faaliyetler (30.09.2025 itibarıyla):
  • Toplam 47 proje başlatılmış, 41’i başarıyla tamamlanmıştır.
  • 7 adet patent, faydalı model ve tasarım tescil başvurusu bulunmaktadır. Bunlardan 2’si patent, 3’ü faydalı model olarak tescillenmiştir.
  • 1 doktora ve 8 yüksek lisans öğrencisi personel bulunmaktadır.
  • Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ile sanayi-üniversite iş birliği kapsamında proje ve laboratuvar çalışmaları yürütülmektedir.

3.3. Yatırımlar ve Teşvikler

Şirket, 138463 numaralı teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirdiği yatırım harcamaları için devlet desteklerinden yararlanmaktadır. Bu belge, 25.11.2024 tarihine kadar uzatılmış olup, süresi dolduktan sonra kapama müracaatı yapılmıştır ve süreç devam etmektedir. Cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca, 2023 yılı ilk yarısında yatırıma katkı oranı %40 ve kurumlar vergisi indirimi oranı %100 olarak uygulanmıştır.

3.4. Esas Sözleşme Değişiklikleri ve Sermaye Artırımı

• Kayıtlı Sermaye Tavanı: 29.05.2024 tarihli Olağan Genel Kurul’da alınan kararla, şirketin kayıtlı sermaye tavanı 200.000.000 TL’den 400.000.000 TL’ye çıkarılmıştır. Bu değişiklik 12.06.2024 tarihinde tescil edilmiştir.
• Çıkarılmış Sermaye Artırımı: 21.11.2023 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla başlatılan süreç sonucunda, şirketin 100.000.000 TL olan çıkarılmış sermayesi, %100 oranında nakden artırılarak 200.000.000 TL’ye yükseltilmiştir. Sermaye Piyasası Kurulu onayı 07.05.2024’te alınmıştır.

4. Risk Yönetimi

Şirket, faaliyetlerinden kaynaklanan riskleri yönetmek için kapsamlı politikalar uygulamaktadır:

• Kredi ve Alacak Riski: Müşteri kredi değerlendirmeleri, kredi limitleri ve hem yurtiçi hem de yurtdışı müşterileri kapsayan “Alacak Sigortası” poliçesi ile riskler kontrol altında tutulmaktadır.
• Likidite Riski: Fonlama kaynakları çeşitlendirilmekte, yeterli düzeyde nakit bulundurulmakta ve likidite oranlarının belirlenen limitlerin altına düşmemesine özen gösterilmektedir.
• Kur Riski: Döviz varlıkları ve yükümlülükleri dengeleyerek sıfıra yakın bir döviz pozisyonu korunmakta ve gerektiğinde türev finansal araçlar kullanılmaktadır.
• Faiz Riski: Sabit ve değişken yapılı kaynaklar dengeli bir şekilde kullanılarak faiz oranı dalgalanmalarının etkisi yönetilmektedir.
• Hammadde Fiyat Riski: Tedarikçilerle yapılan sabit fiyatlı veya belirli bir artış modeline endeksli sözleşmelerle yardımcı malzeme fiyat riskleri minimize edilmektedir.

5. Kurumsal Bilgiler

5.1. Yönetim Kurulu ve Üst Yönetim

Yönetim Kurulu Üyeleri (30.09.2025 itibarıyla):

Üst Yönetim:

• Rasim TEKİN: Mali Genel Müdür Yardımcısı
• Murat Kansu KARACA: Ticari Genel Müdür Yardımcısı
• Engin KARACA: Teknik Genel Müdür Yardımcısı

5.2. İnsan Kaynakları ve Toplu İş Sözleşmesi

• Personel Sayısı (30.09.2025): Toplam 538 kişi.
  • İşçi: 449
  • İdari Personel: 48
  • Teknik Personel: 41
• Eğitim: Kişi başına ortalama eğitim süresi 9,84 saat/kişi olarak gerçekleşmiştir.
• Toplu İş Sözleşmesi: MESS (işveren sendikası) ile Birleşik Metal İşçileri Sendikası arasında 1 Eylül 2023 – 31 Ağustos 2025 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi sona ermiştir. Yeni dönem görüşmeleri 13 Ekim 2025 tarihinde başlayacaktır.