Bir Faaliyet Raporunun Derinliklerinden: İmaş Makina Hakkında Sizi Şaşırtacak 5 Gerçek

Giriş: Rakamların Ardındaki Strateji

Kurumsal faaliyet raporları, genellikle rakamlar, tablolar ve yasal beyanlarla dolu, okunması zor belgeler olarak bilinir. Birçoğumuz için bu raporlar, kahvemizi yudumlarken göz gezdireceğimiz türden içerikler değildir. Ancak yüzeyin altına indiğinizde, bu kuru belgelerin bir şirketin geleceğini şekillendiren cesur stratejileri, şaşırtıcı inovasyonları ve önemli dönüşümleri barındıran gizli hikayelerle dolu olduğunu görürsünüz.

Bu yazıda, bir ağır sanayi üreticisinin sıkıcı görünen finansal belgelerinin ardındaki dinamizmi ortaya çıkaracağız. İmaş Makina’nın 2025 yılı dokuz aylık faaliyet raporunu inceleyerek, şirketin geleceğine dair ipuçları veren en çarpıcı ve beklenmedik beş detayı sizler için derledik.

——————————————————————————–

1. Ağır Sanayi Devi, Yeşil Enerji Şampiyonuna Dönüşüyor

İmaş’ın sürdürülebilirlik vizyonu, sadece bir beyandan ibaret değil. Şirket, 2021’de kurduğu ve 1.750 kWp toplam DC panel gücüne sahip güneş enerjisi sistemiyle yenilenebilir enerji alanında somut adımlar atıyor. Faaliyet raporundaki rakamlar, bu yatırımın çevresel etkisini çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor:

• Önlenen Karbon Salımı: 4.785.225 kg CO₂
• Tasarruf Edilen Kömür: 3.989 ton
• Ağaçlandırma Eşdeğeri: Yaklaşık 227.868 ağaç

Bu rakamlar, ana işi makine üretimi olan bir sanayi kuruluşu için oldukça etkileyici. Ancak asıl stratejik hamle, bu tesisin ötesinde yatıyor. Şirket, %80 iştiraki olan Norm Yeşil Enerji A.Ş. ile enerji depolama çözümleri alanına iddialı bir giriş yapmış durumda. Konya’da kurulumu devam eden ve 2026’nın ilk aylarında üretime başlaması hedeflenen bu fabrika, İmaş’ı sadece çevresel sorumluluk alan bir üretici olmaktan çıkarıp, küresel ESG trendleriyle uyumlu, yüksek büyüme potansiyeline sahip enerji sektöründe yeni bir gelir kapısı inşa eden stratejik bir yatırımcıya dönüştürüyor. Bu, aynı zamanda ağır sanayinin döngüsel yapısına karşı bir korunma (hedge) mekanizmasıdır.

2. Geleneksel Sektörde Yapay Zeka Hamlesi

İmaş’ın inovasyona verdiği önem, sahip olduğu 77 tescilli belgeyle (19 marka, 25 patent, 2 faydalı model, 31 tasarım) zaten ortada. Ancak rapordaki en şaşırtıcı detaylardan biri, şirketin geleneksel bir alana yapay zeka teknolojisini entegre etme çabası.

TÜBİTAK destekli “Yapay Zeka Tabanlı Yeni Nesil Şerit Testereli Metal Kesme Makinelerinde İzlenebilirlik, Verimlilik ve Kestirimci Bakım Projesi”, bu vizyonun en somut örneği. Proje, metal kesim gibi köklü bir endüstriyel süreçte verimliliği artırmak, operasyonel problemleri azaltmak ve makinelerin arızalarını önceden tahmin eden kestirimci bakım uygulamaları geliştirmek için yapay zekayı kullanmayı hedefliyor. Bu, sadece bir verimlilik artışı hedefi değil; aynı zamanda rakiplerinin kolayca kopyalayamayacağı derin bir rekabet hendeği (competitive moat) oluşturma hamlesidir. İmaş, geleneksel bir metal kesme makinesini, veri üreten, akıllı bir varlığa dönüştürerek daha yüksek kâr marjları ve yazılım tabanlı yeni gelir modelleri için kapı aralıyor.

3. Sadece Makine Değil, “Anahtar Teslim Fabrika” Üretiyorlar

İmaş’ın başarısının ardında, markaları arasında kurduğu güçlü sinerji ve entegre iş modeli yatıyor. Şirket, farklı uzmanlık alanlarına sahip markalarıyla müşterilerine tek bir çatı altında bütünsel çözümler sunuyor:

• Milleral: Tahıl değirmenciliği alanında anahtar teslim tesisler kuruyor.
• Viteral: Yem değirmenciliği için entegre çözümler sunuyor.
• Steral: Kurulacak fabrikaların çelik konstrüksiyon yapılarını tasarlayıp üretiyor.
• ProSupport: Kurulum sonrası tüm teknik destek, bakım ve yedek parça hizmetlerini sağlıyor.

Bu yapı, şirkete önemli bir rekabet avantajı kazandırıyor. Bir müşteri, ihtiyaç duyduğu fabrikanın çelik iskeletinden (Steral) içindeki son teknoloji makinelere (Milleral/Viteral) ve uzun vadeli teknik desteğe (ProSupport) kadar her şeyi tek bir muhataptan temin edebiliyor. Bu “uçtan uca çözüm” yaklaşımı, müşteri yaşam boyu değerini (customer lifetime value) artırırken, rakiplerin araya girmesini zorlaştıran güçlü bir müşteri bağlılığı (customer lock-in) yaratıyor. İmaş, bu modelle kendini basit bir ürün satıcısından, müşterileri için vazgeçilmez, uzun vadeli bir stratejik ortağa dönüştürüyor.

4. İhracattaki Sert Düşüş Stratejik Çevikliği Test Ediyor

Faaliyet raporları, bazen en kritik hikayeleri finansal tablolarda gizler. İmaş’ın 2024 ve 2025 yıllarına ait ilk dokuz aylık satış verileri de tam olarak böyle bir hikaye anlatıyor. İlk bakışta, satış kompozisyonunda dramatik bir değişim göze çarpıyor:

• 2024 (İlk 9 Ay): İhracat %75.20, Yurt İçi Satış %24.80
• 2025 (İlk 9 Ay): İhracat %46.80, Yurt İçi Satış %53.20

Ancak bu oranlar, hikayenin tamamını anlatmıyor. Derinlemesine bir bakış, bu değişimin bilinçli bir stratejik odaktan ziyade, ihracat pazarlarında yaşanan zorlu bir tablonun sonucu olduğunu gösteriyor. Faaliyet raporuna göre, ihracat gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre 1.470,7 milyon TL’den 653,2 milyon TL’ye düşerek %55’in üzerinde sert bir daralma yaşadı. Aynı dönemde yurt içi satışlar artsa da bu büyüme, ihracattaki büyük kaybı telafi etmeye yetmedi ve şirketin toplam hasılatı %28’den fazla azalarak 1.955,6 milyon TL’den 1.395,9 milyon TL’ye geriledi. Daha da önemlisi, şirket bir önceki yılın aynı dönemindeki 192 milyon TL’lik kârdan, bu dönem 220 milyon TL’lik zarara geçti. Bu tablo, şirketin stratejik çevikliğinin ne denli ciddi bir sınavdan geçtiğini ve iç pazara yönelimin bir tercihten çok bir zorunluluk olabileceğini ortaya koyuyor.

5. Geleceğe Hazırlık: “Bölünerek Büyüme” Kararı

İmaş, 20.06.2025 tarihinde aldığı kararla geleceğe yönelik önemli bir organizasyonel adım attı. Şirket, ana faaliyet alanları olan yem, değirmen ve testere makineleri iş kollarını, %100 iştirak modeliyle kısmi bölünme yöntemi uygulayarak üç yeni ve odaklanmış şirkete devretme kararı aldı. Kurulacak şirketler şunlar:

• Viteral Yem Makineleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
• Milleral Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.
• Cuteral Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Bu stratejik hamlenin temel amacı, “daha etkin ve odaklı bir yapı oluşturmak”. Ancak bu hamle, sadece operasyonel verimlilik artışının ötesinde, potansiyel bir “değer yaratma” (value-unlocking) stratejisi olarak okunmalıdır. Her bir iş kolunun performansını şeffaf hale getiren bu yapı, gelecekte bu birimler için stratejik ortaklıklar kurulmasının, her birine özel yatırımcı çekilmesinin ve hatta belirli bir bölümün kârlı bir şekilde elden çıkarılmasının (spin-off) önünü açabilir.

——————————————————————————–

Sonuç: Dönüşümün Şifreleri

Bir faaliyet raporunun satır aralarından çıkan bu beş gerçek, İmaş Makina’nın karmaşık bir dönemden geçtiğini gösteriyor. Bir yanda yeşil enerji ve yapay zeka gibi alanlarda geleceğe dönük cesur yatırımlar, entegre iş modeliyle yaratılan pazar gücü ve bölünme kararıyla gelen yapısal çeviklik potansiyeli var. Diğer yanda ise ihracat pazarlarındaki sert daralmanın getirdiği ciddi finansal baskı ve kârlılık sorunu bulunuyor. Şirket, bir yandan geleceği proaktif olarak şekillendirmeye çalışırken, diğer yandan bugünün zorlu koşullarıyla mücadele ediyor.

Peki, İmaş’ın teknoloji ve sürdürülebilirlik alanındaki cesur yatırımları, ihracat pazarında yaşadığı bu sarsıntıyı atlatıp şirketi geleceğe taşıyacak birer can simidi mi, yoksa kârlılık baskısı altında ertelenmek zorunda kalacak lüksler mi olacak? Önümüzdeki dönem, bu stratejik ikilemin cevabını verecek.

İmaş Makina Sanayi A.Ş. 2025 Dokuz Aylık Faaliyet Özeti ve Stratejik Değerlendirme

Yönetici Özeti

Bu brifing, İmaş Makina Sanayi A.Ş.’nin 1 Ocak 2025 – 30 Eylül 2025 dönemine ait faaliyet raporu ve finansal tablolarını analiz ederek şirketin operasyonel performansı, stratejik girişimleri ve finansal durumu hakkında kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır.

Dönemin öne çıkan finansal gelişmeleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla ciroda %28,62’lik ve faaliyet kârında %67,87’lik bir düşüşü içermektedir. Şirket, 2024’ün ilk dokuz ayında 192,4 milyon TL net kâr açıklarken, 2025’in aynı döneminde 220,4 milyon TL net zarar kaydetmiştir. Bu düşüşe rağmen, brüt kâr marjı 37,94’ten 41,92’ye yükselmiş, bu da maliyet yönetiminde göreceli etkinliğe işaret etmektedir. Satış kompozisyonunda da önemli bir değişim gözlenmiş; 2024’te ihracatın toplam satışlardaki payı %75,20 iken, 2025’te bu oran %46,80’e gerilemiş ve yurt içi satışlar ağırlık kazanmıştır.

Stratejik olarak şirket, ana iş kolları olan yem, değirmen ve testere makineleri faaliyetlerini %100 iştirak modeliyle yeni kurulacak üç ayrı şirkete (Viteral A.Ş., Milleral A.Ş., Cuteral A.Ş.) devretme kararı alarak daha odaklı bir organizasyonel yapıya geçiş yapmaktadır. İnovasyon alanında ise, TÜBİTAK destekli “Yapay Zeka Tabanlı Yeni Nesil Şerit Testereli Metal Kesme Makineleri” projesi gibi ileri teknoloji girişimleriyle Ar-Ge gücünü pekiştirmektedir. Şirket, bugüne dek 77 adet tescilli marka, patent, faydalı model ve tasarıma ulaşmıştır. Ayrıca, 2025 itibarıyla T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından TURQUALITY® Marka Destek Programı’na dahil edilmesi, küresel markalaşma hedeflerini güçlendiren önemli bir adımdır.

Sürdürülebilirlik ve enerji yatırımları, şirketin gündeminde önemli bir yer tutmaktadır. 1.750 kWp gücündeki Güneş Enerjisi Sistemi (GES) yatırımı, 2025’in ilk dokuz ayında önemli miktarda karbon salımını önlemiştir. Bağlı ortaklık Norm Yeşil Enerji A.Ş. aracılığıyla enerji depolama çözümleri alanına yapılan yatırım, Konya’da kurulan yeni üretim tesisinin 2026 başında faaliyete geçmesiyle somutlaşacaktır. Bu girişimler, şirketin gelecekteki büyüme ve rekabet stratejisinin temel taşlarını oluşturmaktadır.

——————————————————————————–

1. Kurumsal Profil ve Yapı

A. Genel Bilgiler

B. Sermaye ve Ortaklık Yapısı

Şirket, 2.000.000.000 TL kayıtlı sermaye tavanı içerisinde 925.000.000 TL çıkarılmış sermayeye sahiptir. Sermaye, A ve B grubu paylardan oluşmaktadır:

• A Grubu Paylar: 165.000.000 TL nominal değerde olup borsada işlem görmemektedir. Bu paylar, yönetim kurulu üyelerinin seçiminde ve Genel Kurul toplantılarında oy hakkında imtiyaza sahiptir (A grubu paylar için 5 oy, B grubu paylar için 1 oy).
• B Grubu Paylar: 760.000.000 TL nominal değerde olup borsada işlem görmektedir.

Ana Hissedar (30.09.2025 itibarıyla):

Bağlı Ortaklıklar (30.09.2025 itibarıyla):

C. Yönetim ve Organizasyon

Yönetim Kurulu (Görev Süresi: 29.07.2025 – 29.07.2028):

Üst Düzey Yöneticiler:

30 Eylül 2025 itibarıyla şirket, 371 personel istihdam etmektedir.

2. Faaliyet Alanları, Markalar ve Stratejik Yeniden Yapılanma

İmaş Makina, 1989’da Konya’da kurulmuş olup, dört kıtada 100’den fazla ülkeye ihracat yapan küresel bir mühendislik ve üretim şirketidir. Şirket, faaliyetlerini beş ana marka altında yürütmektedir.

• Milleral: Buğday, mısır gibi tahılların un ve irmiğe dönüştürülmesi için yüksek teknolojili makineler ve anahtar teslim entegre tesis çözümleri sunar.
• Viteral: Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yemi üretimine yönelik entegre tesislerin tasarımı, imalatı ve kurulumunu gerçekleştirir.
• Cuteral: Yarı/tam otomatik, sütunlu ve PLC kontrollü şerit testere makineleri ile yüksek hızlı daire testereler geliştirir.
• Steral: Sanayi yapıları, stadyumlar, köprüler gibi projeler için anahtar teslim çelik konstrüksiyon çözümleri sağlar.
• ProSupport: Sektördeki tüm değirmen ve yem tesislerine yönelik 7/24 teknik destek, yedek parça temini ve danışmanlık hizmetleri sunar.

Stratejik Yeniden Yapılanma (Kısmi Bölünme)

20.06.2025 tarihinde alınan kararla şirket, farklı sektör dinamiklerine sahip olan ana iş kollarını daha etkin yönetmek amacıyla organizasyonel yeniden yapılanmaya gitmiştir. Bu kapsamda, yem, değirmen ve testere makineleri faaliyetleri, %100 iştirak modeliyle kısmi bölünme yöntemi kullanılarak aşağıdaki yeni şirketlere devredilecektir:

• Viteral Yem Makineleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
• Milleral Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.
• Cuteral Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Bu işlem, 30.06.2025 tarihli mali tablolar esas alınarak gerçekleştirilmektedir.

3. Pazar Konumu ve Rekabet Avantajı

İmaş Makina, tahıl ve yem değirmenciliği sektörlerindeki sinerjiyi kullanarak pazarda güçlü bir konum elde etmiştir. Şirketin rekabet üstünlüğünü sağlayan temel faktörler şunlardır:

• Entegre Çözüm Sağlayıcı: Milleral (değirmen), Viteral (yem), Steral (çelik konstrüksiyon) ve ProSupport (satış sonrası hizmetler) markalarıyla müşterilere sadece makine değil, anahtar teslim entegre fabrika çözümleri sunabilmektedir.
• Mühendislik ve Esneklik: Güçlü mühendislik altyapısı ve esnek üretim kabiliyeti sayesinde, farklı ülkelerin altyapı koşullarına ve müşteri ihtiyaçlarına hızla adapte olabilmektedir.
• Güçlü Satış Sonrası Hizmetler: ProSupport markası, rakip firmaların kurduğu tesislere dahi servis verebilme yetkinliği ile hem müşteri sadakatini artırmakta hem de yeni pazarlara girişte stratejik bir avantaj sağlamaktadır.
• Pazar Payı: Dünya genelinde yaklaşık 2 milyar USD’lik bir dış ticaret hacmine sahip olan tahıl ve yem değirmenciliği sektöründe Türkiye, %14’lük payla Çin’in ardından ikinci sırada yer almaktadır. İmaş Makina, Türkiye’nin değirmencilik makineleri ihracatında %11’lik paya sahiptir.

4. Araştırma-Geliştirme ve İnovasyon

Ar-Ge, İmaş’ın rekabet stratejisinin merkezinde yer almaktadır. Şirket, bugüne kadar 19 marka, 25 patent, 2 faydalı model ve 31 tasarım tescili olmak üzere toplam 77 tescilli belgeye ulaşmıştır.

2023-2025 Yılları Ar-Ge Faaliyetleri:

• Patent Başvuruları ve Tescilleri: Pelet soğutucu sistemleri, vals makinesi şaseleri, elek makinesi güvenlik sistemleri ve şerit testere mekanizmaları gibi alanlarda çok sayıda patent başvurusu ve tescili gerçekleştirilmiştir.
• Tasarım Tescilleri: İrmik sasörü, granül makinesi ve değirmen valsi gibi ürünler için yeni tasarımlar tescil ettirilmiştir.

TÜBİTAK Destekli Yapay Zeka Projesi:

• Şirketin “Yapay Zeka Tabanlı Yeni Nesil Şerit Testereli Metal Kesme Makinelerinde İzlenebilirlik, Verimlilik ve Kestirimci Bakım Projesi”, Tübitak 1711 Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı kapsamında desteklenmeye değer görülen 16 projeden biri olmuştur.
• Ocak 2024’te başlayan 24 aylık proje kapsamında, 2024’ün ilk iki döneminde toplam 354.619 TL destek alınmıştır.

TURQUALITY® Programı:

• İMAS markası, 20.01.2025 itibarıyla T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından TURQUALITY® / Marka Destek Programı kapsamına alınmıştır. Bu destek, şirketin üretim, pazarlama ve kurumsallaşma süreçlerini güçlendirerek küresel pazarlardaki konumunu pekiştirecektir.

5. Sürdürülebilirlik ve Enerji Yatırımları

A. Güneş Enerjisi Sistemi (GES)

İmaş, sürdürülebilirlik vizyonu doğrultusunda yenilenebilir enerjiye önemli yatırımlar yapmaktadır.

• Teknik Kapasite: 1.750 kWp toplam DC panel gücü ve 1.400 kVA AC sözleşme gücü.
• Toplam Üretim: Kurulumundan Eylül 2025 sonuna kadar 11.395.772 kWh enerji üretilmiştir.
• Çevresel Katkılar (01.01.2025 – 30.09.2025):
  • Önlenen Karbon Salımı: 4.785.225 kg CO₂
  • Tasarruf Edilen Kömür: 3.989 ton
  • Ağaçlandırma Eşdeğeri: 227.868 ağaç

B. Norm Yeşil Enerji A.Ş.

İmaş’ın %80 iştiraki olan Norm Yeşil Enerji, enerji depolama çözümleri alanında faaliyet göstermektedir.

• 2024 sonunda üretim faaliyetlerini İstanbul’dan Konya’ya taşıma kararı alınmıştır.
• Mayıs 2025’te Konya’daki fabrikanın fiziki kurulumu başlamış olup makine yerleşimi ve senkronizasyon ayarları devam etmektedir.
• Tesisin 2025 sonu itibarıyla tamamlanması ve ilk ürünlerin 2026’nın ilk aylarında piyasaya sürülmesi hedeflenmektedir.

6. Finansal Durum ve Performans Analizi (30.09.2025)

A. 2025 Yılı Dokuz Aylık Operasyonel Gerçekleşmeler

Üretim Miktarları ve Kapasite Kullanım Oranları:

Satışların Dağılımı (Milyon TL):

B. Özet Gelir Tablosu (Bin TL)

C. Özet Finansal Durum Tablosu (Bin TL)

D. Seçilmiş Finansal Rasyolar

E. 2025 Yılı Dokuz Aylık Yatırımlar

Şirket, 01.01.2025 – 30.09.2025 döneminde toplam 219.308.000 TL yatırım yapmıştır. Başlıca yatırımlar:

• Norm Yeşil Enerji Üretim Hattı: 104.796.107 TL (%47,78)
• Bilişim Teknolojileri: 67.683.940 TL (%30,86)
• Model-Kalıp: 32.256.530 TL (%14,70)

Bu dönemde şirket, 108.798.903 TL vergi ve sigorta primi teşvikinden ve 96.817.525 TL Ar-Ge teşvikinden yararlanmıştır.

7. Risk Yönetimi ve Kurumsal Yönetim

• Risk Yönetimi: Şirket; faiz oranı, yabancı para, kredi ve likidite risklerini yönetmek için bir risk komitesi ve etkin iç kontrol sistemleri kurmuştur. Çinli üreticilerle rekabetin yarattığı stratejik riske karşı; kaliteli üretim, hızlı satış sonrası hizmet ve sürekli Ar-Ge yatırımları ile cevap vermektedir.
• Kurumsal Yönetim: Şirket, SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri’ne uyum göstermekte olup bu kapsamda Denetimden Sorumlu Komite, Riskin Erken Saptanması Komitesi ve Kurumsal Yönetim Komitesi gibi yapılar oluşturmuştur.
• Kâr Dağıtım Politikası: 29.07.2025 tarihli Genel Kurul’da, Yönetim Kurulu’nun teklifi doğrultusunda 2024 yılı için kâr dağıtımı yapılmamasına karar verilmiştir.
• Bağış ve Yardımlar: 2025’in ilk dokuz ayında herhangi bir bağış ve yardım yapılmamış, sosyal sorumluluk projesi olarak Kızılay ile kan bağışı kampanyasına katılım sağlanmıştır.